Đó là chia sẻ của ông Tô Đức – Cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội – tại Hội thảo chuyên đề về chính sách bảo trợ xã hội và thích ứng với già hóa dân số.
Hội thảo do Cục Bảo trợ xã hội (Bộ Y tế), Ngân hàng Thế giới, Trung tâm Hành động bom mìn quốc gia Việt Nam, Cơ quan Hợp tác quốc tế Hàn Quốc, Cơ quan Phát triển quốc tế Úc và Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tổ chức ngày 9-4.
Theo ông Tô Đức, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ nhanh.
Hiện người từ 60 tuổi trở lên chiếm trên 16% dân số và dự báo đến năm 2036, nước ta sẽ chính thức bước vào giai đoạn “dân số già”.
Đáng chú ý, thời gian chuyển từ “già hóa” sang “dân số già” của Việt Nam chỉ khoảng 20-25 năm, ngắn hơn nhiều so với các quốc gia phát triển, ông Đức cho hay.
Khoảng 70% người cao tuổi sống ở khu vực nông thôn, nhiều người không có lương hưu hoặc thu nhập ổn định.
Tỉ lệ người cao tuổi có nhu cầu chăm sóc sức khỏe, chăm sóc dài hạn ngày càng tăng, trong khi mô hình gia đình truyền thống dần bị thu hẹp.
“Già hóa dân số không chỉ là thách thức mà còn mở ra nhiều cơ hội, đặc biệt trong phát triển “kinh tế bạc”, phát triển thị trường dịch vụ chăm sóc, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cần thiết phải có chính sách phù hợp”, ông Đức nêu.
Về lâu dài, ông Tô Đức cho rằng cần có định hướng sửa Luật Người cao tuổi. Trong đó có việc phát triển các hình thức chăm sóc chuyên nghiệp, thí điểm bảo hiểm chăm sóc dài hạn, phát triển “kinh tế bạc”, phát triển đội ngũ nhân viên chăm sóc chuyên nghiệp…
Ông cũng bày tỏ cần xây dựng đề án phát triển mạng lưới các cơ sở cung cấp dịch vụ chăm sóc cho người cao tuổi và Luật Trợ giúp xã hội với các chính sách trợ giúp xã hội, hình thức chăm sóc xã hội và công tác xã hội chuyên nghiệp.
Theo TS Feng Wemeng – Phó giám đốc Viện Hành chính công và Nhân sự, Trung tâm Nghiên cứu Phát triển của Hội đồng Nhà nước Trung Quốc, từ năm 2024, Văn phòng Quốc vụ viện Trung Quốc công bố báo cáo thể hiện quan điểm về việc phát triển nền “kinh tế bạc” bao gồm nhiều hoạt động kinh tế như phát triển kỹ năng, chuẩn hóa ngành, cung cấp dịch vụ cho người cao tuổi…
Từ kinh nghiệm của Trung Quốc, TS Feng Wemeng khuyến nghị Nhà nước cần định nghĩa, xây dựng khung pháp lý cấp quốc gia hoàn thiện, cụ thể hóa các dự án thực tiễn… Ví dụ có hệ thống chăm sóc người cao tuổi ứng dụng công nghệ thông minh, thí điểm chăm sóc y tế, đại học dành cho người cao tuổi…
Nền “kinh tế bạc” gồm nhiều hoạt động kinh tế, trong đó có cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ cho người cao tuổi và chuẩn bị cho giai đoạn già hóa dân số. Lĩnh vực này cần bao quát phạm vi rộng, với chuỗi giá trị công nghiệp kéo dài, mô hình kinh doanh đa dạng và tiềm năng lớn.
Về lợi ích kinh tế, theo TS Feng Wemeng, đến tháng 1-2024, các ngành trong nền kinh tế bạc đạt doanh thu 7.000 tỉ nhân dân tệ, chiếm khoảng 6% GDP. Các ngành phát triển nhiều sản phẩm dịch vụ như quần áo, thực phẩm, nhà ở đi lại, giải trí, nghỉ dưỡng, chăm sóc y tế, phục hồi chức năng…
Trong khi đó ông Nguyễn Ngọc Toản – Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội – cho biết thực tế, chế độ trợ cấp xã hội hằng tháng còn thấp, chi trả trợ cấp xã hội không dùng tiền mặt còn khó khăn, chất lượng nguồn nhân lực còn thiếu…
Về lâu dài, ông cho rằng cần phổ cập trợ cấp tiền mặt đối với trẻ em 1.000 ngày đầu đời, hạ độ tuổi nhận trợ cấp hưu trí, trợ cấp với người thu nhập thấp, không bảo đảm mức sống tối thiểu…
Với hơn 20% dân số Việt Nam có nhu cầu chăm sóc xã hội, bà Phạm Thị Hải Hà – Phó cục trưởng Cục Bảo trợ xã hội – cho rằng Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo về chính sách, khuyến khích tư nhân đầu tư vào dưỡng lão và chăm sóc sức khỏe chất lượng cao.
