Theo đó, Bộ GD-ĐT cho phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm, đa dạng phương thức và mở rộng quyền tự chủ cho nhà trường. Tuy nhiên còn những băn khoăn vì có một số điểm chưa rõ, đặc biệt liên quan đến liên thông hệ thống và đối tượng tuyển sinh.
ThS Võ Công Trí, Phó hiệu trưởng thường trực Trường cao đẳng Kỹ thuật – Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), cho rằng dự thảo đang đi theo hướng tích cực, mở thêm dư địa cho các cơ sở đào tạo.
Các trường được phép tuyển sinh nhiều đợt trong năm sẽ chủ động hơn trong kế hoạch tuyển sinh, đồng thời tạo điều kiện để người học có thêm cơ hội lựa chọn thời điểm nhập học phù hợp với nhu cầu.
Dự thảo cho phép thí sinh nộp hồ sơ cả trực tiếp và trực tuyến. Ông Trí nhận xét nếu so với xét tuyển đại học chủ yếu theo các đợt chung và đăng ký trên hệ thống trong khung thời gian cố định, cách thức đăng ký giáo dục nghề nghiệp linh hoạt hơn, giảm áp lực về thời điểm và thủ tục cho cả người học và các trường.
“Đặc biệt dự thảo vẫn mở ra khả năng để các trường cao đẳng tham gia hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng với các trường đại học, qua đó giúp mở rộng khả năng tiếp cận thí sinh ngay trong giai đoạn đăng ký nguyện vọng. Các trường có thể vừa tham gia hệ thống chung để tiếp cận nguồn thí sinh rộng hơn vừa chủ động triển khai các phương thức tuyển sinh riêng của mình”, ông Trí nói.
ThS Phạm Duy Đông – Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng Cơ giới và Thủy lợi (Đồng Nai) – đánh giá dự thảo trao quyền cho cơ sở đào tạo tự chủ trong việc lựa chọn phương thức tuyển sinh. Nhà trường có thể quyết định xét tuyển, thi tuyển hoặc kết hợp giữa xét tuyển và thi tuyển tùy theo đặc thù ngành nghề và định hướng đào tạo được quyền tự chủ trong cách tuyển sinh.
Ngoài ra dự thảo có đề cập số lượng tuyển sinh thực tuyển hằng năm theo từng nhóm ngành, nghề đào tạo không vượt quá 15% so với số lượng đã xác định. Đối với những ngành, nghề có tỉ lệ người học bỏ học, thôi học hoặc chuyển sang ngành khác trong hai năm liên tiếp vượt quá 20%, dự thảo cho phép cơ sở đào tạo được xác định số lượng tuyển sinh tăng thêm tối đa 15%.
Theo ông Đông, đây là cách tiếp cận “khá sát với thực tế” bởi trong quá trình học tập, đặc biệt ở năm nhất, không ít sinh viên thay đổi lựa chọn do nhiều nguyên nhân khác nhau. “Quy định này giúp các trường có dư địa để điều chỉnh kế hoạch tuyển sinh, tránh tình trạng thiếu hụt người học ở một số ngành, nghề”, ông Đông nhận xét.
TS Đặng Minh Sự – Phó chủ tịch Hội Giáo dục nghề nghiệp TP.HCM – nói dự thảo quy chế lần này có nhiều điểm tích cực, đặc biệt ở việc tăng tính linh hoạt và mở rộng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Tuy nhiên ông cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để đảm bảo tính đồng bộ trong toàn hệ thống.
Chẳng hạn vấn đề liên thông và tích hợp với hệ thống tuyển sinh chung của Bộ GD-ĐT cùng các trường đại học. Theo ông, dự thảo hiện mới dừng ở mức khuyến khích, chưa làm rõ việc tham gia hệ thống này là bắt buộc hay tự nguyện đối với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
Do vậy, ông Sự đề xuất cần quy định rõ lộ trình tham gia hệ thống tuyển sinh chung theo hướng bắt buộc nhằm đảm bảo sự thống nhất trong toàn hệ thống. Đồng thời cần xây dựng cơ chế chia sẻ và liên thông dữ liệu giữa giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học để hạn chế trùng lặp trong tuyển sinh, mở rộng nguồn thí sinh cho cả hai hệ thống.
ThS Ngô Thị Quỳnh Xuân, Hiệu trưởng Trường cao đẳng Du lịch Sài Gòn (TP.HCM), nói khâu phân nhóm ngành cần được xem xét điều chỉnh phù hợp thực tiễn đào tạo. Cụ thể, theo khoản 4 điều 3 của dự thảo, các trường chỉ được tự điều chỉnh số lượng tuyển sinh giữa các ngành cụ thể (mã cấp IV) khi các ngành này thuộc cùng một nhóm ngành (mã cấp III) và cùng trình độ đào tạo.
