Ngày 10.4, bác sĩ chuyên khoa 2 Trần Hiến Khóa, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau, xác nhận với PV Thanh Niên trên địa bàn ấp 6, xã Khánh An (Cà Mau) vừa ghi nhận 3 trường hợp nghi mắc viêm não mô cầu, trong đó có 1 trường hợp đã tử vong. Ngành y tế địa phương đang khẩn trương triển khai các biện pháp giám sát, xử lý ổ dịch nhằm ngăn chặn nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Theo đó, trường hợp đầu tiên nhập viện chiều 7.4 trong tình trạng lơ mơ, kích thích, xuất hiện các chấm xuất huyết, nôn ói nhiều lần và cổ gượng. Ban đầu, bệnh nhân được chẩn đoán sốt chưa rõ nguyên nhân, theo dõi viêm não – màng não và sốc nhiễm khuẩn. Mẫu máu đã được gửi Viện Pasteur TP.HCM để xét nghiệm. Bệnh nhân vẫn đang tiếp tục điều trị và theo dõi diễn tiến.
Trường hợp thứ 2 nhập viện tối 8.4 với biểu hiện sốt cao, lơ mơ, thở nhanh, sau đó nhanh chóng chuyển nặng. Dù được cấp cứu tích cực, bệnh nhân rơi vào hôn mê sâu và tử vong rạng sáng 9.4. Chẩn đoán tử vong ghi nhận sốc nhiễm khuẩn từ đường tiêu hóa cùng nhiều bệnh lý nền. Mẫu bệnh phẩm cũng đã được lấy để phục vụ xét nghiệm xác định nguyên nhân.
Trường hợp thứ 3 được chuyển đến bệnh viện ngày 9.4 sau nhiều ngày sốt cao kéo dài, kèm ho, đau cơ, tụt huyết áp và có dấu hiệu tràn dịch màng phổi. Khi nhập viện, bệnh nhân vẫn còn sốt, xuất hiện dấu xuất huyết dưới da, được chẩn đoán theo dõi nhiễm trùng huyết, sốt xuất huyết Dengue và viêm phổi. Mẫu dịch não tủy và máu đã được gửi xét nghiệm để làm rõ tác nhân gây bệnh.
Đáng chú ý, 3 trường hợp này trước đó đều có tiếp xúc với 1 trường hợp đã tử vong từ giữa tháng 3.2026 với các biểu hiện sốt cao, xuất huyết dưới da và tụt huyết áp.
Ngay sau khi phát hiện chuỗi ca bệnh, ngành y tế đã triển khai đồng loạt các biện pháp kiểm soát. Hiện chưa ghi nhận thêm ca nghi ngờ mới mắc bệnh viêm não mô cầu tại thời điểm điều tra. Ngành chức năng vẫn duy trì trạng thái cảnh giác cao, tiếp tục theo dõi sức khỏe người tiếp xúc trong vòng 10 ngày và sẵn sàng ứng phó nếu xuất hiện diễn biến bất thường.
Vụ 42 cây mai vàng ở Côn Đảo: Phải chứng minh lâm sản, mới xử phạt được
Trao đổi với PV Báo Thanh Niên ngày 9.4, ông Nguyễn Thái Hậu, Phó hạt trưởng Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo (gọi tắt Hạt Kiểm lâm) cho biết đơn vị đã ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Đ.V.T (36 tuổi, ở đặc khu Côn Đảo, TP.HCM) 3 triệu đồng và tịch thu 42 cây mai vàng.
Hôm 2.4, tổ tuần tra liên ngành (do Hạt Kiểm lâm chủ trì cùng Công an đặc khu Côn Đảo và Ban Chỉ huy phòng thủ Khu vực 6 đặc khu Côn Đảo) thực hiện kế hoạch kiểm tra, truy xuất nguồn gốc lâm sản tại địa chỉ số 36 Tôn Đức Thắng, khu 5, đặc khu Côn Đảo.
Tại đây, lực lượng phát hiện 42 cây mai vàng do ông T. cất giữ, chăm sóc. Ông T. khai nhận đã mua 45 cây từ đất liền vận chuyển ra đảo, trong quá trình chăm sóc có 3 cây bị chết, số còn lại 42 cây có tổng khối lượng 0,38 m³.
Theo ông Hậu, mai vàng là cây thân gỗ phân bố trong rừng tự nhiên tại Côn Đảo, đồng thời cũng được người dân trồng, nhân giống làm cây kiểng phục vụ làm cảnh tại nhà, mua bán ngoài thị trường.
