“Bối cảnh già hóa dân số, đô thị hóa nhanh và thay đổi lối sống như hút thuốc, thừa cân béo phì, ít vận động được xem là những yếu tố góp phần làm tăng số ca mắc”, PGS.TS.BS. Bùi Diệu, Chủ tịch Hội Ung thư Việt Nam, nói tại Hội thảo khoa học về Ung thư (Oncology Summit) do AstraZeneca Việt Nam phối hợp Hội Ung Thư tổ chức, hôm 11/4.
Hiện, mỗi năm Việt Nam ghi nhận khoảng 180.000 ca ung thư mới và hơn 120.000 ca tử vong do ung thư. Tỷ suất mắc – tử vong ở mức 150,8 và 99 trên 100.000 dân, phản ánh gánh nặng bệnh tật ngày càng gia tăng đối với hệ thống y tế cũng như toàn xã hội. Theo dự báo gánh nặng ung thư toàn cầu đăng trên tạp chí The Lancet, số ca ung thư tại Việt Nam có thể tăng 60-70% trong khoảng 25 năm tới.
Các loại ung thư phổ biến gồm vú, gan, phổi, đại trực tràng và dạ dày. Xu hướng trẻ hóa ở một số bệnh như ung thư vú và ung thư đại trực tràng, đặt ra thách thức mới về tầm soát sớm, chẩn đoán và điều trị.
Tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Ngoài ra, những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan,phổi.
Dưới áp lực gánh nặng ung thư ngày càng gia tăng và xu hướng trẻ hóa bệnh nhân tại Việt Nam, PGS Diệu cho rằng ứng dụng các tiến bộ y học không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả điều trị.
“Thúc đẩy y học chính xác, với trọng tâm là cá thể hóa phác đồ điều trị, mở ra một kỷ nguyên chăm sóc y tế dựa trên bằng chứng và đặc điểm riêng của từng người bệnh”, PGS Diệu nói. Chìa khóa cho kỷ nguyên này nằm ở việc triển khai các kỹ thuật chẩn đoán tiên tiến. Ví dụ, sinh thiết lỏng trong xét nghiệm sinh học phân tử, kết hợp hạ tầng dữ liệu số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán, theo dõi.
Tại hội nghị, TS.BS Jomtana Siripaibun, Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Chulabhorn (Thái Lan) cho hay thúc đẩy hội chẩn đa chuyên khoa (MDT) số hóa và sinh thiết lỏng là nền tảng cho cá thể hóa điều trị ung thư bằng y học chính xác. Các nghiên cứu quốc tế cho thấy bệnh nhân ung thư có thể cải thiện thời gian sống thêm hơn 15 tháng nếu áp dụng MDT vào chẩn đoán và điều trị so với không áp dụng.
Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân dẫn tới việc vận hành MDT chưa được thường quy, trong đó có thiếu hạ tầng số khiến dữ liệu bị phân tán. Giải pháp được các chuyên gia quốc tế chia sẻ nằm ở việc triển khai các nền tảng MDT số hóa, kết nối trực tiếp với hồ sơ bệnh án điện tử để theo dõi kết quả điều trị theo thời gian thực.
MDT là chiến lược sống còn trong điều trị ung thư, và chuyển đổi số là điều kiện bắt buộc để mô hình này vận hành bền vững. “Khi triển khai nền tảng MDT số hóa kết nối dữ liệu lâm sàng, chúng tôi ghi nhận quy trình chuẩn bị ca bệnh hiệu quả hơn và hồ sơ điều trị đầy đủ, nhất quán hơn”, bà nói. Điều quan trọng là bắt đầu từ một nhóm bệnh ưu tiên và một quy trình hội chẩn chuẩn, theo dõi đầy đủ, để từng bước xây dựng năng lực hệ thống cho chăm sóc ung thư hiện đại.
Còn TS.BS Chien-Feng Li, Trưởng khoa Giải phẫu bệnh lâm sàng và Xét nghiệm Trung tâm Y tế Chi Mei, Giáo sư Trường Y khoa, Đại học Quốc gia Sun Yat-sen, Đài Loan, đánh giá những tiến bộ trong sinh thiết lỏng và trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo nên chuyển đổi mang tính bước ngoặt trong chẩn đoán và điều trị ung thư. Cách tiếp cận này giúp lựa chọn điều trị phù hợp hơn cho từng người bệnh và tối ưu hóa hiệu quả điều trị, chăm sóc.
"Tin xấu là chúng tôi chưa đạt được thỏa thuận. Tôi nghĩ đó là tin xấu đối với Iran nhiều hơn là với Mỹ. Vì vậy, chúng tôi sẽ quay lại Mỹ mà không có thỏa thuận nào", Phó tổng thống Mỹ JD Vance nói trong cuộc họp báo tại thủ đô Islamabad của Pakistan rạng sáng nay.
