Diana Acosta Verde, 27 tuổi, từ Honduras vượt biên vào Mỹ 4 năm trước và xin tị nạn dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden. Sau đó cô gặp bạn trai Jaime Murillo Padilla, người được bố mẹ đưa vào Mỹ từ lúc 10 tuổi.
Padilla được bảo vệ theo diện DACA, chính sách dưới thời tổng thống Obama chống trục xuất người nhập cư không giấy tờ được đưa vào Mỹ từ khi còn nhỏ. Trước khi gặp Verde, anh từng điều hành một nhà hàng ở Chicago, kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có ba người con, tất cả đều là công dân Mỹ.
Hai người bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt hồi đầu năm 2025, sau khi cảnh sát phát hiện cocaine trên xe của họ. Padilla bị cáo buộc tàng trữ ma túy và bị trục xuất khỏi Mỹ hồi tháng 3/2025. Verde bị trục xuất sau đó vài tháng.
Tại Honduras, khi Verde mang thai, hai người quyết tâm tìm mọi cách vượt biên vào Mỹ một lần nữa để sinh con, giúp đứa bé có cơ hội mang quốc tịch Mỹ. “Con chúng ta sẽ không sinh ở đây”, Padilla nói với Verde.
Hai người vượt biên ở phía nam nước Mỹ khi Verde đang mang bầu 6 tháng. Đặc vụ ICE phát hiện họ đang nấp trong bụi cây vài phút sau đó và bắt họ. Trong ba tháng cuối thai kỳ, Verde bị giam tại cơ sở East Hidalgo ở Texas.
Ngày 30/1, Verde sinh con đầu lòng, đặt tên là Gael. Đứa trẻ lập tức được cấp quốc tịch Mỹ, theo quy định “sinh ra tại Mỹ là công dân Mỹ”.
Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.
Sau khi sinh Gael, Verde phải để con lại tại bệnh viện Knapp, bang Texas để trở về trại giam theo lệnh của ICE. Verde cho biết cô bị giam trong một căn phòng lạnh lẽo, bẩn thỉu trong suốt hai ngày, không được hút sữa hay liên lạc với gia đình.
Trại giam ở East Hidalgo chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, Brady McCarron, người phát ngôn Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, cho biết các nữ tù nhân mang thai luôn được cung cấp dịch vụ chăm sóc sản khoa, bao gồm cả quá trình theo dõi tiền sản và hậu sản.
McCarron cho hay các phạm nhân phải tự chịu trách nhiệm thu xếp người nhận quyền giám hộ đứa trẻ ngay sau khi sinh. Trong trường hợp người mẹ không thể tìm được ai để giao phó đứa bé, Cảnh sát Tư pháp Mỹ sẽ thông báo cho cơ quan bảo vệ trẻ em.
Cảnh sát Tư pháp Mỹ sau đó gửi tin nhắn cho Blanca Padilla Tejeda, bà nội của bé Gael, người đang sống ở Honduras. Họ yêu cầu bà đến Texas để nhận cháu trong vòng hai ngày.
Bà Padilla vội vàng thu xếp mọi việc để tới Mỹ chăm sóc cháu. Hai bà cháu trở về căn nhà nhỏ ở Texas mà bố đứa bé đã thuê từ trước, chờ nhận giấy khai sinh của Gael.
Padilla và Verde bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 2. Bé Gael cũng được bà nội đưa về Honduras ngay sau đó, với cuốn hộ chiếu Mỹ vừa được cấp.
“Ngày nào tôi thức dậy cũng cảm ơn Chúa. Đó là chiến thắng lớn nhất của chúng tôi. Thằng bé đã là công dân Mỹ”, Padilla nói.
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách bãi bỏ quy định tự động cấp quốc tịch cho những đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Ông Trump cũng cho rằng nhiều người đã lợi dụng quy định này để du lịch hoặc vượt biên vào Mỹ để sinh con, nhằm giúp đứa bé có quốc tịch Mỹ.
Trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.
Sắc lệnh này của ông Trump đã Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) khởi kiện. Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký và dự kiến ra phán quyết vào tháng 6 hoặc tháng 7.
