Tại trụ sở chính của UNESCO ở Paris, Pháp, lễ công bố cấp cao của báo cáo GEM (báo cáo Giám sát giáo dục toàn cầu) mới đây đã quy tụ hơn 21 bộ trưởng, thứ trưởng bộ giáo dục và đào tạo cùng nhiều các chuyên gia, lãnh đạo giáo dục của nhiều quốc gia. vùng lãnh thổ.
Cùng với đó là sự tham gia của các thiết chế định hình chính sách và dòng chảy nguồn lực như Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế (OECD), Quỹ nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF), Ủy ban châu Âu (European Commission), Liên minh toàn cầu vì giáo dục (Global Partnership for Education), Viện quốc tế về quy hoạch giáo dục của UNESCO (IIEP UNESCO)…
Tham dự lễ công bố báo cáo với tư cách học giả Chevening ngành lãnh đạo Giáo dục tại ĐH UCL (Vương quốc Anh), tôi cho rằng điều đáng chú ý không nằm ở quy mô hội nghị, mà ở cách các vấn đề được đặt lại một cách có hệ thống. Đặc biệt là câu chuyện về công bằng giáo dục. Điểm cốt lõi của báo cáo nằm ở 3 câu hỏi.
Một trao đổi với tiến sĩ Manos Antoninis, Giám đốc Báo cáo giám sát giáo dục toàn cầu (GEM), đã gợi mở thêm cho tôi một điểm đáng suy nghĩ. Điều ông quan tâm không chỉ là tốc độ mở rộng hệ thống giáo dục, mà là cách một quốc gia lựa chọn ưu tiên khi nguồn lực luôn hữu hạn.
Nói cách khác, điều quan trọng không chỉ là mở rộng hệ thống giáo dục bao nhiêu, mà là sự mở rộng đó đang tạo khác biệt ở đâu và cho ai.
Mở rộng tiếp cận cơ hội được đi học cho mọi người, nhưng chưa chắc đồng nghĩa với thu hẹp bất bình đẳng. Một hệ thống có thể tăng nhanh về quy mô mà vẫn giữ nguyên, thậm chí làm sâu thêm, khoảng cách giữa những nhóm người học có xuất phát điểm khác nhau, khi việc mở rộng chủ yếu diễn ra ở điểm đầu vào, trong khi chất lượng học tập, các lộ trình học tiếp và cơ hội sau giáo dục lại phân bổ rất không đồng đều.
Trong trường hợp đó, bất bình đẳng trong giáo dục không biến mất mà dịch chuyển qua các tầng của hệ thống. Việc người ta quan tâm không chỉ là ai được đi học. Mà là được đi học trong điều kiện nào, ai có nhiều lựa chọn hơn sau khi học, ai có thể chuyển hóa giáo dục thành cơ hội phát triển trong cuộc đời.
Trên giấy tờ, không ít quốc gia đã có những định hướng đúng về giáo dục, từ mở rộng tiếp cận, cải thiện chất lượng đến thúc đẩy công bằng giáo dục. Nhưng khi đi vào thực tế, khoảng cách giữa cam kết và kết quả lại xuất hiện, không phải vì thiếu chính sách, mà vì chính sách không đi trọn được đến lớp học.
Điểm nghẽn thường không nằm ở cấp chính sách quốc gia, mà ở cách chính sách được triển khai qua nhiều tầng nấc thang. Từ quy định chung, đến hướng dẫn cụ thể, rồi đến thực hành trong từng nhà trường, mỗi bước đều có thể làm “hao hụt” ý định ban đầu. Khi xuống đến lớp học, giáo viên thường phải đối diện với những tình huống rất khác với giả định trong chính sách, trong khi không phải lúc nào cũng có đủ điều kiện hoặc không gian để điều chỉnh.
Bên lề chương trình, khi chúng tôi trao đổi với ông Sobhi Tawil, Giám đốc Ban tương lai học tập và đổi mới của UNESCO, câu chuyện được mở rộng sang vai trò của giáo viên trong bối cảnh AI. Theo ông, điều cần quan tâm không chỉ là công nghệ đi vào nhà trường nhanh đến đâu, mà là giáo viên có được chuẩn bị để sử dụng công nghệ theo hướng hỗ trợ người học hay không. Trong một môi trường học tập ngày càng nhiều nguồn tri thức, vai trò của giáo viên không giảm đi, mà chuyển sang yêu cầu cao hơn về định hướng, lựa chọn và dẫn dắt việc học.
Công bằng giáo dục, trong nhiều trường hợp, không đến từ việc phân bổ đồng đều, mà từ khả năng hướng nguồn lực đến những điểm cần thiết nhất, đặc biệt với những nhóm người học có nguy cơ bị gián đoạn hành trình học tập.
Chúng tôi có một trao đổi ngắn với giáo sư Giuseppe Valditara, Bộ trưởng Giáo dục và Trọng dụng năng lực của Ý. Khi nói về công bằng trong giáo dục, ông không đặt trọng tâm vào việc mở rộng cơ hội theo nghĩa hình thức, mà vào cách hệ thống sử dụng các công cụ tài chính cụ thể, đặc biệt là học bổng và các chương trình hỗ trợ đi kèm, để giữ người học ở lại trong hành trình học tập.
