Nhờ đất đai màu mỡ, địa thế bằng phẳng và nằm bên sông lớn, Đồng Nai trở thành lựa chọn ưu tiên của những nhóm người Việt đầu tiên vào phương Nam khai hoang, lập nghiệp. Các khu vực Biên Hòa, Long Thành, Bà Rịa… thuộc lưu vực sông Đồng Nai là những nơi sớm đón bước chân những người mở cõi.
Theo Gia Định Thành Thống Chí, năm 1698, Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn Phúc Chu “vào kinh lược đất Đồng Nai”, lập phủ Gia Định gồm hai huyện: Phước Long dựng dinh Trấn Biên, Tân Bình dựng dinh Phiên Trấn. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng, xác lập chủ quyền và bộ máy quản lý nhà nước, đặt nền móng cho sự hình thành vùng Biên Hòa – Đồng Nai ngày nay.
Những năm đầu khai mở, nhờ vị trí thuận lợi bên sông Đồng Nai thông ra biển Cần Giờ, vùng đất Biên Hòa sớm phát triển sầm uất thành đô thị nhộn nhịp. Trên cù lao Phố (nay thuộc phường Trấn Biên), Nông Nại đại phố từng được xem là một trong những thương cảng lớn nhất Nam Bộ vào thế kỷ XVII-XVIII.
Theo ông Trần Quang Toại, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử tỉnh Đồng Nai, truyền thống thương mại cùng giao lưu kinh tế, văn hóa hình thành rất sớm đã tạo nền tảng quan trọng cho quá trình đô thị hóa của địa phương ở các giai đoạn sau.
Đến năm 1808, dưới triều vua Gia Long, dinh Trấn Biên được đổi thành trấn Biên Hòa, trở thành một trong năm trấn thuộc Gia Định thành, với địa giới rộng lớn bao trùm phần lớn vùng đất thuộc Đồng Nai và TP HCM ngày nay. Trải qua nhiều biến động lịch sử và điều chỉnh địa giới, nơi đây vẫn luôn giữ vai trò quan trọng trong việc định hình không gian kinh tế – xã hội Nam Bộ.
Từ những tiền đề đó, các tuyến giao thông huyết mạch như đường thủy, quốc lộ, đường sắt dần được xây dựng qua Đồng Nai, kết nối Sài Gòn với duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.
“Cù lao Phố vẫn còn nhiều dấu tích văn hóa, cho thấy Đồng Nai là cái nôi phát triển kinh tế – xã hội của Nam Bộ hơn 325 năm”, ông Trần Quang Toại nói.
Theo ông, sau khi chiếm Nam Bộ, người Pháp bắt đầu khai thác tài nguyên với hàng loạt nông trường cao su, tập trung chủ yếu ở Đồng Nai. Từ nền kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp manh mún, người dân dần làm quen với máy móc qua các nhà máy chế biến mủ cao su, gỗ, từ đó hình thành lực lượng công nhân đông đảo, thu hút lao động từ nhiều nơi.
Ông Toại cho rằng vị trí giáp Sài Gòn, giao thông thuận lợi và nguồn lao động dồi dào là những yếu tố thúc đẩy sự ra đời của nhiều nhà máy trong thế kỷ XX, tiêu biểu khu kỹ nghệ Biên Hòa, được xem là khu công nghiệp đầu tiên của Việt Nam.
Từ khi xây dựng năm 1962 đến 1975, khu kỹ nghệ Biên Hòa có 94 nhà máy, xí nghiệp, với phần lớn máy móc nhập từ Nhật, Đức, Pháp, Đài Loan… Đến năm 1990, Đồng Nai thành lập Công ty Phát triển khu công nghiệp Biên Hòa (Sonadezi Biên Hòa) để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và thu hút vốn nước ngoài.
Từ khu công nghiệp Biên Hòa, địa phương tiếp tục mở rộng hàng loạt khu công nghiệp lớn như Biên Hòa 2, Amata, Long Bình, Long Thành, Nhơn Trạch, Chơn Thành…
Với quy mô kinh tế lớn và cơ cấu chuyển dịch theo hướng công nghiệp – dịch vụ hiện đại, Đồng Nai từng bước khẳng định vị thế là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Nam và cả nước.
