Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ – Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28-2, eo biển Hormuz – huyết mạch năng lượng toàn cầu – luôn là tâm điểm chú ý.
Trước khi giao tranh nổ ra, eo biển nói trên là tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng (LNG) của thế giới từ các nhà sản xuất vùng Vịnh. Eo biển này được Iran và Oman chia sẻ về mặt địa lý.
Để đáp trả cuộc tập kích của Mỹ và Israel, Iran đã tấn công các tàu buôn “của kẻ thù” tại eo biển Hormuz. Hậu quả là các tàu chở dầu bị mắc kẹt, tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng phân phối năng lượng mà Đài Al Jazeera đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay.
Sau hơn 1 tháng giao tranh, hôm 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social, tuyên bố đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần – do Pakistan làm trung gian.
Động thái trên được đưa ra sau khi Iran công bố đề xuất hòa bình 10 điểm. Ông Trump gọi đây là cơ sở “khả thi” để đàm phán chấm dứt vĩnh viễn các cuộc xung đột ở Trung Đông.
Đáng chú ý, trong đề xuất 10 điểm nói trên, Tehran khẳng định việc lưu thông qua eo biển Hormuz phải được kết hợp chặt chẽ với quân đội Iran. Từ đó, Cộng hòa Hồi giáo vẫn duy trì sự ảnh hướng lên tuyến đường này.
Iran tuyên bố sẽ cho phép tàu thuyền qua lại trong thời gian ngừng bắn nhưng dưới sự phối hợp chặt chẽ của Lực lượng Vũ trang Iran. Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã công bố một bản đồ mới, yêu cầu các tàu đi lệch về phía bắc (gần bờ biển Iran) và tránh xa lộ trình truyền thống gần bờ biển Oman, với lý do “nguy cơ có mìn chống hạm tại các khu vực giao thông chính”.
Tuy nhiên thỏa thuận ngừng bắn đã xuất hiện những rạn nứt khi Israel tấn công dữ dội thủ đô Beirut của Lebanon ngày 8-4, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Cuối ngày 8-4, Iran tuyên bố sẽ tiếp tục hạn chế di chuyển của các tàu chở dầu trên Hormuz, viện lý do Israel không tuân thủ lệnh ngừng bắn.
Tổng thống Trump khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng quân đội Mỹ sẽ “túc trực” tại khu vực để giám sát việc lưu thông và đe dọa sẽ tái khởi động các cuộc tấn công nếu đàm phán thất bại.
Theo chuyên gia phân tích hàng hải C Uday Bhaskar, tình trạng “không chắc chắn” vẫn bao trùm. Cho đến nay, mới chỉ có 3 – 5 tàu thực hiện quá cảnh kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Trong kế hoạch 10 điểm của Tehran, một trong những yêu cầu chính là Mỹ và Israel phải chấm dứt vĩnh viễn mọi cuộc tấn công vào Iran và các đồng minh của nước này – đặc biệt là Lebanon, và cho phép Iran duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang cân nhắc mức phí lên tới 2 triệu USD mỗi tàu qua Hormuz, hoặc thu 1 USD trên mỗi thùng dầu vận chuyển qua eo biển. Khoản thu này sẽ được chia cho Oman.
Tehran tuyên bố doanh thu sẽ được dùng để tái thiết cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự bị hư hại do các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Oman, quốc gia cùng chia sẻ eo biển Hormuz, đã bác bỏ ý tưởng trên. Bộ trưởng Giao thông Oman Said Al Maawali, khẳng định nước này đã ký kết các thỏa thuận hàng hải quốc tế, bao gồm cấm thu phí trên các tuyến đường này.
Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) quy định không được thu phí đối với tàu thuyền đi qua các eo biển quốc tế hoặc vùng biển lãnh hải.
