Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố lực lượng phòng không đã bắn hạ 62 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine ở 7 tỉnh của Nga và bán đảo Crimea từ 20 giờ ngày 16.4 đến 7 giờ ngày 17.4, theo Hãng tin TASS.
Số UAV nói trên bị bắn hạ ở các tỉnh Astrakhan, Belgorod, Bryansk, Voronezh, Kursk, Leningrad và Novgorod, cũng như bán đảo Crimea. Nga đơn phương sáp nhập bán đảo Crimea từ Ukraine vào năm 2014.
Trong đó, Tỉnh trưởng Alexander Drozdenko của Leningrad thông báo trên ứng dụng nhắn tin rằng số lượng UAV bị bắn hạ ở tỉnh này lên tới 12 chiếc. Ông còn viết rằng một vụ cháy kho hàng đã được ghi nhận tại huyện Vyborg thuộc tỉnh Leningrad do mảnh vỡ UAV rơi xuống, nhưng không có thương vong.
Ngoài ra, Tỉnh trưởng Vyacheslav Gladkov của Belgorod vào chiều 17.4 viết trên ứng dụng nhắn tin Telegram rằng 1 người thiệt mạng và 11 người bị thương khi lực lượng vũ trang Ukraine tấn công vào nhiều địa điểm trong tỉnh trong 24 giờ, sử dụng gần 170 máy bay không người lái và khoảng 50 loại đạn dược, theo Hãng tin TASS.
Tỉnh trưởng Alexander Khinshtein của tỉnh Kursk cũng viết trên Telegram rằng trong 24 giờ, lực lượng vũ trang Ukraine đã bắn pháo vào tỉnh này 54 lần, trong khi hệ thống phòng không Nga đã bắn hạ 95 UAV của Ukraine.
Theo các quan chức và báo chí Nga đưa tin hôm 16.4, một cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn của Ukraine vào cảng Tuapse của Nga trên biển Đen đã khiến 2 người thiệt mạng và 7 người bị thương.
Đến tối 17.4 chưa có thông tin về phản ứng của phía Ukraine đối với cáo buộc hay tuyên bố từ phía Nga. Cả hai bên luôn bác bỏ cáo buộc tấn công vào dân thường hay cơ sở hạ tầng dân sự.
Xem thêm: Ukraine tuyên bố đã dùng tên lửa Mỹ cung cấp tấn công trong lãnh thổ Nga
Giới chức ở Ukraine sáng 17.4 thông báo ít nhất 6 người thiệt mạng và 43 người bị thương trong các cuộc tấn công của Nga trong 24 giờ trước đó, theo trang tin The Kyiv Independent.
Ngoài ra, Không quân Ukraine cáo buộc Lực lượng Nga đã phóng 172 máy bay không người lái (UAV) và một tên lửa đạn đạo Iskander vào Ukraine trong đêm 16.4 và rạng sáng 17.4.
Trong số UAV nói trên có 147 chiếc bị bắn hạ, trong khi 20 chiếc khác và một tên lửa đạn đạo đã xuyên thủng hệ thống phòng thủ, tấn công 4 địa điểm, theo Không quân Ukraine.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga ngày 17.4 tuyên bố lực lượng Nga đã giành được quyền kiểm soát hai cộng đồng dân cư ở tỉnh Kharkiv trong tuần từ ngày 11-17.4 trong chiến dịch quân sự ở Ukraine, theo Hãng tin TASS.
Bộ Quốc phòng Nga còn tuyên bố trong tuần qua, hệ thống phòng không Nga đã đánh chặn 1.665 UAV và 60 quả bom thông minh của Ukraine trong tuần qua, và Hạm đội Biển Đen đã phá hủy 5 xuồng không người lái của Ukraine.
Cũng theo bộ này, các nhóm tác chiến của Nga đã khiến Ukraine tổn thất hơn 5.700 quân trong tuần qua
Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov ngày 17.4 thông báo rằng cho đến nay vẫn chưa có sáng kiến cụ thể nào nhằm giải quyết cuộc xung đột với Ukraine đã kéo dài hơn 4 năm. Ông nhấn mạnh rằng lực lượng vũ trang Nga đã hoàn thành các mục tiêu do tổng tư lệnh tối cao đặt ra trong khuôn khổ chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine.