Hiện tỉnh nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về phát triển khu công nghiệp với 89 khu công nghiệp được quy hoạch, tập trung tại Biên Hòa, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành… Các khu này thu hút doanh nghiệp từ 45 quốc gia, với 2.269 dự án và tổng vốn đăng ký 44,38 tỷ USD.
Giai đoạn 2021-2025, kinh tế – xã hội Đồng Nai tiếp tục duy trì đà tăng trưởng tích cực, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng hiện đại, môi trường đầu tư kinh doanh ngày càng cải thiện, tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp lớn của khu vực phía Nam.
Ông Nguyễn Văn Út, Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Nai, cho biết địa phương đang đứng trước thời cơ lịch sử để bứt phá, hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, trung tâm công nghiệp, logistics và đô thị hiện đại hàng đầu cả nước.
Theo ông, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp vững chắc, vị trí chiến lược tại Đông Nam Bộ và hệ thống hạ tầng đang được đầu tư đồng bộ, nhất là các dự án động lực quốc gia. Tuy nhiên, để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh không thể đi theo lối mòn cũ mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển, cách làm và phương thức quản trị.
Lãnh đạo tỉnh cho biết Đồng Nai sẽ tập trung xây dựng mô hình phát triển mới, chuyển từ “tỉnh công nghiệp” sang “thành phố công nghiệp – đô thị – dịch vụ hiện đại”, phát triển theo chiều sâu dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.
Phước Tuấn
Bài 3: Sân bay Long Thành sẽ ‘nâng hạng’ Đồng Nai ra sao
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép vào từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ xe giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Từ ngày 15/1, Hà Nội cấm xe tải có tổng trọng tải 2 tấn trở lên hoạt động tại nội đô vào ban ngày, chỉ cho phép vào từ 21h đến 6h sáng hôm sau. Xe tải dưới 2 tấn chỉ được chạy ngoài giờ cao điểm.
Sau lệnh cấm, giao thông trên nhiều tuyến đường đã thay đổi. Cùng 8h, thời điểm tháng 1/2025, khi xe tải trên 2 tấn chưa bị cấm, đường Nguyễn Trãi hướng về Ngã Tư Sở tắc cứng. Tháng 4/2026, mật độ xe giảm hẳn, đường thông thoáng hơn.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Đường Nguyễn Trãi hướng đi về Hà Đông lúc 17h30, giao thông cũng đã bớt ùn tắc so với cùng thời điểm năm 2025.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Biển cấm xe tải được đặt tại nút giao trên đường Giải Phóng.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Đường Tây Sơn (phường Đống Đa) đoạn qua cầu Thái Hà vốn thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm theo cả hai hướng, hiện đã thoáng hơn.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Ngã Tư Sở lúc 8h đường thông thoáng. Tình trạng ùn ứ chủ yếu xuất hiện vào 7h, nhưng nhanh chóng kết thúc.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Trên đường Đỗ Mười, hướng ra Giải Phóng, 7h30 đúng lúc cao điểm người dân đi làm, học sinh đi học, nhưng không có cảnh tắc đường.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Trường Chinh đoạn giao với Ngã Tư Vọng (vành đai 2) lúc 15h20, ùn ứ chỉ xảy ra ở khu vực chờ đèn đỏ.
Đường Láng lúc 8h10, các tập trung đông ở các nút giao, không kéo dài như trước đây.
Đường Láng lúc 8h10, các tập trung đông ở các nút giao, không kéo dài như trước đây.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Dù vậy, theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên đi trên tuyến này, việc đi lại đã thoải mái hơn. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Trên đường Nguyễn Xiển, phường Thanh Xuân, ùn ứ vẫn xảy ra vào giờ cao điểm. Dù vậy, theo anh Bùi Minh Hải, người thường xuyên đi trên tuyến này, việc đi lại đã thoải mái hơn. Trước đây ùn tắc thường kéo dài hơn một giờ buổi sáng. Đường bớt tắc nên giảm hẳn tình trạng xe lao lên vỉa hè.
