Rạng sáng 1/3, còi báo động tấn công tên lửa hú inh ỏi tại trung tâm tác chiến của Mỹ ở cảng Shuaiba, miền nam Kuwait. Khoảng 60 binh sĩ đã nhanh chóng chạy vào hầm trú ẩn bằng bê tông khi một tên lửa đạn đạo của Iran bay qua phía trên đầu họ.
Đó là thời điểm Iran tiến hành đòn tập kích bằng nhiều loại tên lửa và máy bay không người lái (UAV) vào loạt mục tiêu Mỹ ở khắp vùng Vịnh, nhằm đáp trả chiến dịch tấn công do Mỹ – Israel phát động hôm 28/2.
Đến 9h15, tín hiệu báo an toàn vang lên tại căn cứ Shuaiba. Các binh sĩ tháo mũ bảo hiểm và quay trở lại bàn làm việc. Tại căn cứ này, họ đang điều hành việc vận chuyển thiết bị, đạn dược và nhân sự quân đội Mỹ khắp Trung Đông.
Khoảng 30 phút sau, “mọi thứ rung chuyển” khi một UAV Iran lao vào căn cứ, một binh sĩ kể lại với CBS News ngày 9/4. “Nó giống như những gì bạn thấy trong phim. Tai ù đi và mọi thứ trở nên mờ mịt. Chúng tôi thấy chóng mặt”.
Trong trạng thái bàng hoàng, quân nhân này quan sát hiện trường xung quanh. “Mảnh đạn văng khắp nơi. Nhiều người bị thương ở đầu, bụng và tay chân, máu chảy nhiều. Có người còn bị thủng màng nhĩ”, anh kể.
Đây là một thành viên trong nhóm binh sĩ Mỹ tại căn cứ Shuaiba lần đầu tiên lên tiếng về đòn tập kích tên lửa, UAV của Iran vào khu vực này. Các binh sĩ không tiết lộ danh tính, do quy định hạn chế tiếp xúc với truyền thông của quân đội Mỹ.
Cuộc tập kích đã khiến 6 người thiệt mạng và hơn 20 người bị thương, trở thành vụ tấn công đẫm máu nhất đối với quân đội Mỹ kể từ năm 2021.
Khoảng một tuần trước khi Chiến dịch Cơn thịnh nộ Kinh hoàng bắt đầu hôm 28/2, hầu hết binh sĩ và phi công Mỹ đồn trú tại Kuwait đã được chuyển đến căn cứ ở Jordan, Arab Saudi và những nơi nằm ngoài tầm bắn của tên lửa Iran.
Một số binh sĩ cho biết chỉ huy thông báo họ sẽ không chuyển đi lâu, chỉ cần chuẩn bị đồ đạc cho 30 ngày và để lại hầu hết thiết bị cá nhân, gồm cả máy tính do quân đội cấp. Một binh sĩ giải thích mệnh lệnh “rời khỏi điểm X” có nghĩa là tránh xa vùng nguy hiểm.
Nhưng đối với vài chục thành viên của Bộ Tư lệnh Hậu cần số 103 thuộc Lục quân Mỹ tại căn cứ lớn phía nam thủ đô Kuwait City, họ có một lệnh khác là thu dọn mọi thứ và chuyển đến cảng Shuaiba.
Bộ Tư lệnh Hậu cần số 103 gồm 62 đơn vị trực thuộc, thực hiện chỉ huy và kiểm soát gần 6.000 binh sĩ thuộc Lực lượng Dự bị Lục quân Mỹ. Họ có nhiệm vụ cung cấp lực lượng đã qua huấn luyện và luôn trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu để hỗ trợ các chiến dịch trên toàn cầu của quân đội Mỹ.
Trung tâm chiến thuật ở cảng Shuaiba được xây dựng tương tự các căn cứ trong cuộc chiến của Mỹ ở Iraq hay Afghanistan, thời kỳ UAV chưa xuất hiện phổ biến.
Các tòa nhà tại đây được bảo vệ bằng những tấm bê tông cốt thép chữ T xếp cạnh nhau, được thiết kế để bảo vệ quân nhân trước các vụ nổ từ đạn cối hoặc rocket, nhưng không có tác dụng bảo vệ trước các cuộc tập kích từ trên không.
“Nó chỉ là căn cứ quân sự kiểu cũ. Vài rào chắn nhỏ và loạt tòa nhà dựng bằng thùng container, nơi chúng tôi có thể lập văn phòng tạm bợ”, một binh sĩ cho hay.
Các binh sĩ nói với CBS News rằng họ thắc mắc tại sao mình vẫn ở trong tầm bắn của tên lửa và UAV Iran, dù chỉ làm nhiệm vụ hậu cần, không trực tiếp tham chiến.