Công ước trên cho phép các quốc gia ven biển thu phí cho các dịch vụ được cung cấp, chẳng hạn như hỗ trợ hàng hải hoặc sử dụng cảng, nhưng không cho phép thu phí cho việc vận chuyển
Tuy nhiên cả Mỹ và Iran đều chưa phê chuẩn UNCLOS.
Theo nhà phân tích Bhaskar, Iran có thể “lách luật” bằng cách thu phí để rà phá thủy lôi trên eo biển Hormuz và đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua.
Các nhà phân tích nhận định Tổng thống Trump khó có thể chấp nhận yêu cầu thu phí vô thời hạn của Iran. Anh và 40 quốc gia khác cũng đã bắt đầu thảo luận các biện pháp để mở cửa lại eo biển một cách tự do.
Tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 7-4, Bahrain đã đề xuất một nghị quyết kêu gọi mở cửa lại eo biển bằng “mọi phương tiện cần thiết” và được 11/15 thành viên ủng hộ. Tuy nhiên Nga và Trung Quốc đã phủ quyết nghị quyết này với lý do thiên vị chống lại Iran.
Ngày 20.4, lãnh đạo Công an phường 2 Bảo Lộc (Lâm Đồng) cho biết đơn vị đang điều tra, làm rõ vụ dùng gốc cây đánh hàng xóm bị thương, phải nhập viện cấp cứu.
Theo đó, nạn nhân là ông N.P.L (50 tuổi, ở hẻm 12, đường Lý Thái Tổ, phường 2 Bảo Lộc). Người liên quan là ông N.V.D (56 tuổi), hàng xóm của ông L.
Thông tin ban đầu và hình ảnh từ camera an ninh cho thấy, vào khoảng 16 giờ 26 ngày 15.4, ông D. đến trước nhà ông L. và cho rằng chậu cây cảnh của gia đình ông L. lấn ra lối đi chung.
Khi ông L. từ trong nhà bước ra giải thích thì giữa 2 bên xảy ra lời qua tiếng lại.
Trong lúc bức xúc, ông D. nhổ gốc cây trong chậu do ông L. trồng rồi ném ra đường. Sau đó, ông D. cầm gốc cây này ném vào mặt ông L. khi nạn nhân đang đứng nói chuyện, 2 tay để sau lưng.
Bị tấn công bất ngờ, ông L. không kịp tránh, ngã ngửa ra sau, đầu va vào chậu cây và bất tỉnh. Nạn nhân bị thương ở vùng cằm và cổ, mất nhiều máu. Toàn bộ diễn biến vụ hàng xóm dùng gốc cây đánh người ở Bảo Lộc được camera an ninh ghi lại.
Người dân sau đó đã đưa ông L. đến Bệnh viện II Lâm Đồng cấp cứu. Đại diện ban giám đốc bệnh viện cho biết, nạn nhân bị chấn thương vùng cằm, phải khâu 9 mũi; vùng sau đầu khâu 4 mũi.
Đến ngày 20.4, ông L. vẫn đang được điều trị tại Khoa Ngoại thần kinh của Bệnh viện II Lâm Đồng.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an phường 2 Bảo Lộc đã đến hiện trường ghi nhận vụ việc, tiến hành khám nghiệm và lấy lời khai các bên liên quan để phục vụ công tác điều tra.
Hiện cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ vụ dùng gốc cây đánh hàng xóm ở Bảo Lộc, xử lý theo quy định pháp luật.
Tìm lại nhịp tăng trưởng doanh số sau hai tháng liên tiếp sụt giảm, tuy nhiên lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng vẫn khá khiêm tốn so với các phân khúc khác trên thị trường. Dù vậy, cục diện cạnh tranh giữa các mẫu xe ở phân khúc này vẫn không có nhiều xáo trộn, khi lợi thế áp đảo trong cuộc đua doanh số vẫn nghiêng về phía các mẫu xe thương hiệu Nhật Bản.