Đến tối 17.4 chưa có thông tin phản ứng từ phía Ukraine cũng như Nga đối với cáo buộc hay tuyên bố của bên kia.
Xem thêm: Ukraine tố Nga tấn công lớn chưa từng thấy, đánh trúng tòa nhà chính phủ ở Kyiv
Bộ Quốc phòng Nga hôm 15.4 đã cảnh báo về kế hoạch của châu Âu nhằm tăng cường cung cấp UAV cho Ukraine và công bố danh sách các nhà máy và doanh nghiệp mà họ cáo buộc sản xuất UAV hoặc các bộ phận UAV.
Danh sách này bao gồm các cơ sở ở Anh, Đức, Đan Mạch, Latvia, Lithuania, Hà Lan, Ba Lan, CH Czech, Tây Ban Nha, Ý, Israel và Thổ Nhĩ Kỳ.
Cựu Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, hiện là Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga, sau đó viết trên mạng xã hội X rằng danh sách nói trên tương đương với danh sách các mục tiêu tiềm tàng cho lực lượng vũ trang Nga. “Việc tấn công có trở thành hiện thực hay không phụ thuộc vào những gì xảy ra tiếp theo. Hãy ngủ ngon, các đối tác châu Âu!”, Medvedev nói.
Khi được hỏi liệu việc Bộ Quốc phòng Nga công bố danh sách đó và bình luận của ông Medvedev có nghĩa là Nga thực sự đang xem xét tấn công các mục tiêu ở châu Âu hay không, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov ngày 17.4 đã không đưa ra câu trả lời có hay không, theo Reuters.
“Các quốc gia này đang ngày càng trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột, vào cuộc chiến xung quanh Ukraine. Chi tiết được nêu rõ trong thông cáo của Bộ Quốc phòng”, ông Peskov nói.
Xem thêm: Vì sao phương Tây chia rẽ về khả năng tấn công Nga?
Theo Live Science hôm 19.4, bản đồ 3D về vũ trụ, dù lớn nhất trong phân khúc này, vẫn mới phản ánh một phần nhỏ của cái nhìn toàn diện và ấn tượng nhất về vũ trụ từ trước đến nay.
Trong đó, vũ trụ là một cấu trúc dạng mạng lưới khổng lồ cấu tạo từ các thiên hà, kéo dài ngược về gần thời điểm khai sinh mọi thứ.
Mỗi một chấm nhỏ trên bản đồ đại diện cho một thiên hà được lập bản đồ bởi DESI, dự án quốc tế được Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Mỹ vận hành. DESI nhận được sự hợp tác của hơn 900 nhà khoa học từ hơn 70 tổ chức trên toàn thế giới.
Cuộc khảo sát kéo dài 5 năm, bắt đầu từ 2021 đến nay, ban đầu đặt mục tiêu thu thập dữ liệu của 34 triệu thiên hà và chuẩn tinh. Đến nay, DESI trên thực tế đã ghi nhận hơn 47 triệu thiên hà, cùng với hơn 20 triệu ngôi sao gần thuộc Dải Ngân hà.
Thông qua bản đồ, các nhà khoa học có thể "nhìn ngược dòng thời gian" và tái dựng quá trình tiến hóa của vũ trụ. Kết quả là DESI mang đến một góc nhìn ba chiều không chỉ cho thấy vị trí của các thiên hà mà còn cách thức chúng di chuyển và kết thành nhóm theo thời gian.
Trên hết, bản đồ còn đóng vai trò quan trọng trong công cuộc nghiên cứu năng lượng tối, dạng lực bí ẩn được cho là đang thúc đẩy sự giãn nở đang tăng tốc của vũ trụ. Năng lượng tối chiếm khoảng 70% vũ trụ, và đến nay bản chất và sự phân bố của nó vẫn là một trong những câu hỏi lớn nhất chưa có lời giải của vật lý hiện đại.