Vậy, việc xử phạt trên đã đúng với quy định pháp luật chưa? Trao đổi với PV BáoThanh Niên, luật sư Lê Văn Hoan, Đoàn luật sư TP.HCM, dẫn định nghĩa lâm sản theo khoản 16 điều 2 luật Lâm nghiệp 2017 (được sửa đổi năm 2025): "Lâm sản là sản phẩm khai thác từ rừng bao gồm thực vật rừng, động vật rừng và các sinh vật rừng khác gồm cả gỗ, lâm sản ngoài gỗ, sản phẩm gỗ, song, mây, tre, nứa đã chế biến".
Định nghĩa này chứa đựng một yếu tố quan trọng, đó là có nguồn gốc từ rừng. Một thực vật chỉ được xem là lâm sản khi nó được khai thác từ hệ sinh thái rừng. Đối với cây mai vàng, nếu đây là cây do người dân tự trồng trong vườn nhà, không phải đất rừng, hoặc được mua bán thương mại từ các nhà vườn kiểng có nguồn gốc rõ ràng, thì chúng mang bản chất một loại cây cảnh. Vì thế, đây là một tài sản dân sự, không phải là "lâm sản" theo định nghĩa của luật Lâm nghiệp.
"Tôi cho rằng việc Hạt Kiểm lâm rừng đặc dụng Vườn quốc gia Côn Đảo kết luận ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp về hành vi "tàng trữ... lâm sản trái quy định" mà chưa làm rõ các gốc mai này có nguồn gốc từ rừng là thiếu cơ sở", luật sư Hoan nêu ý kiến.
Một trong những nguyên tắc xử lý vi phạm hành chính được quy định tại khoản 1 điều 3 luật Xử lý vi phạm hành chính đó là người xử phạt phải có trách nhiệm chứng minh có hành vi vi phạm. Đây là nghĩa vụ của người xử phạt. Còn người bị xử phạt có quyền chứng minh mình không vi phạm. Việc chứng minh mình không vi phạm của người bị xử phạt là quyền chứ không phải nghĩa vụ, nghĩa là không bắt buộc.
"Nguyên tắc này không chỉ áp dụng trong xử lý vi phạm hành chính mà ngay cả trong lĩnh vực hình sự cũng vậy. Nghĩa là bên buộc tội phải có nghĩa vụ chứng minh hành vi phạm tội", luật sư Hoan nhấn mạnh.
Cũng theo luật sư Hoan, việc ông T. cất giữ, chăm sóc gốc mai là một sự thật khách quan, nhưng sự thật đó chỉ trở thành "hành vi vi phạm" nếu cơ quan chức năng chứng minh được đối tượng đó là lâm sản bất hợp pháp. "Nếu không chứng minh được nguồn gốc từ rừng, thì không thể áp dụng các chế tài về lâm nghiệp để xử lý tài sản của công dân", luật sư Hoan nói.
Cơ quan chức năng đang dựa vào việc ông T. không có bảng kê lâm sản theo quy định tại Thông tư 26 năm 2025 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được bổ sung bởi Thông tư 84 năm 2025 Bộ Nông nghiệp và Môi trường (về truy xuất nguồn gốc lâm sản) để làm căn cứ xử phạt. Tuy nhiên, về vấn đề này, luật sư cho rằng cần xem xét kỹ đối tượng phải lập bảng kê.
Bởi tại khoản 9 điều 3 Thông tư 26 quy định: "Bảng kê lâm sản là bảng kê khai, mô tả thông tin chi tiết về: gỗ nguyên liệu, sản phẩm gỗ, cây thân gỗ; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật rừng, sản phẩm của động vật rừng; thực vật rừng ngoài gỗ; động vật, sản phẩm của động vật, thực vật ngoài gỗ, sản phẩm của thực vật ngoài gỗ thuộc loài nguy cấp, quý, hiếm, Phụ lục CITES. Bảng kê lâm sản không áp dụng đối với giống cây trồng lâm nghiệp và loài thủy sản thuộc Phụ lục CITES".
Theo kiểm lâm, ông T. vi phạm khoản 6 điều 9 luật Lâm nghiệp năm 2017 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025). Đồng thời, tại biên bản vi phạm hành chính lập ngày 2.4, ông T. có đề nghị sẽ cung cấp hóa đơn chứng từ mua bán số mai trên cho Hạt Kiểm lâm vào ngày hôm sau. Nhưng đến nay, ông T. không cung cấp được hóa đơn, chứng từ, bảng kê lâm sản hợp lệ theo quy định. Do đó, Hạt Kiểm lâm quyết định xử phạt theo Nghị định số 35 năm 2019 (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 07 năm 2022). Theo luật sư Hoan, cần phải xem xét lại vấn đề này.