Trong khi đó theo danh mục hiện hành, lĩnh vực du lịch – dịch vụ lại đang bị tách thành hai nhóm riêng biệt gồm nhóm Du lịch (mã 68101) và nhóm Khách sạn, nhà hàng (mã 68102). Theo bà, cách phân nhóm này khiến các trường không thể linh hoạt điều tiết chỉ tiêu giữa các ngành có tính chất liên thông rất cao.
Ví dụ không thể giảm chỉ tiêu ngành hướng dẫn du lịch để tăng cho quản trị khách sạn dù thực tế đây là các lĩnh vực gắn bó chặt chẽ trong cùng một hệ sinh thái dịch vụ.
Bà Xuân kiến nghị về lâu dài có thể rà soát và điều chỉnh danh mục ngành, nghề đào tạo theo hướng gộp các lĩnh vực du lịch và khách sạn – nhà hàng vào cùng một nhóm ngành (mã cấp III).
Trường hợp chưa thể điều chỉnh ngay cần bổ sung cơ chế mở trong quy chế tuyển sinh, cho phép các cơ sở đào tạo được tự chủ điều chỉnh chỉ tiêu giữa các nhóm ngành (mã cấp III) nếu cùng thuộc một lĩnh vực lớn (mã cấp II).
Mỗi sáng trước giờ vào ca, anh Nguyễn Văn Nam, công nhân may tại phường Bình Dương TP.HCM, lại tranh thủ lướt điện thoại để tìm thông tin về các dự án nhà ở xã hội.
Như rất nhiều hộ gia đình trẻ khác đang sống tại TP.HCM, anh cũng mong sẽ được mua một căn nhà, hoàn thành giấc mơ an cư.
Sau hơn 10 năm làm việc, vợ chồng anh tích góp được 400 triệu đồng. Số tiền ấy bước đầu có thể đủ để anh chị nghĩ đến việc vay thêm ngân hàng mua một căn nhà ở xã hội nhỏ. Nhưng nhiều năm qua, kế hoạch đó vẫn chưa thể bắt đầu.
"Có dự án là tôi hỏi ngay, nhưng hỏi xong lại thôi. Không biết còn suất hay không, rồi hồ sơ có đạt không. Có nơi để thông tin nhưng tôi không tài nào gọi mà được bắt máy", anh Nam nói. Với anh, trở ngại không còn là tiền, mà là cơ hội.
Trước cổng dãy dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (phường Diên Hồng, TP.HCM), chúng tôi gặp chị Ánh Nguyệt (ngụ quận Tân Phú cũ). Chị kể đọc báo thấy thông tin dự án nên muốn ghé sang "thử vận may".
"Đọc thông tin thấy dự án mở cổng đăng ký, tôi cũng đăng ký nhưng không biết hồ sơ có rơi rớt đâu không, cũng không ai trả lời. Mãi sau nghe tin dự án chưa mở bán, đợt đó chỉ mở cổng đăng ký để thăm dò nhu cầu. Thử vận may thôi chứ sao tôi thấy nhiêu khê quá", chị Nguyệt cười.
Câu chuyện này không hiếm ở TP.HCM, nơi đang có hàng triệu lao động đang tìm kiếm một chỗ ở ổn định mỗi ngày. Nhu cầu lớn, nhưng nguồn cung quá ít khiến việc mua nhà ở xã hội trở thành một cuộc cạnh tranh khốc liệt.
Chỉ tính riêng dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt (quận 10 cũ), khoảng 755 căn hộ được mở bán nhưng có hơn 12.000 hồ sơ đăng ký có nhu cầu. Tỉ lệ "chọi" lên đến 1/16 khiến nhiều người dù đủ điều kiện để nộp hồ sơ nhưng tất cả cũng chỉ là "thử vận may".
Một phần lý do khiến dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt "hot" bởi đây được xem là một trong những dự án có mức giá hấp dẫn hiếm hoi ngay tại khu vực trung tâm thành phố, với giá dự kiến khoảng 25 triệu đồng/m2 - thấp hơn đáng kể so với mặt bằng căn hộ thương mại cùng khu vực, phân khúc.
Nhu cầu tăng mạnh qua từng năm, trong khi nguồn cung cứ mãi hạn chế, cùng nhiều chi phí tăng đang khiến mặt bằng giá đang từng bước được thiết lập ở ngưỡng mới. Bởi thực tế, nhiều dự án nhà ở xã hội tại khu vực vùng ven hiện cũng đang tiệm cận ngưỡng giá mà chính dự án nhà ở xã hội Lý Thường Kiệt đang "chào" - khoảng 25 triệu đồng/m2.