DESI dự kiến sẽ tiếp tục quan sát bầu trời đến năm 2028, hứa hẹn căng rộng bản đồ thêm khoảng 20% so với hiện nay.
Tại lễ bế giảng diễn ra sáng nay 10.4, nhà báo Nguyễn Ngọc Mai, Phó ban Quốc tế Báo Thanh Niên, cũng là giảng viên của lớp nhận định một số sản phẩm báo cáo hết môn do các nhóm sinh viên thực hiện có chất lượng tiệm cận trình độ của một phóng viên tập sự. Điều này cho thấy thái độ học tập nghiêm túc và mức độ đầu tư chỉn chu của các bạn khi học tập ở ngoài giảng đường quen thuộc.
Nổi bật, sản phẩm về những kênh TikTok lợi dụng công nghệ deepfake để lừa đảo bán hàng được thể hiện qua hình thức một bản tin thời sự đã khiến cả hội trường ấn tượng. Theo nhà báo Trọng Phước, Uỷ viên Ban biên tập, Giám đốc Trung tâm Phát triển nội dung số thì sản phẩm này chỉ cần điều chỉnh một số hình thức theo quy chuẩn là sẽ được xuất bản trên nhiều nền tảng của Báo Thanh Niên trong thời gian tới.
Nhà báo Trọng Phước cũng kỳ vọng sau khi kết thúc môn học, các bạn sinh viên VLU tiếp tục đồng hành cùng tòa soạn ở nhiều vai trò mới. Đầu tiên, đó chính là đồng hành cùng báo ở một dự án truyền thông thực tế để rèn giũa hơn nữa kỹ năng chuyên môn. Thứ hai, đó là thẩm định, góp ý những tin tức thực tế trên báo, từ tít tựa tới nội dung cho toà soạn với góc độ một bạn đọc thân thiết và am hiểu.
"Các bạn chỉ cần bình luận trong bài báo là chúng tôi sẽ chuyển góp ý tới bộ phận quản lý. Chúng tôi sẽ càng hạnh phúc hơn nữa nếu trong bình luận các bạn giới thiệu mình chính là sinh viên của trường, để chúng tôi biết những kiến thức được giảng dạy có thể giúp các bạn ứng dụng vào thực tế", nhà báo Trọng Phước nói.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng thường trực, kiêm Trưởng khoa Quan hệ công chúng - truyền thông VLU, chia sẻ thời gian học tập tại tòa soạn Báo Thanh Niên không dừng lại ở việc hoàn thành một môn học, mà nên được coi là bước đầu cọ xát với nghề. Bởi lẽ, sinh viên không chỉ học về một vấn đề nổi cộm hiện nay là tin thật-tin giả trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, mà còn được học qua thực tế từ chính những nhà báo kỳ cựu.
"Chắc chắn Khoa Quan hệ công chúng - truyền thông sẽ có phần thưởng đặc biệt cho những bạn tiếp tục theo dõi, đóng góp cho nội dung trên báo sau khi hoàn thành khóa học này và hy vọng các bạn sẽ tiếp tục duy trì tinh thần học tập suốt đời", thầy Tuấn chia sẻ, cho biết thêm nhiều sinh viên đánh giá khóa học "rất ý nghĩa và sâu sắc".
Đại diện nhóm sinh viên có sản phẩm được đánh giá cao nhất, Phan Phạm Phương Phương, sinh viên ngành quan hệ công chúng tại VLU, chia sẻ ý tưởng hình thành sau khi được thầy cô cảnh báo về công nghệ deepfake và hướng dẫn công thức "I'M VAIN" để nhận diện tin thật-tin giả do AI tạo ra.
Kiến thức này, cùng quan sát thực tế một số kênh TikTok dùng video deepfake người khuyết tật để lừa đảo bán hàng, đã giúp nhóm hoàn thành một sản phẩm mang tính cảnh báo người dùng mạng xã hội tỉnh táo khi gặp các trường hợp tương tự. "Chúng tôi thậm chí còn phỏng vấn những người từng bị lừa bởi các video deepfake nêu trên để minh họa cho thực tế hiện nay", Phương nói thêm.
