Ngày 10-4, Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) công bố báo cáo Triển vọng phát triển châu Á tháng 4-2026. Ấn phẩm kinh tế thường niên chủ chốt của ADB tiếp tục duy trì triển vọng tích cực cho Việt Nam trong ngắn hạn.
Kinh tế Việt Nam được dự báo tăng trưởng 7,2% trong năm 2026, và 7,0% trong năm 2027 so với mức 8,0% năm 2025.
Giám đốc quốc gia của ADB tại Việt Nam, ông Shantanu Chakraborty, đánh giá dự báo của ADB với tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn nằm trong tốp tích cực và cao nhất ở Đông Nam Á, cho thấy rõ khả năng phục hồi của nền kinh tế, bất chấp những thách thức chung mà nhiều nước đang phải đối mặt.
Chính phủ Việt Nam, theo nhận định của ông Chakraborty, đã phản ứng nhanh chóng trước tình trạng gián đoạn nguồn cung năng lượng do xung đột tại Trung Đông gây ra.
Các biện pháp tài khóa có thời hạn, bao gồm giảm thuế, sử dụng quỹ bình ổn, kết hợp với điều hành giá linh hoạt và tăng cường phối hợp đảm bảo nguồn cung, đã góp phần kìm chế áp lực lạm phát trong ngắn hạn và hỗ trợ tăng trưởng.
Mặc dù vậy, rủi ro suy giảm vẫn ở mức đáng kể, theo ADB. Cuộc xung đột kéo dài tại Trung Đông có thể làm gián đoạn dòng chảy dầu, khí và phân bón qua eo biển Hormuz, làm tăng chi phí vận chuyển và gây chậm trễ. Cùng với xung đột tại Ukraine, các diễn biến này làm gia tăng biến động giá hàng hóa và tiếp tục gây áp lực lên chuỗi cung ứng toàn cầu.
Tăng trưởng chậm lại tại các đối tác thương mại lớn cũng có thể thu hẹp thặng dư thương mại và làm giảm tốc độ tăng trưởng của Việt Nam.
Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, giám đốc quốc gia ADB khuyến nghị Việt Nam cần tập trung vào việc nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, tăng cường thị trường tài chính và vốn để đảm bảo các nhà đầu tư tiếp cận được vốn dài hạn.
“Cuối cùng, điều quan trọng nhất và đã được nêu bật bởi cuộc khủng hoảng gần đây, là tập trung vào an ninh năng lượng, chuyển đổi sang năng lượng xanh và sạch, tự chủ năng lượng để giảm thiểu tác động của bất kỳ yếu tố ngoại lai nào trong tương lai”, ông Chakraborty nêu khuyến nghị.
Theo giám đốc quốc gia ADB, năm 2025 chứng kiến sự thay đổi đáng kể trong cải cách môi trường kinh doanh tại Việt Nam, với Nghị quyết 68 đặt khu vực tư nhân làm trọng tâm tăng trưởng của đất nước.
Nghị định 242 về cơ bản đã đơn giản hóa quy trình vay vốn ODA, do đó sự chồng chéo các thủ tục phê duyệt, nhu cầu xin phê duyệt từ nhiều nguồn khác nhau và cách tiếp cận theo từng giai đoạn trong việc chuẩn bị dự án đã được cải thiện đáng kể.
Thêm vào đó, việc phân cấp, phân quyền cho các tỉnh, thành cũng được thực hiện ở mức tốt hơn trước và vẫn còn rất nhiều dư địa để nâng cao hiệu quả và năng suất của cơ cấu quản trị. Các tỉnh, theo ông Chakraborty, cần được trang bị kỹ năng tốt hơn nữa để các dự án chất lượng cao có thể thu hút các nhà cho vay, tài trợ quốc tế, đặc biệt trong tiến độ chuẩn bị dự án.
“Với bộ máy lãnh đạo mới hiện nay và các mục tiêu tăng trưởng GDP rất tham vọng, tôi nghĩ rằng trọng tâm thực sự nên là rút ngắn khoảng thời gian từ khi bắt đầu chuẩn bị dự án đến khi sẵn sàng triển khai để vốn có thể chảy vào. ADB sẵn sàng hỗ trợ bằng mọi cách có thể để đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị dự án”, ông Chakraborty nhấn mạnh.