Một binh sĩ nói họ đã thấy thông tin tình báo chỉ ra căn cứ này nằm trong danh sách mục tiêu tiềm năng của Iran. “Chúng tôi đã tiến gần Iran hơn, vào một khu vực cực kỳ nguy hiểm và vốn là mục tiêu đã được xác định. Tôi chưa thấy có lý do rõ ràng cho việc này”, người lính nói.
Khi được yêu cầu đánh giá về mức độ phòng thủ của căn cứ, anh trả lời “tôi sẽ xếp nó vào loại ‘không có gì’. Còn xét về khả năng phòng thủ trước UAV, cũng là con số 0”.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc từ chối bình luận về thông tin trên và cho biết một cuộc điều tra về vụ tấn công tại cảng Shuaiba đang được tiến hành.
Trong một bài đăng trên X phản hồi thông tin mà CBS News đăng tải trước đó, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Sean Parnell cho biết “mọi biện pháp sẵn có đã được thực hiện để bảo vệ quân đội của chúng ta ở mọi cấp độ”, thêm rằng “cơ sở được bảo vệ bằng các bức tường cao khoảng 1,8 m”.
Khi xung đột nổ ra, Iran không chỉ phòng thủ đơn thuần mà chuyển hướng tấn công trả đũa, dựa vào kho UAV giá rẻ và tên lửa đã tích lũy trong nhiều năm. Một UAV Shahed của Iran đã phát nổ ngay tại chính giữa khu làm việc của các binh sĩ Mỹ tại trung tâm tác chiến ở cảng Shuaiba.
“Mọi thứ lúc đó hỗn loạn”, một binh sĩ mô tả. “Người bị thương nằm la liệt, chẳng kịp phân loại”.
Theo nhân chứng, các binh sĩ đã tự sơ cứu cho nhau bằng băng gạc, nẹp và garo tự chế. Họ sử dụng phương tiện dân sự để đưa người bị thương đến hai bệnh viện ở ngoại ô Fahaheel của thủ đô Kuwait City.
“Một trong những điều khiến tôi day dứt nhất là không thể đưa tất cả đồng đội ra ngoài. Tôi biết vẫn còn những binh sĩ bên trong chưa được nhận dạng và sơ tán”, một người sống sót kể khi trên đường đến bệnh viện.
Trong buổi họp báo tại Washington sau đó, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth mô tả UAV của Iran đã “lọt lưới”, ám chỉ nó đã vượt qua được hệ thống phòng thủ kiên cố của căn cứ ở Kuwait. “Nó đã vô tình đánh trúng trung tâm tác chiến được bảo vệ kiên cố”, ông nói, nhưng thừa nhận đó là “vũ khí mạnh mẽ”.
Nhiều binh sĩ tại căn cứ dường như không hài lòng về cách mô tả này. “Nói rằng đó chỉ là vũ khí bị lọt lưới là sai sự thật. Tôi muốn mọi người biết rằng căn cứ đã không được chuẩn bị để củng cố phòng thủ. Đó không phải là nơi được bảo vệ kiên cố”, một binh sĩ cho hay.
Tuy nhiên, họ cũng không muốn những bình luận của mình bị hiểu sai. “Tôi không có ý chê bai Lục quân hay Bộ Quốc phòng, nhưng tôi nghĩ việc nói ra sự thật là quan trọng, để chúng ta rút ra bài học từ những sai lầm này”, một binh sĩ khác nói.
Khi được hỏi liệu cuộc tấn công có phải là thực tế tất yếu khi tham gia chiến đấu hay không, anh nói “đúng là như vậy”.
“Tôi rất buồn vì mất đi những đồng đội trong vụ tấn công và nó sẽ theo tôi suốt quãng đời còn lại”, anh nói. “Nhưng tôi cùng gia đình họ cũng vô cùng tự hào về những người lính đó và sự hy sinh của họ”.
Mức phạt này được quy định tại Nghị định 90/2026 được Chính phủ vừa ban hành. Cụ thể, hành vi sử dụng thuốc lá điện tử hoặc thuốc lá nung nóng bị phạt từ 3 đến 5 triệu đồng. Đây là mức xử phạt trực tiếp áp dụng với người dùng trong bối cảnh các sản phẩm này ngày càng phổ biến, đặc biệt ở giới trẻ.
Không chỉ người sử dụng, cá nhân hoặc tổ chức "chứa chấp" người khác sử dụng các sản phẩm này tại địa điểm do mình quản lý cũng bị xử phạt nặng hơn, từ 5 đến 10 triệu đồng. Quy định này loại trừ trường hợp giữa các thành viên gia đình như cha mẹ, con cái, vợ chồng.