Giá USD trong các ngân hàng thương mại ghi nhận một tuần quay đầu giảm. Cụ thể, Ngân hàng Vietcombank giảm 12 đồng so với cuối tuần trước khi mua chuyển khoản giá USD xuống 26.130 đồng và chiều bán ra giảm 2 đồng xuống 26.360 đồng. Trong khi đó, Ngân hàng ACB vẫn mua chuyển khoản 26.150 đồng như cuối tuần trước và giảm 2 đồng ở chiều bán ra, còn 26.362 đồng…
Ngược chiều USD, một số ngoại tệ khác tăng mạnh như giá euro tại Vietcombank tăng 399 đồng khi mua chuyển khoản lên 29.984 đồng, bán ra 31.565 đồng; bảng Anh tăng 511 đồng khi mua chuyển khoản lên 34.783 đồng, bán ra 35.897 đồng. Riêng yen Nhật giảm 0,24 đồng khi mua chuyển khoản xuống 161,21 đồng và bán ra còn 169,74 đồng 169,98 đồng…
Giá USD thế giới lao dốc trong tuần khi chỉ số USD-Index xuống 98,7 điểm, giảm 1,49 điểm so với cuối tuần trước. Đồng USD đi xuống sau khi Mỹ và Iran tạm đình chiến giúp tâm lý nhà đầu tư bớt lo lắng về lạm phát tăng cao. Hơn nữa, báo cáo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 3 của Mỹ tăng 0,9% so với tháng 2 và tăng 3,3% so với cùng kỳ năm trước, chủ yếu do giá năng lượng tăng 10,9%. Nhưng cả hai số liệu đều phù hợp với dự báo của Dow Jones nên không có gì bất ngờ đối với thị trường. Từ đó góp phần giúp gia tăng kỳ vọng về khả năng hạ lãi suất trong tương lai, đẩy USD sụt giảm. Điều này trái ngược với tâm lý trước đây khi thị trường cho rằng Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) có thể ngừng cắt giảm lãi suất hoặc thậm chí tăng lãi để kiềm chế lạm phát. Giờ đây, họ lại bắt đầu đặt cược vào khả năng Fed sẽ quay lại cắt giảm lãi suất nếu kinh tế suy yếu.
Trong khi đó, Ngân hàng UOB mới đây vẫn duy trì quan điểm rằng, Fed sẽ giữ nguyên lãi suất trong ngắn hạn, trước khi thực hiện hai đợt cắt giảm, mỗi đợt 25 điểm cơ bản vào tháng 6 và quý 3/2026. Điều này có thể đưa lãi suất mục tiêu xuống 3,25% từ mức hiện tại 3,75%, qua đó tạo áp lực khiến đồng USD suy yếu. Tuy nhiên, dù xu hướng trung hạn của USD nghiêng về giảm giá, các diễn biến địa chính trị gần đây đang làm gia tăng bất định và có thể gây ra những đợt biến động tỷ giá bất thường…
Hội thảo "Thực trạng vi phạm quy định cấm bán, quảng cáo và khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại các điểm bán lẻ và phơi nhiễm với quảng cáo, khuyến mại thuốc lá mới của người trưởng thành" do Trường ĐH Y tế công cộng (Hà Nội) tổ chức vừa qua đã đưa ra các bằng chứng mới nhất về thực trạng bán, quảng cáo, khuyến mại thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng tại VN. Qua đó, lấy ý kiến chuyên gia, cơ quan quản lý để góp phần tăng cường hiệu quả thực thi các quy định phòng chống tác hại của thuốc lá.
Kết quả khảo sát trên 2.462 sinh viên từ 18 - 24 tuổi tại các trường đại học ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP.HCM cho thấy: 14,3% sinh viên đã từng thử thuốc lá điện tử và 3,3% hiện đang sử dụng. Đối với thuốc lá nung nóng, tỷ lệ này là 6,2% đã từng thử và 0,8% hiện đang sử dụng. Độ tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá mới là khoảng 16,9 tuổi.
Sau khi Nghị quyết 173 của Quốc hội được triển khai, nghiên cứu ghi nhận những chuyển biến tích cực bước đầu trong việc kiểm soát thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng. Khảo sát tại 126 điểm bán lẻ từng kinh doanh các sản phẩm này và có địa chỉ cụ thể trên Google Maps cho thấy 64,3% cơ sở đã đóng cửa.
Nghiên cứu cũng cho thấy có sự chuyển dịch các hoạt động kinh doanh, quảng cáo, tiếp thị sản phẩm sang môi trường internet. Trong số các điểm bán được khảo sát, 34,9% đã chuyển sang bán hàng trực tuyến. Đồng thời, 39,2% sinh viên cho biết vẫn tiếp xúc với quảng cáo thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng trong vòng 30 ngày qua, trên một kênh mạng xã hội.
Đại diện nhóm nghiên cứu cho rằng, bên cạnh việc tiếp tục hoàn thiện chính sách và giám sát, thực thi pháp luật, cần tăng cường truyền thông thay đổi nhận thức và hành vi hút thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là thanh thiếu niên và trẻ em.
Hội thảo là hoạt động thuộc khuôn khổ dự án "Hỗ trợ phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua việc cung cấp bằng chứng về thực trạng bán, quảng cáo và khuyến mại các sản phẩm thuốc lá mới tại VN và khuyến nghị các giải pháp ngăn ngừa tác hại của thuốc lá mới", do Tổ chức Chiến dịch vì trẻ em không thuốc lá (Mỹ) tài trợ.
