Một dự án có tên “colleague.skill” đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
“Colleague.skill” được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các “sếp” tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
“Colleague.skill” gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là “chưng cất kỹ năng”, ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối “chưng cất kỹ năng” và chia sẻ công cụ “anti-distillation skill” (kỹ thuật chống chưng cất).
“Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này”, cô nói. “Anti-distillation skill” lấy tệp kỹ năng – dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý – rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc – những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
“Anti-distillation.skill” tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản “sạch” để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. “Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng”, Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, “đối đầu với “colleague.skill” và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: “Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc”, hay “Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?”.
“Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào”, Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ “sa thải vì AI” đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Một đoạn video đang khiến dân mạng cười nghiêng ngả khi ghi lại cảnh một người bán hàng rong chở đầy rau, thịt, cá trên xe máy, vừa chạy vừa rao cực kỳ "có tâm nhưng hơi vội". Điều đặc biệt là khi gần đến nhà khách quen, người này chỉ kịp gọi lớn "Sáu ơi ăn gì không Sáu ơi" rồi... phóng đi như một cơn gió.
Tiếng rao bán hàng rong 'tốc độ ánh sáng'
Nhiều người hài hước bình luận rằng đây là phiên bản bán hàng thử thách tốc độ phản xạ của khách. Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng đừng lo, chỉ cần nghe thấy gọi mua là chiếc xe sẽ quay đầu trong "một nốt nhạc". Kiểu bán hàng này đúng là vừa gây cười vừa thể hiện sự quen thuộc giữa người bán và khách.
Trong cuộc phỏng vấn công bố hôm 9/4, tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Ukraine Yuriy Myronenko cho biết các doanh nghiệp tư nhân sẽ được phép tự trang bị hệ thống phòng không, nhằm bảo vệ cơ sở của mình khỏi đòn tập kích bằng máy bay không người lái (UAV) của Nga.
16 doanh nghiệp đã được cấp phép gồm các công ty trong lĩnh vực năng lượng, vốn là mục tiêu bị tấn công thường xuyên, cũng như vận tải và an ninh. Họ sẽ tự túc về chi phí và nhân sự vận hành mạng lưới phòng không. Myronenko, kiến trúc sư trưởng của dự án, tuyên bố một số công ty đã bắn hạ được UAV Nga, sự việc đầu tiên diễn ra cách đây hai tuần.
Tại khu vực gần tiền tuyến ở tỉnh Kharkov, một công ty đã sử dụng súng máy hạng nặng gắn trên tháp pháo điều khiển từ xa để chặn UAV Nga. "Tôi nghĩ Ukraine là nước đầu tiên trên thế giới tạo ra hệ thống này", ông nói.
Myronenko cho biết sau khi Bộ Quốc phòng Ukraine phát thông báo, hàng chục nhóm đã liên hệ với giới chức để tham khảo về dự án. "Chúng tôi không kỳ vọng lưới phòng không tư nhân sẽ giải quyết mọi vấn đề", ông cho hay, thêm rằng Ukraine phải thực hiện bước đi này nhằm tăng cơ hội bắn hạ UAV Nga.
Các công ty muốn tham gia chương trình sẽ phải trải qua quy trình cấp phép đặc biệt, trong đó có đảm bảo họ không liên hệ với Nga, trước khi được quyền mua vũ khí và huấn luyện nhân viên.
Những doanh nghiệp này cũng phải tham gia hệ thống điều phối theo thời gian thực của không quân Ukraine. Đây là thành phần then chốt trong mạng lưới được dùng để quản lý hàng nghìn tổ phòng không. "Phần mềm đặc biệt cho phép giới chỉ huy quan sát được ai đang bắn hạ cái gì, bằng vũ khí nào và thuộc tổ nào, cũng như xác định mục tiêu đang bay tới", Myronenko nói.
Về lâu dài, các công ty tư nhân Ukraine thậm chí có thể được phép mua vũ khí chuyên đối phó tên lửa hành trình, như tên lửa phòng không vác vai. "Chúng tôi không đặt giới hạn về phương tiện phòng vệ mà họ có thể mua", quan chức Ukraine nói, thêm rằng nguyên nhân là vì giới chức hiểu "xung đột sẽ thay đổi trong 3 hoặc 6 tháng tới".
Mục tiêu chính mà Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov đặt ra trong năm nay là "phát hiện được 100% mục tiêu đường không", gồm cả tên lửa và UAV, cũng như bắn hạ 95% trong số đó, so với mức khoảng 80% hiện nay.
Ông Myronenko cho rằng đây là mục tiêu "hoàn toàn thực tế" do sản lượng vũ khí đánh chặn của Ukraine đang tăng mạnh, với hàng chục nghìn sản phẩm được bàn giao cho quân đội mỗi tháng.
Kể từ cuối năm 2022, Nga thường xuyên triển khai UAV tự sát kiểu Geran nhằm vào các mục tiêu ở Ukraine và làm quá tải phòng không đối phương, mở đường cho những đòn tấn công bằng tên lửa đạn đạo và hành trình. Cuộc tập kích lớn nhất kể từ đầu chiến sự diễn ra hồi cuối tháng 3, khi Nga triển khai gần 1.000 UAV cùng tên lửa trong vòng 24 giờ.