Hôm 9-4, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã công bố lệnh ngừng bắn kéo dài 32 giờ với Ukraine, nhân dịp lễ Phục sinh Chính Thống giáo.
Theo Hãng thông tấn Tass của Nga, quân đội Nga sẽ dừng các hoạt động quân sự theo mọi hướng kể từ 16h ngày 11-4 giờ Matxcơva (tức 20h cùng ngày giờ Việt Nam) đến hết ngày 12-4. Tuy nhiên, quân đội phải duy trì sẵn sàng đáp trả trong trường hợp bị tấn công.
Hãng tin AP dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov mô tả đây là biện pháp "nhân đạo", song tiếp tục nhấn mạnh Nga theo đuổi một giải pháp toàn diện dựa trên các yêu cầu lâu dài của nước này.
Trước khi ông Putin ra quyết định như trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đề xuất hai nước ngưng bắn nhân lễ Phục sinh. Sau khi có quyết định từ ông Putin, ông Zelensky tuyên bố Ukraine sẵn sàng có động thái ngừng bắn tương tự. Ông nhấn mạnh người dân "cần một lễ Phục sinh không có đe dọa và một bước tiến thực sự tiến tới hòa bình".
Bên cạnh ngừng bắn, hai nước cũng đã trao đổi về khả năng trao trả tù binh nhân dịp này.
Trước thềm ngừng bắn, Nga và Ukraine tiếp tục cáo buộc nhau tiến hành không kích.
Giới chức thành phố cảng Odessa của Ukraine tố các máy bay không người lái (drone) của Nga đã tấn công vào rạng sáng 11-4, khiến ít nhất 2 người thiệt mạng và 2 người khác bị thương, đồng thời khiến các tòa chung cư và một trường mẫu giáo bị hư hại.
Không quân Ukraine cho biết Nga đã phóng đi 160 drone, trong đó 133 chiếc đã bị bắn hạ hoặc đánh chặn, theo AP.
Trong khi đó Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã bắn hạ 99 drone của Ukraine trên lãnh thổ Nga và khu vực bán đảo Crimea mà họ đơn phương kiểm soát.
Tôi 30 tuổi, lập gia đình được ba năm, có chồng 31 tuổi và con hơn 2 tuổi. Do sự giúp đỡ của gia đình hai bên và tiền dành dụm tích góp của hai vợ chồng cộng với vay ngân hàng một chút với lãi suất thấp, chúng tôi đã mua được căn chung cư nhỏ ở Hà Nội. Vì hiện con còn nhỏ, chúng tôi được ông bà ngoại hỗ trợ cho ở căn nhà cấp bốn nhỏ của ông bà gần nhà ông bà (tách bạch, không ở chung, ở riêng tại một ngôi nhà khác). Chung cư chúng tôi có thể cho thuê để trả tiền lãi hàng tháng và nuôi con học mầm non.
Do tình hình kinh tế khó khăn, cộng với việc chồng tôi đã cố gắng nỗ lực để gây dựng sự nghiệp trên Hà Nội nhưng đều không được may mắn nên công việc cứ bấp bênh. Chính vì thế, tôi cũng bị tạo sức ép từ chính chồng và gia đình bên chồng rằng về quê có nhà có cửa, không phải lo nghĩ gì sẽ sướng, công ăn việc làm nhà nước ổn định. Nhưng tôi xuất thân từ Hà Nội nên không muốn phải theo chồng về quê. Nhà chồng tôi có truyền thống làm ngân hàng, chị gái và mẹ trước kia làm ngân hàng thuộc nhóm Big 4 ở tỉnh. Nếu tôi đồng ý về cùng, sẽ xin cả việc cho tôi mà không mất tiền (điều này tôi thấy khá lăn tăn, thời buổi nào rồi mà xin việc không mất tiền). Hiện tại tôi làm việc trong một công ty ổn định với mức lương 11-12 triệu đồng mỗi tháng.