Hà Nội hiện vẫn cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... chạy vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có xe muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
Hà Nội hiện vẫn cho xe phục vụ bưu chính công ích, chở hàng bình ổn giá... chạy vào giờ cao điểm. Cá nhân, doanh nghiệp có xe muốn hoạt động trong phạm vi hạn chế cần làm hồ sơ gửi Phòng Cảnh sát giao thông, Công an thành phố để được xét duyệt.
20h, nhiều xe tải lớn dừng trên vành đai 3 trên cao đoạn gần hồ Linh Đàm để chờ vào nội đô. Cách đó không xa, trên đường Đỗ Mười, một bãi xe chật kín xe tải cỡ lớn.
Các xe dừng đỗ để bốc hàng sang các xe tải bé hơn để di chuyển vào sâu trong thành phố.
Khoảng 14h10, nam thanh niên di chuyển từ khu dân cư ra đường nội bộ khu công nghiệp An Dương, thuộc phường An Phong. Tại đây, nhóm thợ đang dùng máy xúc kéo dây cáp điện ra ngang đường.
Do đội thi công không đặt cọc tiêu, không chăng dây cảnh giới nên nam thanh niên đi xe máy không phát hiện có dây chắn đường, tăng tốc để vượt qua dẫn đến tai nạn. Nạn nhân bị văng khỏi xe, ngã xuống đường và tử vong tại chỗ.
Theo camera an ninh tại hiện trường, trong lúc máy xúc kéo dây cáp, có hai công nhân đứng gần nhưng chỉ chú ý điều tiết phía sau xe. Phần dây cáp đã kéo chắn ngang đường không có ai cảnh giới.
Công an TP Hải Phòng đang phối hợp với các đơn vị liên quan điều tra sự việc.
Hiểu rõ nguyên tắc vận hành "có đóng - có hưởng" của hệ thống bảo hiểm xã hội, nữ lao động 45 tuổi ở Hà Nội từng kiến nghị chủ doanh nghiệp nâng nền tiền lương làm căn cứ đóng nhưng không được đồng ý vì làm tăng chi phí.
Chị Mai biết nếu đóng trên nền thu nhập thực lĩnh hơn 20 triệu đồng, mỗi tháng chị sẽ trích 1,6 triệu đồng vào Quỹ Hưu trí tử tuất, chưa tính các khoản bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, công đoàn phí. Song chị chấp nhận vì đó là cách duy nhất để nâng tiền hưởng các chế độ liên quan như ốm đau, trợ cấp thất nghiệp trong trường hợp nghỉ làm và quan trọng nhất là lương hưu sau này khi hết tuổi lao động.
Với mức đóng hiện hành, mỗi lần điều chỉnh chỉ nhích thêm vài trăm nghìn, chị Mai sớm tính được lương hưu sau này "ngót nghét 3-4 triệu" đồng. Bởi căn cứ tính trong khu vực doanh nghiệp bình quân toàn bộ quá trình, chưa kể những năm đầu nền lương đóng rất thấp. Chị lo ngại đó là khoản "không đủ ăn, chứ chưa tính đến các chi phí khác" khi giá cả sinh hoạt ngày càng đắt đỏ.
Không thể thay đổi nền đóng BHXH cũng không thể trông cậy vào mỗi lương hưu khi 15 năm nữa mới đến tuổi nhận, người mẹ hai con xoay sang tích lũy một số tài sản khác từ sớm, mua thêm bảo hiểm nhân thọ cho người thân trong gia đình để phòng ngừa đau ốm.
"Đóng bảo hiểm xã hội mức thấp là lựa chọn bất đắc dĩ bởi người lao động không thể tự quyết, không ai muốn đóng thấp hưởng thấp, sau này lại thành gánh nặng để nhà nước phải hỗ trợ", chị nói.