Hãng thông tấn AFP cho biết lưới phòng không Ukraine, trong đó có hàng nghìn tổ chống UAV di động, đang hoạt động tương đối hiệu quả song không đủ sức bảo vệ toàn bộ đất nước. Đó là lý do quân đội Ukraine trao một phần nhiệm vụ phòng không cho lĩnh vực tư nhân.
Tình huống xảy ra ở phút 54 trận đấu trên sân Camp Nou tối 8/4, khi Barca đang bị dẫn 0-1. Hậu vệ Marc Pubill, trong bối cảnh đã nhận thẻ vàng, dùng tay chặn bóng sau khi thủ môn Juan Musso bên phía Atletico thực hiện phát bóng lên. Dù cầu thủ đội khách có dấu hiệu phạm lỗi trong vòng cấm, trọng tài Istvan Kovacs không thổi phạt đền, đồng thời VAR do Christian Dingert phụ trách cũng không can thiệp.
Phản ứng sau trận, Barca cho biết bộ phận pháp lý của CLB đã gửi khiếu nại chính thức, cho rằng công tác điều hành trận đấu trái với quy định hiện hành và ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến cũng như kết quả.
"Đơn khiếu nại tập trung vào một tình huống cụ thể ở phút 54, khi bóng đã được đưa trở lại cuộc chơi hợp lệ nhưng một cầu thủ đối phương dùng tay chơi bóng trong vòng cấm mà không bị thổi phạt", thông báo của CLB nêu.
Barca đánh giá đây là sai lầm nghiêm trọng, đặc biệt khi VAR không can thiệp. Đội bóng xứ Catalonia đề nghị UEFA mở cuộc điều tra, công bố trao đổi của tổ trọng tài và thừa nhận sai sót nếu có, đồng thời áp dụng các biện pháp phù hợp.
Chủ sân Camp Nou cũng cho rằng đây không phải lần đầu họ chịu bất lợi từ các quyết định trọng tài khó hiểu tại Champions League, dẫn đến việc không thể cạnh tranh trong điều kiện công bằng với các đối thủ.
Sau trận, HLV Hansi Flick đã chỉ trích trọng tài khi Barca không được hưởng phạt đền, còn cầu thủ Atletico thoát thẻ đỏ trong tình huống tranh cãi.
Đến buổi họp báo hôm 10/4, nhà cầm quân người Đức ủng hộ CLB khiếu nại lên UEFA và tiếp tục phàn nàn về trọng tài. "Tôi không biết kết quả sẽ ra sao, nhưng với cá nhân tôi và toàn đội, việc CLB đứng ra bảo vệ là hoàn toàn đúng đắn, bởi điều đó là không công bằng. Sai sót có thể xảy ra, nhưng không thể có hai sai lầm ở đẳng cấp này", ông nói.
HLV 61 tuổi cũng nhấn mạnh vai trò của VAR: "Đó là lý do VAR tồn tại. Nếu họ thấy điều gì không đúng, họ phải thông báo để trọng tài xem lại, nhưng điều đó đã không xảy ra. Dĩ nhiên, chúng tôi không thi đấu tốt và cũng mắc sai lầm, nhưng chính những sai lầm đó đã góp phần quyết định kết quả trận đấu".
Trong khi đó, HLV Diego Simeone tỏ ra thận trọng khi được hỏi về phản ứng từ phía Barca. "Tôi luôn rất tôn trọng. Chúng tôi sống ở Madrid và đã quen với những tình huống như thế này. Điều đó không ảnh hưởng gì đến chúng tôi", nhà cầm quân người Argentina bày tỏ.
Ở lượt đi tứ kết Champions League, Barca còn còn nhận quyết định bất lợi khác từ trọng tài. Phút 43, trung vệ Pau Cubarsi cản ngã Giuliano Simeone ngay sát cấm địa và nhận thẻ vàng. Nhưng sau khi ra đường biên xem lại băng hình, trọng tài rút thẻ đỏ trực tiếp vì xác định trung vệ Barca ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt.
Đây là lần truất quyền thi đấu thứ 12 của Barca tại Champions League trong 10 năm qua - nhiều nhất giải. Chỉ riêng dưới thời Flick từ hè 2024, Barca đã nhận bốn thẻ đỏ, phần nào xuất phát từ lối chơi dâng cao mạo hiểm.
Từ quả đá phạt sau đó, Julian Alvarez lập siêu phẩm mở tỷ số, ghi bàn thứ chín của anh tại Champions League mùa này, trước khi cầu thủ vào sân từ ghế dự bị Alexander Sorloth ấn định chiến thắng cho Atletico ở phút 70. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 2006, đội bóng thủ đô Madrid thắng tại Camp Nou.
Hai đội sẽ đá lượt về tứ kết Champions League tại Metropolitano, Madrid lúc 2h ngày 15/4, giờ Hà Nội.