"Gốc rễ vấn đề trong trường hợp này là Hạt kiểm lâm phải có nghĩa vụ chứng minh 42 gốc mai đó là lâm sản. Chỉ khi nào chứng minh được thì mới có căn cứ áp dụng chế tài như xử phạt hành chính và tịch thu tang vật", luật sư Hoan chia sẻ.
Nếu 42 gốc mai của ông T. là mai vườn, được trồng và bứng từ đất thổ cư hoặc đất vườn của hộ gia đình (không phải đất rừng), thì không có cơ sở xử phạt.
Trường hợp không chứng minh được 42 gốc mai là lâm sản, thì phải mặc định đó là tài sản dân sự hợp pháp. Do đó, việc tịch thu tang vật là 42 gốc mai và phạt ông T. 3 triệu đồng khi chưa chứng minh được tính chất "lâm sản" là không đảm bảo tính pháp lý.
Đồng tình với luật sư Hoan, luật sư Hoàng Hà (Đoàn luật sư TP.HCM) cho rằng kiểm lâm muốn chứng minh 42 cây mai là lâm sản để xử phạt thì cần phải thực hiện nhiều bước nghiệp vụ.
"Việc xác minh phải thể hiện bằng văn bản và có thể trưng cầu giám định. Vì vậy trong vụ này, kiểm lâm không thể chỉ dừng ở việc ghi nhận ông T. không xuất trình được bảng kê lâm sản, rồi suy ra ngay hành vi tàng trữ lâm sản trái pháp luật", luật sư Hoàng Hà nói.
Lẽ ra, việc kiểm lâm phải làm là xác định đúng đối tượng quản lý. Muốn áp dụng chế tài lâm nghiệp thì phải có căn cứ cho thấy 42 cây mai thuộc loại "thực vật rừng ngoài gỗ". Tức là lâm sản theo luật Lâm nghiệp và Thông tư 26 năm 2025.
Nếu còn lấn cấn giữa "mai rừng" và "mai vườn" thì cơ quan xử lý phải thu thập lời khai về nơi mua, người bán, địa điểm bứng cây, phương thức vận chuyển, chứng từ giao dịch, người làm chứng, đặc điểm thực vật học của cây. Cũng có thể trưng cầu chuyên môn nếu cần để làm rõ cây có nguồn gốc từ rừng, hay chỉ là cây cảnh do nhà vườn trồng.
"Chỉ sau khi qua bước nhận diện này mới có thể nói tới nghĩa vụ lập bảng kê lâm sản theo điều 11 Thông tư 26 năm 2025", luật sư Hoàng Hà nhấn mạnh.
Sau khi làm các bước trên, nếu có căn cứ xử phạt, thì kiểm lâm phải lập hồ sơ xử phạt đầy đủ, trong đó có biên bản vi phạm, tài liệu xác minh, chứng cứ nguồn gốc, lời khai của đương sự và các giấy tờ liên quan.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/vu-42-cay-mai-vang-o-con-dao-chua-du-can-cu-de-xu-phat-185260410104829808.htm
Quy trình bữa ăn bán trú Trường Bình Quới Tây và các nơi khác thế nào?
Những ngày qua vụ việc học sinh Trường Bình Quới Tây nghi ngộ độc thực phẩm được dư luận quan tâm. Nhiều người đặt câu hỏi sao trường không tổ chức nấu ăn bán trú tại trường?
Ngày 10.4, trả lời phỏng vấn báo chí Bà Diệp Thị Ngọc Tiên, Hiệu trưởng Trường tiểu học Bình Quới Tây, phường Bình Quới, TP.HCM, cho biết từ khi bà tiếp quản vai trò cán bộ quản lý tại trường tiểu học này thì trường đã sử dụng suất ăn bán trú từ công ty cung cấp vào trường.
"Muốn tổ chức bếp ăn bán trú tại trường cũng không thể ngày một ngày hai, một tháng hai tháng là có thể thực hiện được mà phải có được sự đồng ý của cấp trên", bà Tiên cho hay.
Để kiểm soát chất lượng bữa ăn bán trú trong các năm vừa qua, bà Tiên cho biết, nhà trường đều có các đợt phối hợp ban đại diện cha mẹ học sinh, cùng ban giám hiệu nhà trường kiểm tra bếp ăn. Trong năm học, ban đại diện cha mẹ học sinh cũng vào trường, kiểm tra giờ ăn, xem quy trình tổ chức giờ ăn bán trú, cùng ăn thử cơm với các em học sinh. Đồng thời, cơm, đồ ăn, từ công ty giao tới không để sẵn trong khay mà vào từng lớp mới chia cho các em để đảm bảo món ăn được nóng hơn.