Nhưng chồng tôi vì bất mãn chưa có công việc ổn định, lại xa quê nên lúc nào cũng bị áp lực phải có thành tựu, còn hứa nếu tôi về cuộc sống sẽ tốt hơn, ổn định hơn và sẽ mua nhà để tôi không phải ở với mẹ chồng. Giờ tôi phải làm thế nào đây, mong quý độc giả cho tôi lời khuyên. Còn tôi thật lòng không muốn về quê chút nào, về quê đồng nghĩa tôi chỉ có một mình, không bạn bè, không một ai thân thích.
Bộ Công thương đang lấy ý kiến dự thảo quyết định về việc quy định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia. Theo đó, Bộ đề xuất khung giờ cao điểm thay đổi theo từng mùa trong năm. Cụ thể, từ thứ hai đến thứ bảy vào tháng 1 - 4 và tháng 9 - 12, khung giờ cao điểm sẽ từ 14 - 19 giờ (5 tiếng); từ tháng 5 - 8, giờ cao điểm từ 14 giờ 30 - 16 giờ 30 (2 tiếng) và 19 giờ 30 - 22 giờ 30 (3 tiếng). Khung giờ thấp điểm là 6 tiếng mỗi ngày, từ 0 - 6 giờ sáng. Còn lại giờ bình thường có 13 tiếng mỗi ngày từ thứ hai đến thứ bảy và 18 tiếng ngày chủ nhật.
Bộ này lý giải, việc điều chỉnh các khung giờ sử dụng điện của hệ thống điện quốc gia xuất phát trong bối cảnh vận hành thực tế thay đổi nhiều so với 12 năm trước. Đặc biệt, từ năm 2019 đến nay, với sự thâm nhập mạnh mẽ và gia tăng tỷ trọng của nguồn điện mặt trời (ĐMT) trong cơ cấu nguồn điện, biểu đồ công suất các loại hình nguồn điện đã có sự thay đổi đáng kể. Thế nên việc điều chỉnh khung giờ giúp phản ánh đúng đặc điểm cung - cầu điện năng trong bối cảnh mới. Ngoài ra, việc xác định hợp lý các khung giờ giúp tối ưu hiệu quả sử dụng năng lượng. Người dùng điện sẽ điều chỉnh hành vi tiêu thụ điện nhằm giảm chi phí, qua đó giảm áp lực cho hệ thống điện trong thời gian cao điểm. Hơn nữa, khi khung giờ cao điểm ngược (lệch) với giờ phát cao của các nguồn năng lượng tái tạo sẽ là động lực để người đầu tư ĐMT phát triển thiết bị lưu trữ để sử dụng vào khung giờ cao điểm.
Tuy nhiên, Tập đoàn Điện lực VN (EVN) lo ngại, với khoảng 1,25 triệu công tơ phục vụ mua bán, giao nhận điện, trong đó phần lớn công tơ được cài đặt theo khung giờ cố định; để triển khai cài đặt lại công tơ theo khung giờ mới có thể kéo dài đến 3 tháng, khối lượng công việc phát sinh rất lớn, bao gồm cập nhật cấu hình; đồng bộ dữ liệu giữa công tơ với hệ thống thu thập dữ liệu đo đếm từ xa, hệ thống quản lý khách hàng và tính hóa đơn (CMIS) và các hệ thống liên quan…
Quan trọng hơn, việc triển khai đồng loạt trên phạm vi rộng và thực hiện nhiều lần trong năm tiềm ẩn nhiều rủi ro sai sót, phát sinh khiếu nại của khách hàng và chi phí khi triển khai. Từ đó, EVN đề nghị chưa áp dụng điều chỉnh khung giờ theo mùa. Khung giờ cao điểm theo đề xuất của EVN tập trung vào 5 tiếng từ chiều tối đến đêm (17 giờ 30 - 22 giờ 30) từ thứ hai đến thứ bảy; giờ bình thường từ 6 - 17 giờ 30 và từ 22 giờ 30 - 24 giờ từ thứ hai đến thứ bảy; chủ nhật từ 6 - 24 giờ; khung giờ thấp điểm tất cả các ngày trong tuần, thời gian từ 0 - 6 giờ.