Ông Vance cho biết Mỹ đã nêu rõ các lằn ranh đỏ, những điều sẵn sàng nhượng bộ và những điều không thể nhượng bộ. "Chúng tôi đã nói rõ điều đó hết mức có thể, nhưng họ đã chọn không chấp nhận các điều khoản do Mỹ đưa ra", ông nói.
Phó tổng thống Vance cũng gửi lời cảm ơn chủ nhà Pakistan, ca ngợi nước này đã nỗ lực rất nhiều và cố gắng giúp Mỹ - Iran thu hẹp khoảng cách. Ông khẳng định Pakistan không có lỗi nếu xuất hiện thiếu sót trong quá trình đàm phán, thêm rằng Mỹ - Iran đã thảo luận được 21 giờ, trao đổi thực chất và coi đó là tin tốt.
Phái đoàn Iran chưa bình luận về thông tin này.
Nhà Trắng trước đó nói phái đoàn Mỹ và Iran đàm phán từ ngày 11/4 tới rạng sáng 12/4. Truyền thông Iran cũng xác nhận hai bên ngừng đàm phán trong vài giờ trước bình minh, đồng thời cáo buộc Mỹ đưa ra "những yêu cầu quá đáng" về eo biển Hormuz.
Rạng sáng 12/4, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei thông báo rằng hai phái đoàn tiếp tục đàm phán, bất chấp vẫn còn tồn tại những khác biệt.
"Trong 24 giờ qua, các cuộc thảo luận đã được tiến hành trên nhiều khía cạnh của những chủ đề đàm phán chính, trong đó có eo biển Hormuz, vấn đề hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh trừng phạt và chấm dứt hoàn toàn chiến dịch chống lại Iran cũng như trong khu vực", ông cho hay.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nói rằng thành công của các cuộc đàm phán phụ thuộc vào "sự nghiêm túc và thiện chí của đối phương, kiềm chế các yêu cầu quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran".
Một quan chức Pakistan nhận định đàm phán "tiến triển theo đúng hướng", đánh giá các cuộc thảo luận diễn ra tích cực với bầu không khí thân thiện.
Khác với thông lệ, các quan chức Mỹ và Iran gặp mặt trực tiếp cùng với giới chức Pakistan, chứ không thông qua trung gian đi lại giữa các phòng.
Pakistan nổi lên như bên trung gian quan trọng trong nỗ lực chấm dứt chiến sự đang lan rộng khắp Trung Đông. Văn phòng Thủ tướng Pakistan cho biết ông đánh giá cao cam kết đối thoại mang tính xây dựng của các bên, bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán sẽ mở đường cho hòa bình lâu dài.
Một tuần qua, miền Bắc nắng nóng diện rộng do tác động của hoàn lưu vùng thấp nóng phía tây hoạt động mạnh kết hợp hiệu ứng gió phơn. Hôm qua, Mai Châu, Hòa Bình (Phú Thọ) nóng 39 độ, Hà Nội khoảng 35 độ C.
Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia dự báo thứ hai 13/4, Tây Bắc Bộ tiếp tục ghi nhận mức nhiệt cao 36-38 độ C, có nơi trên 39 độ. Đông Bắc Bộ phổ biến 34-36 độ, riêng Quảng Ninh - Hải Phòng thấp hơn, khoảng 32-34 độ C.
Từ khoảng ngày 14-15/4, khối không khí mát từ lục địa Trung Quốc tràn xuống, nắng nóng ở miền Bắc giảm dần và có khả năng chấm dứt vào ngày 16/4. Các ngày 16-18/4, do ảnh hưởng không khí lạnh cuối mùa, miền Bắc có thể xuất hiện mưa rào và giông; trung du và miền núi có nơi mưa to, kèm nguy cơ lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Trang Accuweather của Mỹ dự báo nhiệt độ Hà Nội sẽ giảm từ nay đến cuối tuần sau, đến thứ sáu giảm 11 độ so với hôm nay, còn 23-28 độ C. Điểm cao trên 1.500 m như Sa Pa (Lào Cai) bốn ngày đầu tuần dao động 17-29 độ, đến cuối tuần giảm còn 13-17 độ C.
Tại miền Trung, hoàn lưu vùng thấp nóng kết hợp gió phơn khiến nắng nóng kéo dài từ đầu tháng 4. Từ ngày 6/4 đến nay, nhiều nơi xuất hiện nắng nóng gay gắt, đặc biệt gay gắt, với nhiệt độ tại Thanh Hóa đến TP Huế phổ biến 38-40 độ, có điểm vượt 41 độ C.
Dự báo nắng nóng gay gắt tại miền Trung còn duy trì đến hết ngày 14/4. Từ 15/4, do tác động của không khí lạnh cuối mùa làm suy yếu vùng thấp nóng phía tây, nhiệt độ có xu hướng giảm dần và khả năng chấm dứt đợt nắng nóng mạnh nhất từ đầu mùa vào khoảng 17/4.
Nam Bộ và cao nguyên Trung Bộ từ đầu tháng 4 nắng nóng diện rộng. Từ nay đến 14/4, nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C. Từ 15/4, nắng nóng giảm dần và có khả năng kết thúc vào khoảng 17/4.