"Chúng tôi rất vui khi nghe tin sản phẩm mình sẽ được đăng báo, bởi lúc làm bài chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản là sẽ cố gắng hết sức", nữ sinh viên chia sẻ.
Ngoài kiến thức thẩm định tin tức, Phương cho hay cô còn được học thêm về cách sử dụng AI có trách nhiệm cũng như cách ứng dụng AI để quay dựng video, song song với học một kỹ năng cứng là chỉnh sửa video... "Tôi được học rất nhiều kiến thức hữu ích có thể áp dụng ngay vào thực tế", Phương bộc bạch.
Trường THPT Hàm Yên ở Tuyên Quang đang được nhiều người nhắc đến vì một quy định lạ. Mỗi tối, sau giờ tự học ở nhà, học sinh quay video trình bày lại kiến thức vừa nắm được rồi đăng lên phần bình luận trên fanpage công khai của trường để nộp bài.
Hàng trăm video xuất hiện dưới mỗi bài đăng hằng ngày, khuôn mặt và giọng nói của học sinh hiện diện trên không gian mạng không giới hạn người xem, không giới hạn thời gian lưu trữ. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến. Phụ huynh khen hay. Một số chuyên gia giáo dục khen sáng tạo. Nhưng theo góc độ pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và quyền trẻ em, câu chuyện không đơn giản là cách làm này hay hay dở về mặt sư phạm. Điều cần xem xét là nhà trường có quyền pháp lý để làm điều này hay không.
Hiệu trưởng nhà trường khẳng định với báo chí rằng hoạt động này có sự đồng thuận gần như tuyệt đối từ giáo viên, phụ huynh và học sinh ngay từ đầu năm. Phòng Đảng ủy họp trước, sau đó tổ chức hội nghị có đầy đủ các bên, lấy ý kiến, phân tích, rồi mới triển khai. Chỉ có 2 người không đồng ý trong cả trường. Đây là cách đại diện nhà trường lý giải tính hợp lệ của quy định.
Nhưng lý giải đó đang nhầm lẫn giữa sự đồng thuận xã hội và sự cho phép của pháp luật. Đây là 2 phạm trù hoàn toàn khác nhau. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2026, tức là đang có hiệu lực pháp lý đầy đủ tại thời điểm Trường THPT Hàm Yên triển khai hoạt động này vào tháng 4.2026.
Luật xác lập rõ các quyền dữ liệu cơ bản của công dân, trong đó có quyền đồng ý, quyền truy cập, và quyền yêu cầu xóa dữ liệu. Quan trọng hơn, việc im lặng không được coi là đồng ý xử lý dữ liệu cá nhân theo quy định của luật này.
Hình ảnh khuôn mặt và giọng nói trong video là dữ liệu cá nhân. Khi học sinh đăng video lên fanpage công khai của trường theo yêu cầu, nhà trường đang là bên kiểm soát và xử lý dữ liệu cá nhân của người dưới 18 tuổi. Theo luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025, việc xử lý dữ liệu cá nhân của trẻ em nhằm công bố, tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư và bí mật cá nhân của trẻ em từ đủ 7 tuổi trở lên phải có sự đồng ý của trẻ em và người đại diện theo pháp luật.
Sự đồng ý đó phải là sự đồng ý thực chất, cụ thể và có thể rút lại bất cứ lúc nào. Một cuộc họp đầu năm học trong đó đa số giơ tay tán thành không đáp ứng tiêu chuẩn đó. Vấn đề không chỉ dừng lại ở quy trình lấy đồng ý mà còn phải hỏi nhà trường dựa vào thẩm quyền nào để đặt ra yêu cầu bắt buộc trong thời gian học sinh ở nhà.