Như vậy, khung giờ cao điểm theo đề xuất của EVN kéo dài vào buổi tối và không tính giá cao điểm vào ban ngày. Trong khi khung giờ cao điểm của Bộ Công thương đề xuất thay đổi theo mùa và phân bổ giờ cao điểm cả ban ngày (buổi chiều) và buổi tối.
Ông Nguyễn Quốc Việt, Tổng giám đốc Công ty CP Vinasol, nhận xét việc thay đổi các khung giờ cao điểm, thấp điểm của Bộ Công thương nhằm mục tiêu khuyến khích nhà đầu tư ĐMT phải đầu tư pin lưu trữ thì mới có hiệu quả. "Việc phân bổ lại các khung giờ nhằm giúp làm phẳng biểu đồ phụ tải của ngành điện, giảm áp lực lên lưới điện vì khi vào ban đêm sẽ có nguồn phát từ các hệ thống lưu trữ. Tôi nghĩ cơ quan quản lý đang tìm cơ chế tốt nhất nhằm tháo gỡ cho ĐMT mái nhà bên cạnh chính sách thay đổi về khung giờ nhằm thúc đẩy việc lắp pin lưu trữ. Nếu chính sách này được tổ chức tốt, chắc chắn sẽ kích hoạt mạnh việc sử dụng ĐMT kết hợp lưu trữ", ông Việt nói và thông tin thêm, chi phí đầu tư ĐMT có pin lưu trữ nay khá cạnh tranh, còn khoảng 12 - 15 triệu đồng/kWh, thời gian hoàn vốn chỉ còn khoảng 3 năm thay vì 5 năm như trước. Cùng với đó, chính sách mua điện dư thừa cởi mở hơn cũng là động lực thúc đẩy người dân lắp đặt.
Các chuyên gia cho rằng ĐMT tiềm năng lớn, song mức huy động không tăng như kỳ vọng do hạ tầng tải điện khó đáp ứng. TS Ngô Đức Lâm, nguyên Cục trưởng Cục An toàn kỹ thuật và môi trường, khuyến nghị cần tính toán phụ tải, nếu bảo đảm an toàn, hệ thống có thể nâng công suất mua điện dư của nguồn điện này cao hơn, chiếm tỷ trọng 20% trên toàn hệ thống. Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị 10 về tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển ĐMT mái nhà tự sản tự tiêu, trong đó nói rõ ưu tiên lắp đặt tại cơ quan, công sở, cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình; khuyến khích lắp đặt kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm giảm phụ tải giờ cao điểm và tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ.
"Chỉ đạo rất rõ ràng. Đầu tư ĐMT cho cơ quan hành chính sự nghiệp, cơ chế về vốn đầu tư, ưu đãi tín dụng đầu tư thế nào, phải nhanh chóng hơn. Hiện ĐMT mái nhà cho công sở dường như vẫn giậm chân tại chỗ. Ngoài ra, đã khuyến khích pin lưu trữ thì cũng cần có chính sách ưu đãi để giúp cân bằng phụ tải hệ thống. Tôi từng đề xuất nếu nhà đầu tư có lắp đặt hệ thống lưu trữ thì EVN cần mua điện với giá cao hơn mức bình quân. Bởi nếu không có nguồn điện này, EVN vẫn phải nhập khẩu hoặc mua điện từ những nguồn đắt đỏ", ông Ngô Đức Lâm nói.
Ông Nguyễn Quốc Việt đồng tình, muốn đẩy nhanh ĐMT cần sửa gấp Nghị định 58 về giới hạn công suất lắp đặt; đẩy nhanh triển khai nâng tỷ lệ bán điện lên lưới. Hiện Bộ Công thương đã có đề xuất cho phép bán lên lưới 50% (thay vì 20% công suất lắp đặt), song đề xuất này vẫn còn trên giấy. Bên cạnh đó, sớm có chính sách khuyến khích bán điện vào giờ cao điểm và ưu đãi cho các hệ thống có pin lưu trữ. Ông Việt nói: "Tháo được chốt nghẽn, chắc chắn điện tái tạo sẽ mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân, cũng như tăng độ tin cậy, an ninh năng lượng".