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn quốc gia, trong thời kỳ từ 12/4 đến 12/5, nắng nóng có xu hướng gia tăng trên phạm vi cả nước. Số ngày nắng nóng gay gắt dự báo cao hơn trung bình nhiều năm, tập trung tại Tây Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến TP Huế.
Tôi là tác giả bài: "Vợ chồng tôi nuôi con học Y suốt 6 năm", cảm ơn độc giả đã góp ý, từ đó chúng tôi chọn được hướng đi cho mình. Chúng tôi lập một tài khoản tiết kiệm riêng với số tiền trong khả năng của mình, lãi hàng tháng của tài khoản này sẽ gửi không điều kiện, không quảng bá, không mạng xã hội... cho các trung tâm bảo trợ xã hội, không cố định trung tâm nào, khi trung tâm này, khi trung tâm khác. Điều này chỉ là một khía cạnh của cuộc sống, mọi thứ còn lại không hoàn toàn tốt như vậy, chúng tôi vẫn cảm thấy chênh vênh tuổi xế chiều mà không thoát ra được để thấy cuộc sống vui và ý nghĩa. Khi mua cái nhà thứ ba, tôi tính một cái gia đình đang ở, một cái cho thuê, một cái để con cùng bạn bè của con ở đi học, đi làm giữa Sài Gòn và sẽ cho hai con khi lập gia đình.
Chúng tôi còn một khoản tiền dưỡng già đủ sống bằng thu nhập 10 năm của hai vợ chồng khi đi làm, xa hơn đến ngày nhận lương hưu. Bố mẹ tôi mất rồi, anh chị em đều tự sống được. Bố vợ mất, mẹ vợ ở quê còn nhà cửa đất đai và thờ ông nên không hoàn toàn đến ở với chúng tôi. Bà ở quê vài tuần rồi lên ở cùng nhà tôi vài tuần và cứ thế lặp lại. Chúng tôi nhận cấp học phí cho con cô giúp việc và tôi muốn nghỉ hưu sớm. Vợ ngăn lại với lý do nghỉ sẽ buồn và lẩn quẩn không biết làm gì, hơn nữa phải làm gương cho các con học tập và làm việc.
Không thể bảo các con phải cố gắng học tập, làm việc chăm chỉ khi bố lại nghỉ chơi. Thực tế là các con đã phấn đấu rất tốt đến ngày nay là do chúng nhìn tấm gương bố mẹ cố gắng mỗi ngày suốt nhiều năm qua. Tôi vì thế mà miễn cưỡng làm việc cầm chừng, đủ hoàn thành tốt nhiệm vụ ở cơ quan, nhàn nhã với công việc đơn điệu đã làm suốt mấy chục năm rồi, làm nhiều hơn thì không có gì để làm và cũng không có khả năng nghĩ ra cái mới để làm, lương đội trần, nhiều lúc hổ thẹn với con cái vì luôn động viên chúng cố gắng, hổ thẹn với những đồng nghiệp trẻ và những người cùng thời với mình vẫn hăng say làm việc và đóng góp nhiều hơn. Cảm giác lạc lõng ngay chính nơi làm việc.
Vợ tôi vì lý do sức khỏe đã phải nghỉ hưu sớm. Vài tháng đầu sau khi nghỉ, vợ vui vẻ lắm, có thời gian chăm sóc làm đẹp bản thân, làm đẹp nhà cửa. Tôi rất hào hứng lái xe đưa cả gia đình đi du lịch nếu con cái rảnh và có khi chỉ hai vợ chồng đi chơi, như mơ ước lúc còn trẻ là đi được càng nhiều nơi càng tốt và ý định đi khắp đất nước mình. Thế nhưng cũng chẳng được bao lâu, một năm sau ngày nghỉ việc, vợ có cảm giác nhàm chán với vòng lặp lẩn quẩn việc nhà, đi chơi chỉ hai vợ chồng cũng chán, con cái có việc của chúng, bạn bè có việc của họ, không thể rủ rê đi cùng mãi được. Vợ quanh quẩn ở nhà và rảnh đến mức stress, sinh ra khó ngủ, mệt mỏi hơn cả lúc đi làm, nhiều lúc muốn làm gì đó mà không biết làm gì. Vì vậy tôi cũng sinh ra tâm lý sợ nghỉ sớm nên vẫn tiếp tục làm việc ở cơ quan với cảm giác lạc lõng mỗi ngày thêm lớn.
Quý độc giả và những anh chị đi trước đã vượt qua cảm giác chênh vênh tuổi xế chiều này như thế nào. Nếu bố mẹ nghỉ việc, sống làng nhàng, liệu có thể là tấm gương để con cái sống tích cực, làm việc tốt được không? Liệu tuổi xế chiều có khả năng khởi nghiệp để mở ra con đường mới cùng với bao lo toan khác, hay sống chênh vênh thế này cho hết một kiếp người?