Tăng cường các gói hỗ trợ về đất đai, thuế và vốn vay ưu đãi để thu hút doanh nghiệp, tổ chức xã hội cung ứng dịch vụ công. Ví dụ ưu tiên ngân sách xây mới, cải tạo và nâng cấp cơ sở công lập giai đoạn 2026-2030, đặc biệt cơ sở cai nghiện và chăm sóc đối tượng đặc biệt.
Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, tại các cuộc hội kiến, hai bên khẳng định sự coi trọng của mỗi nước đối với phát triển quan hệ Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam. Các nhà lãnh đạo Lào bày tỏ cảm ơn sâu sắc sự ủng hộ, hỗ trợ chí tình của Việt Nam trong mọi bước đường phát triển của Lào.
Hai bên đã thông tin cho nhau về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước sau bầu cử Quốc hội, đặc biệt là những định hướng lớn trong công tác xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và hội nhập quốc tế.
Tại cuộc hội kiến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết lãnh đạo cấp cao Việt Nam đánh giá rất cao chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào tới Việt Nam vào tháng 1-2026, cũng như chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư Tô Lâm tới Lào vào tháng 2-2026. Phía Việt Nam đã ban hành kế hoạch triển khai thực hiện thỏa thuận cấp cao Việt Nam - Lào năm 2026.
Việt Nam luôn nhất quán coi trọng và ưu tiên hàng đầu việc củng cố, phát triển quan hệ với Lào; ủng hộ mạnh mẽ đối với các đường hướng, chính sách phát triển kinh tế - xã hội của Đảng Nhân dân cách mạng Lào.
Việt Nam sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, ủng hộ, phối hợp chặt chẽ với Lào trong quá trình phát triển, vì lợi ích chung của hai nước và vì hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực.
Về phương hướng hợp tác trong thời gian tới, hai bên nhất trí tiếp tục đẩy mạnh trao đổi đoàn cấp cao và các cấp cũng như triển khai hiệu quả các thỏa thuận đã đạt được.
Đồng thời, tiếp tục tăng cường hợp tác an ninh - quốc phòng, phòng chống tội phạm, nhất là tội phạm ma túy, xuyên biên giới, an ninh mạng. Bên cạnh đó, thúc đẩy kết nối hai nền kinh tế, nhất là về hạ tầng, tập trung thực hiện các dự án trọng điểm, trong đó có những dự án kết nối giao thông giữa hai nước.
Nhất trí tăng cường hợp tác thương mại, đầu tư, khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam đầu tư nhiều hơn tại Lào trong những lĩnh vực Việt Nam quan tâm và Lào có tiềm năng.
Ngoài ra, thống nhất nâng cao chất lượng hợp tác giáo dục - đào tạo, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao, tăng cường gắn kết giữa các địa phương, đặc biệt là các địa phương biên giới.
Hai bên cũng nhất trí phối hợp chặt chẽ để chuẩn bị tốt các hoạt động kỷ niệm Năm đoàn kết hữu nghị Việt Nam - Lào 2027.
Trao đổi về các vấn đề khu vực và quốc tế mà hai bên cùng quan tâm, hai bên khẳng định cùng nhau đoàn kết trong quan hệ song phương và phối hợp lập trường trên các diễn đàn khu vực và quốc tế trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, khó lường.
Tại cuộc hội kiến với Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn ủng hộ mạnh mẽ công cuộc đổi mới và hội nhập quốc tế của Lào, sẵn sàng hỗ trợ tối đa trong khả năng có thể, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm để cùng nhau vượt qua thách thức.
Ông Trần Cẩm Tú cho rằng việc hai nước thống nhất nâng tầm và làm sâu sắc hơn nội hàm quan hệ góp phần củng cố vững chắc lòng tin chính trị, tạo nền tảng chiến lược vững bền và mở ra những triển vọng phát triển mạnh mẽ, thực chất hơn nữa cho quan hệ hai nước trong giai đoạn mới.
Hai bên nhất trí thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa kết nối giữa các ban, bộ, ngành và địa phương hai nước cũng như nâng cao hiệu quả hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư.
Việt Nam và Lào sẽ khai thác tốt tiềm năng, lợi thế bổ sung của mỗi nước, phấn đấu đưa kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng bền vững, đạt 10 tỉ USD trong thời gian tới.
Hai bên nhất trí cần tạo đột phá trong hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư cũng như gắn kết về không gian và hạ tầng phát triển. Ưu tiên triển khai các dự án chiến lược kết nối hạ tầng giao thông, năng lượng trọng yếu giữa hai nước.