Điều 19 Thông tư 32/2020/TT-BGDĐT quy định rằng các hoạt động giáo dục thực hiện theo kế hoạch giáo dục của nhà trường, được tổ chức trong và ngoài giờ lên lớp, trong và ngoài khuôn viên nhà trường, nhằm thực hiện chương trình các môn học và hoạt động giáo dục trong chương trình giáo dục phổ thông do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành. Yêu cầu quay video nộp lên mạng xã hội công khai không nằm trong bất kỳ chương trình giáo dục nào do Bộ GD-ĐT ban hành.
Do đó việc này là sáng kiến đơn phương của một hiệu trưởng và kéo theo hệ quả pháp lý mà người đưa ra dường như chưa nhận thức đầy đủ.
Từ thực tế này cần phân biệt rõ 2 việc. Thứ nhất là phương pháp sư phạm, thuộc về không gian tự chủ chuyên môn của giáo viên và nhà trường, vốn được pháp luật tôn trọng. Thứ hai là hình thức thực hiện phương pháp đó, khi nó đụng chạm đến quyền của người dưới 18 tuổi trên không gian mạng thì phải tuân thủ pháp luật.
Việc yêu cầu học sinh trình bày lại kiến thức sau giờ tự học là ý tưởng sư phạm hoàn toàn có thể ủng hộ. Nhưng nền tảng thực hiện ý tưởng đó là fanpage công khai thay vì nhóm riêng tư nội bộ thì đây không còn là vấn đề sư phạm nữa mà là vấn đề pháp lý.
Có thể hiểu vì sao nhà trường chọn fanpage công khai. Như hiệu trưởng giải thích, dung lượng video trên Zalo nhóm lớp bị giới hạn nên phải chuyển sang Facebook. Đây là lý do kỹ thuật, không phải lý do pháp lý. Lý do kỹ thuật không thể hợp thức hóa việc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định. Giải pháp đúng trong trường hợp này là tìm nền tảng phù hợp khác có khả năng kiểm soát quyền truy cập, chứ không phải dùng không gian công khai vì tiện lợi hơn.
Điều đáng lo ngại hơn là không có bất kỳ cơ quan nào lên tiếng về tính hợp lệ pháp lý của hoạt động này trước khi báo chí đưa tin. Khi vụ việc thành tin tức, phản ứng của các bên liên quan chủ yếu xoay quanh hiệu quả sư phạm, không ai đặt câu hỏi về vấn đề bảo vệ dữ liệu cá nhân. Đây là khoảng trống thể chế rõ ràng.
Bộ GD-ĐT đến nay chưa có bất kỳ hướng dẫn chuyên biệt nào về việc nhà trường được và không được làm khi thu thập, xử lý và công bố dữ liệu cá nhân của học sinh trên các nền tảng mạng xã hội, trong khi luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân đã có hiệu lực hơn 4 tháng.
Vụ việc ở trường THPT Hàm Yên không phải là trường hợp cá biệt. Đây chỉ là trường hợp đủ lớn để dư luận quan tâm. Khắp nơi, nhà trường đang sử dụng Facebook, Zalo, YouTube để triển khai các hoạt động giáo dục mà không có khung pháp lý rõ ràng làm nền tảng. Sự đồng thuận của cộng đồng trong một buổi họp đầu năm không thể thay thế cho nghĩa vụ tuân thủ pháp luật. Và sự im lặng của cơ quan quản lý không có nghĩa là hành vi đó được phép.
Điều cần thiết lúc này không phải là phán xét hiệu trưởng Trường THPT Hàm Yên, người đang hành động bằng thiện chí thực sự với học sinh. Điều cần thiết là Bộ GD-ĐT ban hành hướng dẫn cụ thể về việc nhà trường được phép sử dụng nền tảng mạng xã hội ở mức độ nào trong hoạt động giáo dục, với điều kiện gì và với những biện pháp bảo vệ dữ liệu nào cho học sinh. Bởi vì câu chuyện yêu cầu học sinh quay video tự học mỗi ngày ở Tuyên Quang hôm nay sẽ còn xảy ra ở nhiều nơi khác, với nhiều hình thức khác nhau, và "đa số đồng ý" sẽ không bao giờ là câu trả lời pháp lý đúng.