Sau hai tháng đầu năm liên tiếp sụt giảm, tháng 3.2026 vừa qua doanh số ô tô sedan hạng C tầm giá dưới 900 triệu đồng đã tìm lại nhịp tăng trưởng. Theo số liệu bán hàng từ Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cũng như Hyundai Thành Công Việt Nam (HTV), trong tháng 3.2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C tại Việt Nam đạt 494 xe, tăng 224 xe tương đương 45,4% so với tháng 2.2026. Con số này chưa bao gồm doanh số bán của mẫu MG5, BYD Seal 5 khi đơn vị phân phối mẫu xe này không công bố.
Sức mua trên thị trường ô tô tiếp hồi phục, thời gian bán hàng không còn bị gián đoạn là yếu tố giúp lượng tiêu thụ ô tô sedan hạng C được cải thiện. Tuy nhiên, mức tăng trưởng trong tháng 3 của phân khúc này chỉ là nhất thời, bởi nếu so với cùng kỳ năm ngoái vẫn ít hơn 83 xe, tương đương mức giảm 14,4%. Thậm chí, nếu tính cả quý 1/2026, tổng doanh số bán ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Thực tế, không chỉ sedan hạng C mà cả dòng xe sedan nói chung doanh số bán đã bắt đầu sụt giảm trong khoảng 2 - 3 năm trở lại đây. Nguyên nhân đến từ sự thay đổi về thị hiếu của người tiêu dùng ô tô tại Việt Nam cũng như áp lực cạnh tranh đến từ các dòng ô tô gầm cao và ô tô điện. Hiện tại, với tài chính khoảng 600 - 900 triệu đồng, người Việt mua ô tô có khá nhiều lựa chọn với các dòng xe có trang bị, tính năng, công nghệ không hề kém cạnh sedan hạng C.
Sức mua hồi phục, doanh số hầu hết các mẫu ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng đều đạt mức tăng trưởng dương so với tháng trước đó nhưng cục diện cạnh tranh vẫn không có sự thay đổi, xáo trộn.
Theo đó, Mazda3 tiếp tục dẫn đầu cuộc đua doanh số với 305 xe bán ra, tăng hơn 100 xe so với tháng trước đó. Qua đó, khép lại quý 1/2026 với 914 xe bán ra. Kiểu dáng thiết kế thời trang, hiện đại kết hợp công nghệ, tính năng, vận hành êm ái… là những yếu tố giúp Mazda3 "ghi điểm" với khách hàng chọn mua xe sedan hạng C.
Trong khi đó, Honda Civic là mẫu xe có mức tăng trưởng cao nhất phân khúc với 148 xe bán ra, tăng 116 xe so với tháng trước đó. Dù vậy, kết quả này chỉ giúp Honda Civic xếp vị trí thứ hai và khép lại quý 1/2026 với 268 xe bán ra, kém xa Mazda3. So với đối thủ đồng hương, Honda Civic được đánh giá cao về khả năng vận hành, tiết kiệm nhiên liệu và có cả bản hybrid, tuy nhiên mức giá khá cao lại là yếu tố khiến Honda Civic khó cạnh tranh.
Trái với bước tăng trưởng của Honda Civic, Hyundai Elantra dù đạt được mức tăng trưởng dương về doanh số nhưng chỉ bán được 36 xe trong tháng 3.2026, thấp hơn khoảng 4 lần so với mẫu xe thương hiệu Nhật Bản. Đây đã là tháng thứ ba liên tiếp mẫu xe Hàn bán chưa tới 40 xe/tháng. Toyota Corolla Altis thậm chí còn bết bát hơn khi chỉ bán được 5 xe, tăng 1 xe so với tháng trước đó.
Cộng dồn ba tháng đã qua của năm 2026, tổng doanh số ô tô sedan hạng C dưới 900 triệu đồng tại Việt Nam đạt 1.321 xe, giảm 18,2% tương đương 293 xe so với cùng kỳ năm ngoái.