Cụ thể, dự án nhà ở xã hội cao tầng Phúc Đạt Tân Uyên thuộc dự án khu nhà ở thương mại Phúc Đạt (phường Tân Hiệp, do Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Phúc Đạt làm chủ đầu tư) vừa bắt đầu mở bán với giá từ 22 triệu đồng/m2.
Tại khu vực tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ, tỉnh Bình Dương cũ cũng cho thấy nhiều dự án nhà ở xã hội mới hiện ghi nhận mức giá phổ biến 20 - 25 triệu đồng/m2, tương đương mức giá một dự án nhà ở xã hội tại ngay trung tâm TP.HCM đang công bố.
Dự án nhà ở xã hội Thăng Long (phường Hòa Lợi) đang trong quá trình hoàn thiện, dự kiến sẽ bàn giao căn hộ vào cuối năm 2026, đã được Sở Xây dựng TP.HCM thẩm định mức giá bán 20,44 triệu đồng/m2.
Theo Giám đốc cao cấp Savills Sử Ngọc Khương, thị trường đang mất cân đối, khi các sản phẩm phục vụ nhu cầu thực chưa được phát triển tương xứng. Vì thế, cần đặt việc phát triển nhà ở xã hội trong một quy hoạch đô thị tổng thể, có nghĩa không thể xem phát triển như một phân khúc riêng lẻ.
Nhà ở xã hội sẽ khó phát huy hiệu quả nếu thiếu hạ tầng giao thông, dịch vụ công cộng và hệ sinh thái sống đi kèm.
Đồng thời, cần tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn thuận lợi hơn. Khi chính quyền địa phương xem nhà ở xã hội là một nhiệm vụ phát triển đô thị, quá trình triển khai sẽ hiệu quả.
Khi 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu gián đoạn do tắc nghẽn ở eo biển Hormuz, các quốc gia châu Phi và châu Á có nhà máy điện hạt nhân đang tăng sản lượng để đáp ứng nhu cầu năng lượng ngắn hạn.
Tại Đông Á, Hàn Quốc tăng sản lượng tại các nhà máy điện hạt nhân đang vận hành. Nước này đồng thời đẩy nhanh công tác bảo trì tại 5 lò phản ứng đã ngừng hoạt động, với kế hoạch khởi động lại vào tháng sau.
Nhật Bản cũng đảo ngược chính sách đóng cửa các cơ sở hạt nhân sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011. Nước này khởi động lại Kashiwazaki Kariwa - nhà máy điện hạt nhân lớn nhất thế giới, hồi tháng 1. Thủ tướng Nhật Takaichi Sanae gần đây ký thỏa thuận mua lò phản ứng trị giá 40 tỷ USD với Mỹ và một thỏa thuận tái chế nhiên liệu hạt nhân với Pháp.
Bà Michiyo Miyamoto, chuyên gia Viện Kinh tế năng lượng và Phân tích tài chính (Mỹ), cho biết giá điện cao kỷ lục và cuộc khủng hoảng năng lượng khiến dư luận Nhật Bản nghiêng về chấp nhận điện hạt nhân.
Tại Đài Loan (Trung Quốc), giới chức cũng đang xem xét tái khởi động 2 lò phản ứng - một quá trình đòi hỏi phải kiểm tra an toàn vô cùng khắt khe.
Ở Nam Á và Đông Nam Á, Bangladesh gấp rút đưa vào hoạt động các lò phản ứng mới do Tập đoàn Rosatom (Nga) xây dựng. Dhaka kỳ vọng chúng cung cấp 300 MW trong mùa hè năm nay, giảm áp lực cho hệ thống điện trước tình trạng thiếu khí đốt.
Philippines gần đây ban bố tình trạng khẩn cấp năng lượng quốc gia và đang xem xét khôi phục nhà máy điện hạt nhân được xây dựng sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhưng chưa đưa vào hoạt động.
Bà Alvie Asuncion-Astronomo, chuyên gia Viện Nghiên cứu Hạt nhân Philippines, nói xung đột Trung Đông đang "tạo ra cú hích cần thiết cho năng lượng hạt nhân". "Tôi hy vọng chúng ta đã rút ra bài học", bà nói.
Giá năng lượng tăng vọt và thiếu điện do căng thẳng ở Trung Đông cũng đang khiến các nước châu Phi quan tâm tới điện hạt nhân. Nam Phi - quốc gia duy nhất châu lục có nhà máy đang vận hành, muốn tăng tỷ trọng năng lượng này từ khoảng 5% hiện nay lên 16% vào 2040.
Tại hội nghị thượng đỉnh vào tháng 3 do Liên Hợp Quốc tổ chức, Tổng thống Rwanda Paul Kagame nói châu Phi sẽ là "một trong những thị trường toàn cầu quan trọng nhất" cho các lò phản ứng nhỏ (SMR) những năm tới.