Bà Tiên cho hay theo quy trình từ trước đến nay, nhân viên y tế, hiệu trưởng nhà trường luôn ăn phần ăn bán trú như học sinh. Trong đó, nhân viên y tế lưu mẫu đồ ăn, thử cơm bán trú trước khi học sinh ăn. Bà Tiên thường ăn sau các em, khoảng sau 12 giờ hàng ngày.
Giá tiền ăn bán trú năm học 2025-2026 là 37.000 đồng/em/ngày (bao gồm bữa trưa và bữa xế). Thực đơn bán trú hôm 7.4 (ngày mà trong chiều tối hôm đó bắt đầu có một số học sinh bị ói, sốt...) có cơm, gà kho gừng, canh bắp cải nấu thịt, dưa leo xào và mận; bữa xế là bánh flan.
Bà Tiên cho biết nếu thời gian sắp tới được cơ quan chức năng cho phép tổ chức bán trú trở lại sẽ thắt chặt hơn nữa các khâu, triển khai các biện pháp cần thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho học sinh trong thời gian tới.
Ông Đỗ Đình Đảo, Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ, P.Xóm Chiếu, TP.HCM, chia sẻ với phóng viên: "Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay, nhu cầu tổ chức bán trú tại các trường phổ thông ngày càng gia tăng, đặc biệt ở các đô thị lớn như TP.HCM. Bán trú không chỉ giúp học sinh thuận tiện trong sinh hoạt, học tập mà còn góp phần quản lý học sinh tốt hơn trong thời gian ngoài giờ lên lớp. Tuy nhiên, phía sau mô hình ấy lại là hàng loạt áp lực đè nặng lên vai người đứng đầu nhà trường".
"Áp lực đầu tiên khi tổ chức bán trú, chính là bài toán cân đối giữa chất lượng và chi phí bữa ăn", ông Đảo nói thêm.
"Khác với các cấp học dưới, học sinh THPT có nhu cầu dinh dưỡng cao hơn, khẩu phần ăn cần đa dạng, đảm bảo năng lượng và phù hợp với lứa tuổi. Trong khi đó, mức thu tiền ăn phải được tính toán hợp lý, phù hợp với điều kiện kinh tế của đa số phụ huynh (dao động khoảng 35.000 đồng/phần cơm bán trú). Chỉ cần một sự điều chỉnh nhỏ về giá cũng có thể tạo ra những phản ứng trái chiều. Nhà trường vì vậy luôn phải "cân đo đong đếm" vừa phải đảm bảo dinh dưỡng, vừa giữ được sự đồng thuận xã hội", ông Đảo phân tích.
Bên cạnh đó, ông Đảo cho hay, áp lực về an toàn thực phẩm là nỗi lo thường trực, mang tính sống còn. Chỉ một sơ suất nhỏ trong khâu chế biến, bảo quản hay lựa chọn nguyên liệu cũng có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe hàng trăm, hoặc cả ngàn học sinh.
Đồng thời, ông thừa nhận, công tác quản lý căn tin, bếp ăn cũng đặt ra nhiều thách thức. Việc giám sát nhân sự chế biến, quy trình vận hành, vệ sinh dụng cụ, cũng như ý thức chấp hành quy định của các đơn vị cung ứng đòi hỏi sự kiểm tra thường xuyên, liên tục. "Hiệu trưởng không chỉ là nhà quản lý giáo dục mà còn phải đóng vai trò như một "người quản lý an toàn thực phẩm" trong phạm vi trường học của mình, trách nhiệm rất lớn trước phụ huynh và xã hội", ông Đảo nói.
Quy trình tại Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ thời gian qua là kiểm soát chặt chẽ chất lượng đầu vào thực phẩm. Bước đầu là lựa chọn nhà cung cấp uy tín, có đầy đủ hồ sơ pháp lý, chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm và có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Hợp đồng cung ứng phải quy định cụ thể về tiêu chuẩn chất lượng, trách nhiệm và chế tài xử lý vi phạm. Song song với đó là có quy trình kiểm tra nguyên liệu đầu vào hằng ngày; lưu mẫu thực phẩm, có tổ giám sát nội bộ, có sự tham gia của đại diện ban giám hiệu, giáo viên, đại diện cha mẹ học sinh các lớp. Trường học này cũng có biểu mẫu trực tuyến cho học sinh đánh giá các tiêu chí như khẩu vị, định lượng, độ đa dạng món ăn, mức độ vệ sinh, thái độ phục vụ… "Khảo sát đảm bảo ẩn danh để học sinh dám phản ánh trung thực. Những góp ý xác đáng được trường ghi nhận, điều chỉnh kịp thời và thông tin ngược trở lại để học sinh thấy mình được lắng nghe", ông Đảo cho biết.