Tôi đã rưng rưng khóc lúc nào không hay khi nhận ra rằng, con trai mình đang bị áp lực của kỳ thi vượt cấp cuốn theo. Ở trường thầy cô nói, nhấn mạnh tầm quan trọng, thậm chí giáo viên chủ nhiệm còn nhắc nhiều lần rằng: "Các con học 9 năm và kết thúc ngõ cửa vào lớp học chuyển cấp chỉ bằng một kỳ thi".
Tôi không đồng ý với cách nói này, nhưng đôi khi nhìn nhận vào thực tế thì đúng là thật. Tỷ lệ đỗ vào các trường cấp 3 công lập hiện nay chỉ vào khoảng 50%-60%, chưa kể nếu là địa bàn gần nhà thì tỷ lệ ở các quận/huyện trọng điểm chỉ còn lại là con số nhỏ hơn nhiều.
Con năm nay đang lớp 8, con hỏi tôi: "Nếu con không đỗ cấp 3 công lập thì con về quê học nghề à mẹ?". Tôi nói: "Ở quê làm gì có nghề gì mà học con".
Con có vẻ băn khoăn, thêm chút lo lắng, áp lực. Trong mỗi câu hỏi con đều nói khéo với tôi là "Mẹ cho con giả sử, con chỉ giả sử thôi nhé. Nếu mà con không đỗ trường công thì học trường tư thục như trường A, trường B thì tốn kém lắm đúng không mẹ?".
Tôi cũng khá bình tĩnh, nói với con là nhiệm vụ của con là nỗ lực học tập, thời gian để chuyển cấp không còn nhiều, chỉ còn hơn một năm học nữa thôi, duy trì phong độ ổn định, cố gắng từng chút một bằng mục tiêu và phương pháp nào đó để vượt lên chính mình, đến lúc thi cứ đúng năng lực mà thi.
Kết quả lúc thi dù có thế nào thì con cũng đã hết sức rồi. Con nghe xong cũng chỉ gật gù, có vẻ vẫn chưa được giải tỏa. Tôi bồi thêm: Thầy cô và bố mẹ có thể làm con áp lực hơi quá theo cách hiểu của con, nhưng con cứ nghĩ mà xem, mọi người là đang tìm giải pháp cùng con và chỉ có con mới điều chỉnh được.
Con cần tự tin, chia sẻ nhiều hơn khi con cần như những câu hỏi hôm nay. Giả sử, đúng theo cách nói của con, mẹ giả sử con đã học tập, rèn luyện để có phong độ ổn định tốt dần đều từ giờ đến hết năm học lớp 9.
Khi thi kỳ thi vượt cấp tính điểm cuối cùng để xét vào các trường công lập, không may vì một rủi ro nào đó mà con không đạt kỳ vọng, thì bố mẹ và thầy cô ghi nhận con cho cả một quá trình, chứ không phải kết quả của một kỳ thi.
Thực tế, tôi là phụ huynh ép con học hành, thậm chí có lần con viết tự sự liền ba trang giấy để nói rằng: con đã bị thúc giục liên tục, bị ép đến mức con phải giả tạo vâng dạ trả lời cho xong việc, là việc ba mẹ vẫn nói con điểm số thế nào còn tùy vào năng lực nhưng khi điểm thấp thì lại làm thái quá lên, là khi con băn khoăn rằng, nếu không đạt được kỳ vọng thì tính sao?
Và tôi cũng đã điều chỉnh nhiều hơn cách để định hướng, đồng hành, chia sẻ cùng con.
Tôi chỉ hy vọng, phổ cập cấp 3 nhanh chóng được thực hiện. Bởi một đứa trẻ hay chính phụ huynh đang mắc kẹt trong một kỳ thi để quyết định xem con có được theo tiếp hay không? Khi mà ở Việt Nam, học cấp 3 chưa phải là một tấm vé vào đời hướng nghiệp rõ ràng để thay thế bằng đi học nghề.