Các nhà cung cấp như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc cũng nhìn thấy tiềm năng to lớn của thị trường SMR ở đây. Tập đoàn Rosatom đang xây dựng lò phản ứng đầu tiên cho Ai Cập. Họ còn có các thỏa thuận hợp tác với Ethiopia, Burkina Faso, Ghana, Tanzania và Niger.
Kenya và Ghana tham gia sáng kiến SMR do Mỹ dẫn dắt. Kenya dự kiến đưa vào vận hành một lò phản ứng vào 2034. Trong khi đó, Ghana lên kế hoạch xây dựng nhà máy điện hạt nhân vào năm 2027, và đang tìm kiếm các nhà cung cấp cụ thể.
Hiện có 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% điện năng toàn cầu. Khoảng 40 nước khác đang cân nhắc hoặc chuẩn bị xây dựng nhà máy, theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA).
Điện hạt nhân khai thác năng lượng được giải phóng khi hạt nhân nguyên tử (như uranium) bị tách ra trong quá trình phân hạch. Không giống nhiên liệu hóa thạch, quá trình này không thải ra khí CO2 nhưng tạo ra chất thải phóng xạ nguy hiểm, khiến nhiều quốc gia vẫn thận trọng.
Bà Ayumi Fukakusa, thành viên nhóm vận động Friends of the Earth Japan, lưu ý "năng lượng hạt nhân rất rủi ro" và sẽ khiến các quốc gia phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu như uranium làm giàu.
Các nhà máy điện hạt nhân cũng dễ bị tổn thương, ví dụ như lò phản ứng từng bị nhắm mục tiêu trong cuộc xung đột gần đây, theo chuyên gia về khoa học nguyên tử người Mỹ Rachel Bronson. "Tất cả những điều này đều phải được cân nhắc khi nói về an ninh năng lượng", bà nói.
Ngoài ra, ông Joshua Kurlantzick, thành viên Hội đồng Quan hệ đối ngoại (Mỹ), cho rằng điện hạt nhân không phải là giải pháp nhanh cho cuộc khủng hoảng năng lượng hiện tại. Việc phát triển dự án có thể mất hàng chục năm, đặc biệt với các quốc gia mới bắt đầu.
Tuy nhiên, ông nhìn nhận các cam kết hiện nay có thể đưa điện hạt nhân trở thành một phần thiết yếu trong cơ cấu năng lượng tương lai của các nước. Còn theo ông Rex Amancio, chuyên gia Liên minh Năng lượng tái tạo toàn cầu, các dự án điện hạt nhân cần nhiều năm để triển khai. Vì vậy, các chính phủ nên tiếp tục tập trung vào điện tái tạo để đảm bảo an ninh năng lượng dài hạn.
Messi với bàn thắng tuyệt vời mang về cho Inter Miami 3 điểm - Nguồn: MLS
Trận đấu giữa đội chủ nhà Colorado Rapids với Inter Miami thu hút 75.824 khán giả đến sân, lượng khán giả cao thứ hai trong lịch sử MLS tại sân Empower Field. Đây cũng là trận đấu đầu tiên của Inter Miami kể từ khi Javier Mascherano từ chức huấn luyện viên, chỉ bốn tháng sau khi dẫn dắt họ giành chức vô địch MLS Cup đầu tiên trong lịch sử.
Ông Guillermo Hoyos, người có mối quan hệ tốt với Messi từ thời ông làm việc tại Học viện La Masia của Barcelona hơn 20 năm trước, được giao phụ trách đội một. Ngay trong trận đầu tiên cầm quân của mình, ông đã được Messi tặng quà.
Ngay phút 18, Messi đã giúp Inter Miami dẫn trước 1-0 với pha lập công từ chấm 11m. Sau đó German Berterame nhân đôi cách biệt cho đội khách ở phút 45+5. Nhưng đội chủ nhà Colorado Rapids đã chơi rất nỗ lực để ghi liền 2 bàn thắng chỉ trong vòng bốn phút do công của Navarro phút 58 và Yapi phút 62 để đưa trận đấu về vạch xuất phát.
Khi mà Inter Miami đang rơi vào thế bế tắc thì Messi lại tỏa sáng với pha đi bóng và dứt điểm tuyệt vời trong vòng cấm ghi bàn thắng ấn định chiến thắng 3-2.
Chiến thắng này giúp Inter Miami kéo dài chuỗi bất bại lên con số 7, và họ tạm vươn lên đứng thứ hai ở MLS với 15 điểm. Còn Messi cũng có được 7 bàn ở MLS, và tạm vươn lên dẫn đầu danh sách Vua phá lưới.