Khi được thiết kế đúng, các công cụ này không chỉ giảm bớt rào cản tài chính trực tiếp, mà còn tạo ra điều kiện để người học có thể tiếp tục theo đuổi việc học một cách ổn định hơn.
Trong cách tiếp cận đó, công bằng không nằm ở việc tất cả đều nhận được như nhau, mà ở việc những học sinh có nguy cơ bị bỏ lại phía sau được hỗ trợ đủ để không rơi khỏi hệ thống.
Điều này đòi hỏi các chính sách tài chính không chỉ dừng ở mức phân bổ ngân sách, mà phải đi kèm với những chương trình cụ thể, có khả năng theo sát và hỗ trợ người học trong suốt quá trình.
Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển với những kỳ vọng rất lớn, từ tăng trưởng kinh tế đến chuyển dịch sang một nền kinh tế dựa trên tri thức và công nghệ, công bằng giáo dục vì thế không còn là câu chuyện của riêng ngành giáo dục.
Trong một thời gian dài, mở rộng cơ hội đi học được xem là thước đo quan trọng nhất của giáo dục. Nhưng khi cánh cửa trường học đã mở rộng hơn bao giờ hết, câu hỏi đặt ra không còn dừng ở việc bao nhiêu người có thể bước vào, mà chuyển sang một điều khó hơn nhiều, ai có thể đi đến cùng, và đi đến cùng với chất lượng ra sao.
Chính ở điểm chuyển này, câu chuyện về giáo dục không còn là vấn đề của riêng ngành giáo dục, mà bắt đầu chạm trực tiếp đến năng lực tăng trưởng của mỗi quốc gia. Khi những khác biệt trong hành trình học tập không được giải quyết, chúng không dừng lại trong lớp học, mà kéo dài sang thị trường lao động, năng suất và khả năng cạnh tranh trong dài hạn.
Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên mà công nghệ và AI đang định hình lại cách con người học và làm việc, những khác biệt về điều kiện học tập nếu không được xử lý sớm sẽ không dừng lại trong lớp học, mà kéo dài sang thị trường lao động và cơ hội phát triển sau này. Khi đó, bất bình đẳng trong giáo dục không còn là một vấn đề xã hội thuần túy, mà trở thành một giới hạn trực tiếp đối với năng lực cạnh tranh của quốc gia.
Vì vậy, tiếp cận và công bằng không chỉ là những mục tiêu cần đạt được, mà là điều kiện để hệ thống giáo dục có thể thực hiện được vai trò của mình. Một hệ thống có thể mở rộng rất nhanh, nhưng nếu không giữ được sự cân bằng giữa các nhóm người học, thì chính tốc độ đó có thể tạo ra những khoảng cách mới.
Cục An toàn thực phẩm nhận được thông tin ngày 18-4 trên địa bàn xã Diễn Châu, tỉnh Nghệ An ghi nhận hơn 20 người nhập viện cấp cứu nghi do ngộ độc thực phẩm sau khi ăn bánh mì với các triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, sốt cao… và đang được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Nghệ An khẩn trương triển khai chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân nghi ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc, lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đồng thời, tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, nâng cao vai trò, trách nhiệm của người quản lý, người sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng.
Tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn kiến thức bảo đảm an toàn thực phẩm trong sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, tập trung truyền thông vào nhóm cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh sản phẩm thực phẩm liên quan đến thức ăn đường phố.
Thực hiện nghiêm các nội dung về việc tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.
Cục An toàn thực phẩm cũng đề nghị các đơn vị theo dõi, cập nhật diễn biến tình hình vụ ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động truyền thông thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả điều tra ngộ độc thực phẩm đồng thời báo cáo về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin theo thông tin ban đầu, từ sáng 17 đến sáng 18-4, các bệnh nhân nhập viện rải rác, sau đó tăng nhanh vào buổi tối. Hầu hết đều có triệu chứng như nôn ói, đau bụng, tiêu chảy, một số trường hợp sốt cao.
Bệnh nhân nhập viện từ 4 tuổi đến 85 tuổi, ngụ ở các xã của huyện Diễn Châu cũ như Diễn Ngọc, Diễn Hoa, Diễn Thọ, Diễn Bích.
Trong số các bệnh nhân, có khoảng 20 người có ăn bánh mì tại tiệm bánh Q. ở xã Diễn Châu. 5 trường hợp còn lại có ăn các thực phẩm khác như bánh ngọt, xoài, dứa, ốc xào… nên chưa thể khẳng định nguyên nhân cụ thể.
Sức khỏe một số người đã ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục giám sát do triệu chứng tiêu hóa còn nặng. Cơ quan chức năng đã kiểm tra cơ sở kinh doanh nghi liên quan, đồng thời lấy mẫu thực phẩm và bệnh phẩm để xét nghiệm, xác định nguyên nhân.