Ngoài tiền phạt, cơ quan chức năng còn áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả là buộc tiêu hủy thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng đối với người vi phạm.
Ở khía cạnh kinh doanh, các hành vi liên quan đến thuốc lá truyền thống cũng bị siết chặt. Cửa hàng không treo biển "không bán cho người dưới 18 tuổi" có thể bị phạt đến 3 triệu đồng. Việc bán thuốc lá cho người chưa đủ tuổi, trưng bày sai quy định hoặc bán sản phẩm không có cảnh báo sức khỏe bị phạt tới 5 triệu đồng, thậm chí đình chỉ kinh doanh 1-3 tháng.
Đáng chú ý, các vi phạm về in ấn, ghi nhãn cảnh báo sức khỏe trên bao bì thuốc lá bị xử phạt rất nặng, lên tới 40 triệu đồng, kèm theo đình chỉ hoạt động đến 6 tháng và buộc thu hồi hoặc tiêu hủy sản phẩm vi phạm.
Quy định siết chặt quản lý được đưa ra trong bối cảnh tỷ lệ sử dụng thuốc lá thế hệ mới tại Việt Nam tăng nhanh ở mức đáng báo động. Thống kê giai đoạn 2019-2023 cho thấy tỷ lệ hút thuốc lá điện tử ở học sinh 13-17 tuổi tăng vọt từ 2,6% lên 8,1%. Năm 2023, cả nước ghi nhận hơn 1.200 ca nhập viện do ngộ độc và các bệnh lý liên quan đến loại sản phẩm này.
Mới nhất, một nghiên cứu gần 2.500 sinh viên ở Hà Nội, Đà Nẵng, Huế và TP HCM cho thấy tuổi trung bình bắt đầu sử dụng các sản phẩm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng là 16,9. Khảo sát cũng cho thấy nhiều người trẻ tin rằng các sản phẩm này không chứa nicotine hoặc không gây hại cho sức khỏe. Tiến sĩ Trần Thị Phương Thảo, đại diện nhóm nghiên cứu, cho biết 37% sinh viên tin rằng thuốc lá điện tử không chứa nicotine, 15% cho rằng khói chỉ là "hơi nước" vô hại.
Trước thực trạng trên, tại kỳ họp tháng 11/2024, Quốc hội đã thống nhất cấm toàn diện việc sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Việt Nam hiện là một trong số hơn 40 quốc gia cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Tôi về làm dâu được hơn một năm, chưa sinh con, hiện sống cùng bố mẹ chồng ở ngoại thành Hà Nội. Hai vợ chồng đều đi làm văn phòng cách nhà khoảng 13-15 km, thu nhập không quá cao nhưng ổn định. Dù ở chung, tháng nào chúng tôi cũng đưa tiền sinh hoạt, đóng tiền điện, tiền mạng đầy đủ, coi như cùng san sẻ chi phí trong nhà để bố mẹ đỡ vất vả.
Mấy hôm nay trời nóng, tối qua phòng khá oi nên tôi bật điều hòa để ngủ. Bình thường tôi cũng chỉ bật khoảng một lúc cho mát rồi hẹn giờ tắt, không dùng suốt đêm. Hôm qua đi làm về mệt, tôi bật máy lạnh rồi ngủ thiếp đi lúc nào không hay. Khoảng một tiếng sau tỉnh dậy, thấy người ướt lưng, phòng nóng hầm hập, máy lạnh đã bị tắt.
Sáng hôm sau tôi mới biết mẹ chồng tối qua lén vào phòng tắt điều hòa vì sợ tốn điện. Bà nói trời chưa nóng lắm, bật quạt là được, dùng máy lạnh nhiều vừa hao điện vừa không tốt cho sức khỏe. Tôi chỉ im lặng. Cảm giác đang ngủ, có người vào phòng tắt điều hòa khiến tôi khá khó xử. Phòng là không gian riêng của hai vợ chồng, việc vào phòng lúc đêm khuya rồi tự ý tắt máy lạnh làm tôi thấy không thoải mái.
Tối đó tôi kể lại cho chồng nghe, mong anh nói với mẹ một câu cho rõ ràng để lần sau không xảy ra chuyện tương tự. Nhưng chồng tôi chỉ im lặng, nói mẹ quen tính tiết kiệm nên vậy, thôi mình chịu khó một chút cho yên cửa yên nhà. Nói thêm là chúng tôi chưa có kế hoạch ra riêng dù rất muốn. Với mức lương hiện tại, lại không được sự hỗ trợ từ hai bên gia đình, quá khó để chúng tôi có thể mua nhà với giá trên trời như bây giờ, kể cả ngoại thành nơi chúng tôi đang sống.