Chị Trần Ngọc Thiên Thanh (32 tuổi, ở TP.HCM) làm trong quản lý vận hành. Cuối năm ngoái, chị Thanh bắt gặp chú chim cú lợn con bị gãy cánh, cất tiếng kêu the thé giữa bãi cỏ dại um tùm.
"Chú chim non nớt chưa mở mắt nằm thoi thóp giữa trời nắng. Thấy tình hình nguy cấp nên mình đem đến bác sĩ thú y. Sau khi kiểm tra toàn thân, bác sĩ phát hiện một cách của chú chim bị gãy. Mình quyết định đem về nhà chăm sóc để phục hồi sức khỏe trước và đặt tên là Hoa Cúc", chị Thanh kể.
Những ngày đầu, vì Hoa Cúc còn quá nhỏ nên chị Thanh phải theo sát, đút từng miếng thức ăn nhỏ xíu, đảm bảo vệ sinh vì sợ chim non dễ nhiễm khuẩn. May mắn là Hoa Cúc phục hồi thể trạng tốt, liên tục đòi ăn. Tối đến, chị Thanh dùng đèn sưởi ấm cho chú chim non.
Chị Thanh dùng thùng giấy, quần áo cũ lót làm tổ và cảm thấy chú chim cũng rất thích. Việc điều trị và thức ăn của Hoa Cúc không mấy tốn kém, chủ yếu cần nguồn thức ăn tươi sạch và các loại vitamin bổ sung để tránh bệnh bại liệt - một căn bệnh phổ biến và nguy hiểm ở chim săn mồi nếu thiếu chất. Quan trọng hơn là sự kiên nhẫn của chị trong quá trình chăm sóc chú chim.
Sau khoảng nửa tháng, xương cổ của chú chim non đã cứng cáp hơn, mắt mở to biết chủ động gắp đồ lên và thả xuống để chơi. Niềm vui của chị Thanh là thấy chú chim khỏe mạnh, ăn tốt. Hơn 1 tháng sau, Hoa Cúc mọc lông ống, biết tự đi ra khỏi thùng giấy quanh nhà để khám phá và nhớ tổ của mình để quay về, nhận biết được tiếng huýt sáo để chạy đến.
Những ngày sau đó, Hoa Cúc muốn sải cánh tập bay nhưng vì cánh gãy nên không thể học bay được. Cũng lúc này, chú chim có thể tự ăn, không cần đút nữa.
Chị Thanh cho chú chim sống trong nhà chung với những con mèo trong gia đình. Việc vệ sinh nhà cửa, tổ của chú chim được dọn nhiều lần trong ngày để đảm bảo vệ sinh.
Loài chim cú lợn thường bị dân gian gắn cho sự xui xẻo. Tuy nhiên, chị Thanh lại cảm nhận loài này thực chất rất tình cảm. "Nếu mình dành đủ sự chân thành, chúng sẽ coi mình như người thân, biết quấn quýt và thậm chí là vòi vĩnh sự chú ý không kém gì những loài thú cưng khác. Hoa Cúc thích được ngồi lên chân mình, được ngủ gần mình, là loài vật có cảm xúc", chị Thanh nói.
Vì thế, đầu năm 2026, chị Thanh lập kênh mạng xã hội tên 101conmeo - Hoa Cúc để chia sẻ về hành trình cứu hộ và chăm sóc chim cú lợn. Không chỉ để lưu giữ kỷ niệm, chị Thanh mong muốn góp phần xóa bỏ những định kiến bủa vây loài chim này, chia sẻ sự đáng yêu của chúng đến nhiều người hơn. Những video của chú chim cú lợn Hoa Cúc được dân mạng "thả tim" bày tỏ sự yêu thích.
Trước đây, chị Thanh từng cứu một số con chim cú lợn gặp nạn. Khi chim trưởng thành, đủ sức khỏe chị để chúng về lại môi trường tự nhiên. Riêng với Hoa Cúc, vì bị gãy cánh nên nó không thể bay săn mồi ngoài thiên nhiên, vậy là chị Thanh quyết định giữ lại nuôi và xem như một thành viên trong nhà.
Theo chị Thanh, loài cú cần không gian thoáng và an toàn nên đã trồng thêm nhiều cây, tạo nên một "khu vườn mini" trong nhà cho chú chim đặc biệt.
"Điều mình làm với Hoa Cúc đơn thuần là hành động cứu hộ cá nhân trong tình huống khẩn cấp và nuôi dưỡng bảo tồn cá thể thương tật. Mình đều không cổ xúy cho hình thức săn bắt, đánh bẫy và thương mại động vật hoang dã trái pháp luật", chị Thanh chia sẻ.