Về quan hệ quốc phòng - an ninh, hai bên cần phối hợp tốt hơn nữa trong phòng chống tội phạm xuyên biên giới, phòng chống ma túy, tội phạm mạng.
Trong bối cảnh phức tạp như hiện nay, cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, hai nhà lãnh đạo nhấn mạnh hơn lúc nào hết cần tăng cường đoàn kết trong cả quan hệ song phương và trên các diễn đàn đa phương.
Theo Bệnh viện Đa khoa Medic Hải Tiến, tỉnh Thanh Hóa, trong những ngày qua số trẻ em nhập viện tăng khoảng 40% so với tuần trước.
Bệnh nhi nhập viện liên quan đến viêm họng, viêm phế quản, viêm phổi chiếm hơn một nửa số ca đang điều trị.
Do nắng nóng, số bệnh nhi bị tiêu chảy, rối loạn tiêu hóa, rôm sảy, viêm da nhập viện điều trị tại bệnh viện cũng gia tăng so với trước đó.
Ngoài trẻ em, người già có sức đề kháng suy giảm, mắc bệnh tim mạch, huyết áp, đột quỵ cũng phải nhập viện điều trị bởi kiệt sức vào những ngày nắng nóng.
Tại khoa thần kinh - đột quỵ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, số bệnh nhân phải cấp cứu do bị đột quỵ cấp tăng khoảng 50% so với tuần trước, trong đó phần lớn là người cao tuổi.
Hơn 100 bệnh nhân cao tuổi đang điều trị tại khoa này có tiền sử tăng huyết áp, tim mạch, đái tháo đường.
Theo bác sĩ Lê Hồng Ninh - Phó trưởng khoa thần kinh - đột quỵ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa, những ngày nắng nóng làm cơ thể toát nhiều mồ hôi, gây mất nước, rối loạn điện giải.
Từ đó làm máu đặc lại, dễ hình thành cục máu đông gây tắc nghẽn mạch máu não.
Việc di chuyển từ môi trường nắng nóng gay gắt vào phòng máy lạnh lạnh sâu, hoặc tắm nước lạnh ngay khi vừa đi ngoài trời về có thể khiến mạch máu co thắt đột ngột, gây vỡ hoặc tắc mạch.
Người có nguy cơ cao bị đột quỵ khi thời tiết nắng nóng là người cao tuổi, người có sẵn các bệnh mãn tính hoặc từng bị đột quỵ.
Thực chất, việc thức giấc lúc 3 giờ sáng lại xuất phát từ cơ chế sinh học tự nhiên của cơ thể. Khi tình trạng này lặp lại nhiều ngày, đó là dấu hiệu cho thấy có thể nhịp sống của bạn đang bị xáo trộn, theo tờ Hindustan Times (Ấn Độ).
Ông Amir Khan, bác sĩ tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cho biết cơ thể vận hành theo chu kỳ ngày đêm của hormone cortisol. Hormone này tăng và giảm theo từng thời điểm trong ngày, giúp điều chỉnh trạng thái tỉnh táo và nghỉ ngơi.
Cortisol tăng cao vào buổi sáng để giúp cơ thể tỉnh táo. Khi đêm xuống, mức hormone này giảm dần để cơ thể thư giãn và dễ ngủ. Chu kỳ lên xuống này diễn ra tự nhiên và giữ vai trò quan trọng đối với chất lượng giấc ngủ.
Nếu chu kỳ này bị lệch, giấc ngủ sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt. Cơ thể không thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi hoàn toàn, dẫn đến việc tỉnh giấc giữa đêm.
Ông Khan cho biết căng thẳng là nguyên nhân chính khiến cortisol không giảm vào ban đêm.
Khi mức hormone này duy trì ở mức cao, cơ thể luôn trong trạng thái tỉnh táo, gây khó ngủ và ngủ không sâu.
Vào khoảng 3 - 4 giờ sáng, cortisol tự nhiên bắt đầu tăng trở lại để chuẩn bị cho việc thức dậy. Đây là quá trình bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, khi cortisol đã cao sẵn do căng thẳng, sự gia tăng này trở nên mạnh hơn.
Sự tăng cao bất thường cortisol khiến cơ thể bị đánh thức sớm. Sau khi tỉnh giấc, trạng thái tỉnh táo kéo dài khiến việc ngủ lại trở nên khó khăn.
Việc thức giấc lúc 3 giờ sáng xảy ra khá phổ biến. Hiện tượng này không mang yếu tố bất thường mà phản ánh tình trạng căng thẳng kéo dài trong cuộc sống hằng ngày.
Khi áp lực không được kiểm soát, cơ thể khó duy trì nhịp sinh học ổn định. Giấc ngủ vì vậy dễ bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần.