Ngày 18/4, Tập đoàn Hòa Phát của tỷ phú Trần Đình Long khánh thành nhà máy ống thép với công suất 400.000 tấn một năm. Ban lãnh đạo doanh nghiệp cho biết dự án nâng tổng công suất ống thép cả tập đoàn lên 1,2 triệu tấn một năm, tiếp tục dẫn đầu thị phần nội địa với gần 35%.
Nhà máy mới chuyên sản xuất các mặt hàng phục vụ xây dựng dân dụng và công nghiệp như ống thép đen, tôn mạ kẽm và ống thép kích thước siêu lớn. Theo ban lãnh đạo, nhà máy này đang cung cấp ống thép cho nhiều dự án trọng điểm như sân bay Long Thành, sân bay Phú Quốc, Trung tâm Hội nghị APEC Phú Quốc...
Nhà máy này có hệ thống điện mặt trời áp mái 10 MW, giúp tự chủ hơn phân nửa nhu cầu điện năng sản xuất.
Nhà máy sản xuất thép mới của tỷ phú Trần Đình Long rộng 15 ha, nằm trong khu khu công nghiệp Thuận Đạo (tỉnh Tây Ninh) do một công ty thành viên của ông Võ Quốc Thắng - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đồng Tâm - đầu tư và vận hành. Nơi này giáp TP HCM và cách cảng quốc tế Long An khoảng 30 km nên được doanh nghiệp đánh giá có thể giúp họ dễ mở rộng thị phần ở phía nam lẫn xuất khẩu.
Ba tháng đầu năm, Hòa Phát bán hơn 241.000 tấn ống thép, tăng khoảng 30% so với cùng kỳ năm ngoái. Khu vực phía nam đóng góp tiêu thụ khoảng 90.000 tấn thép của tập đoàn này, riêng tháng trước đạt mức kỷ lục 37.600 tấn.
Hòa Phát đặt mục tiêu năm nay thu 210.000 tỷ đồng và lợi nhuận 22.000 tỷ, lần lượt cao hơn năm ngoái 33% và 42%. Nếu hoàn thành, đây là mức doanh thu cao nhất trong lịch sử doanh nghiệp. Thép hiện đóng góp khoảng 95% doanh thu, 5% còn lại đến từ nông nghiệp và bất động sản là 1%.
Ngày 10-4, thông tin từ Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho biết bước đầu cơ sở cung cấp suất ăn bán trú cho học sinh Trường tiểu học Bình Quới Tây đã thực hiện theo chỉ đạo tạm ngưng hoạt động, để phục vụ công tác điều tra của cơ quan chức năng.
Kết quả điều tra ban đầu ghi nhận: Trường tiểu học Bình Quới Tây có thực hiện ký kết cung cấp suất ăn sẵn cho học sinh bán trú với Chi nhánh Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước theo hợp đồng số 08/HĐKT/2025.
Ngày 7-4-2026, thức ăn được chế biến tại Chi nhánh Công ty Thương mại Dịch vụ Sản xuất Vận chuyển Hữu Phước (địa chỉ: 102/23 Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM) và vận chuyển đến Trường tiểu học Bình Quới Tây để chia suất ăn.
Thực đơn bữa ăn trưa gồm các món: Cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào, mận; thực đơn bữa ăn xế là bánh flan. Tổng số 740 học sinh cùng thực hiện bữa ăn trưa ngày 7-4-2026 lúc 10h30, 11h và bữa xế lúc 14h30.
Trong 2 ngày (8 và 9-4), Phòng y tế nhà trường và Trạm y tế phường Bình Quới tiếp nhận nhiều học sinh có triệu chứng sốt, đau bụng.
Đến 15h ngày 9-4, theo báo cáo số 136/BC-TYT của Trạm y tế phường Bình Quới, Sở An toàn thực phẩm ghi nhận hàng trăm học sinh có triệu chứng bất thường đến khám và điều trị tại các bệnh viện (trong đó có 27 trường hợp tại Bệnh viện Nhân dân Gia Định, 74 trường hợp tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thạnh, 3 trường hợp tại Bệnh viện Nhi đồng 2 và 13 trường hợp tại Trạm y tế phường Bình Quới).
Trước đó ngày 8-4-2026, các mẫu lưu thực phẩm tại trường đã được UBND phường Bình Quới gửi đến Viện Y tế công cộng TP.HCM để kiểm nghiệm. Đồng thời Sở An toàn thực phẩm cũng đã đề nghị Bệnh viện Nhân dân Gia Định thực hiện xét nghiệm mẫu bệnh phẩm để thu thập dữ liệu phục vụ công tác điều tra.
"Hiện sở đang phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế, UBND phường Bình Quới và các cơ quan chuyên môn để tiếp tục cập nhật tình hình sức khỏe bệnh nhân, thống kê số ca mắc và điều trị; đồng thời chờ kết quả kiểm nghiệm mẫu nguyên liệu thực phẩm và bệnh phẩm để xác định chính xác nguyên nhân vụ việc.
Các bước tiếp theo của quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm sẽ được thực hiện nhằm bảo đảm tính khoa học và đúng quy định pháp luật", cơ quan này nhấn mạnh.