Dù sống chung, vợ chồng tôi vẫn đóng góp tiền sinh hoạt và tiền điện nước đầy đủ, không phải sử dụng miễn phí. Tôi cũng không bật máy lạnh cả đêm hay dùng quá mức, chỉ đủ để ngủ ngon sau một ngày đi làm mệt. Nhưng chuyện nhỏ như vậy cũng phải để ý từng chút khiến tôi nhiều lúc thấy rất ái ngại, nhất là khi mùa hè sắp đến.
Tết 2022, Mai Trâm bước lên bàn cân và nhìn thấy con số 117 kg. Cô 21 tuổi không mặc vừa bất kỳ bộ đồ nào trong những tấm ảnh gia đình chụp ngày Tết. Suốt những năm phổ thông ở TP HCM, Trâm sợ đến trường vì bị bạn bè miệt thị ngoại hình. Cô hạn chế gặp gỡ, thu mình lại.
Ngay trong gia đình, khi ai đó buột miệng "Mẹ đẹp vậy sao con lại như thế này?", cô mang mặc cảm đó về phòng và không nói với ai. Cân nặng với Trâm lúc ấy là "một lớp vỏ ngăn cách mình với thế giới".
Hơn hai năm sau, cô sinh viên đại học duy trì cân nặng 58-60 kg, giảm gần 60 kg so với thời điểm nặng nhất. Số đo hình thể đạt 93-66-98 cm. Chiều cao tăng thêm 3 cm, từ 1,64 m lên 1,67 m, nhờ các bài tập cải thiện tư thế kết hợp vận động đều đặn.
Trâm không dùng thuốc, không nhờ can thiệp y tế. Cô bắt đầu bằng cách chậm nhất có thể vì không có lựa chọn nào khác. "Lúc đó cơ thể tôi rất nặng, nếu tập mạnh sẽ ảnh hưởng đến khớp", cô nói.
Khi vượt ngưỡng 100 kg, áp lực lên khớp gối của một người ở mức cân nặng đó tương đương gấp 4-6 lần trọng lượng cơ thể khi di chuyển, theo các nghiên cứu về cơ xương khớp. Thay vì tập luyện cường độ cao, Trâm giảm khẩu phần ăn và đi bộ chậm mỗi ngày.
Chế độ ăn cô áp dụng là Eat Clean kết hợp nhịn ăn gián đoạn 16:8, tức nhịn 16 giờ liên tục và ăn trong khung 8 giờ. Cô ưu tiên thực phẩm nguyên chất, hấp luộc hoặc dùng nồi chiên không dầu, nấu tại nhà để kiểm soát lượng calo. Canh chỉ nêm rất ít muối, lấy vị ngọt từ rau. Bún, phở vẫn ăn bình thường nhưng giảm tinh bột, lấy vị ngọt từ tôm hoặc củ cải thay vì gia vị công nghiệp, sốt nấu từ cà chua tươi, đường trắng được thay bằng mật ong hoặc đường cỏ ngọt.
"Tôi ăn đủ đạm, chất xơ và vẫn giữ tinh bột nhưng ở mức hạn chế. Quan trọng là hiểu cơ thể cần gì thay vì ép bản thân", Trâm nói.
Theo khuyến nghị của các chuyên gia dinh dưỡng, một chế độ ăn khoa học cần đủ 6 nhóm chất gồm đạm, béo, bột đường, rau, trái cây và sữa. Cắt giảm bất kỳ nhóm nào có thể dẫn đến mệt mỏi, hạ đường huyết, và về lâu dài làm suy giảm hệ miễn dịch. Trâm không cắt, mà điều chỉnh tỷ lệ và nguồn gốc thực phẩm.
Khi cân nặng hạ xuống, cô mới tăng dần cường độ vận động: từ đi bộ chuyển sang cardio, rồi tập kháng lực để giữ cơ thể săn chắc. Lịch tập từ thứ Hai đến Chủ nhật, không nghỉ dù mưa hay mệt.
Khoảnh khắc Trâm thực sự nhận ra sự thay đổi không phải là lần bước lên cân, mà là lần chụp ảnh áo dài trước dịp 2/9. Khi mặc vừa áo dài size S tại tiệm, cô hỏi lại nhân viên vì sợ mình nhầm.
Trong suốt hành trình, người cha gọi cô là "con heo vàng", một cách trêu đùa mang đầy âu yếm mà cô nói là nguồn động lực lớn nhất giúp mình không bỏ cuộc.
"Giảm cân là hành trình phải đánh đổi mồ hôi, công sức và thời gian. Khi vượt qua được, mình sẽ tự tin và trân trọng mình nhiều hơn", Trâm nói.