Không chấp nhận tiền đóng BHXH mức 8 triệu đồng, chị Đỗ Linh - quản lý cấp trung công ty quảng cáo ở Hà Nội - khi phỏng vấn đã thỏa thuận với nhà tuyển dụng để nâng được nền đóng lên 12 triệu đồng. Mức này bằng một nửa thu nhập, nhưng chị chấp nhận "còn hơn đóng chỉ nhỉnh hơn lương tối thiểu vùng".
Hiện, mỗi tháng chị Linh trích đóng gần 1,4 triệu đồng vào các quỹ bắt buộc, cao hơn các lao động khác. Chị hiểu nếu phát sinh vấn đề liên quan sức khỏe hoặc trợ cấp thì không bị thiệt thòi về quyền lợi. Đơn cử nếu hưởng chế độ thai sản chị sẽ nhận được hơn 70 triệu đồng, trong khi đóng nền lương 8 triệu chỉ nhận 48 triệu đồng.
Kiên quyết thương lượng để có mức đóng cao, bởi trước đây chị Linh từng "lãnh hậu quả" khi công ty cũ nhiều năm chỉ đóng BHXH trên nền tiền lương tịnh tiến từ 3 đến 4,6 triệu đồng. Năm 2019 khi làm hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp, chị sốc vì mức trợ cấp 2,7 triệu đồng mỗi tháng - bằng 60% bình quân sáu tháng đóng BHXH liền kề trước khi nghỉ việc theo quy định. Khoản trợ cấp chỉ đủ trả tiền phòng trọ, chưa tính điện nước trong thời gian tìm việc mới buộc chị phải rút tích lũy ra tiêu.
Trong khi đó, em gái chị Linh làm ở một doanh nghiệp FDI Nhật Bản, đóng BHXH trên thu nhập thực lĩnh khoảng 25 triệu đồng. Khi nhận trợ cấp thất nghiệp cuối năm ngoái, người này nhận được 15 triệu mỗi tháng.
Nhưng tiền lương làm căn cứ đóng 12 triệu đồng mới thực hiện khoảng hai năm nay, đó chưa phải là mức cuối cùng mà nữ quản lý mong muốn. Chị Linh vẫn lo lương hưu sau này không đủ sống bởi tham gia BHXH 10 năm, nền đóng ban đầu chỉ khoảng 3 triệu đồng mà căn cứ tính bình quân cả quá trình.
"Nếu có cơ hội, tôi vẫn chọn cách thỏa thuận để đóng BHXH ở mức cao hơn", chị khẳng định, kể trước đây ra trường chỉ quan tâm có công việc là tốt chứ không biết nhiều về các chế độ liên quan BHXH. Chị khuyến cáo người trẻ mới đi làm, ngoài mức lương nên hỏi kỹ và tìm hiểu rõ về các chế độ này để đỡ thiệt thòi quyền lợi.
Đến tháng 7/2025, khoảng 2,4 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hàng tháng mức 3-10 triệu đồng, chiếm 80% tổng số người hưởng cả nước. Trong số này có ông Võ Lưu, từng là công nhân cầu đường ở Lạng Sơn từ cuối năm 1989, hiện hưởng mức lương hưu 3,44 triệu đồng mỗi tháng. Nghỉ hưu từ năm 2013, ban đầu ông hưởng 1,8 triệu đồng sau gần 23 năm đóng BHXH.
"Công ty đóng cho bao nhiêu mình chấp nhận bấy nhiêu, xác định là rất thấp vì lương trước khi nghỉ cũng chỉ vài triệu bạc", ông kể.
Ba năm sau ngày nhận hưu trí, đến 2016, ông Lưu đi làm bảo vệ công ty để có thêm tiền nuôi con vào đại học. Mức lương bảo vệ của ông sau mười năm hiện hưởng 4,7 triệu đồng. Vợ ông, cô giáo về hưu sau chồng vài năm cũng nhận trông trẻ ngoài giờ để tích lũy. Thu nhập ngoài đều cao hơn hưu trí, vợ chồng già tính gắng thêm vào năm khi còn sức khỏe. Ông tính nếu lương hưu mỗi năm nếu điều chỉnh thêm một ít, tiết kiệm cũng đủ sống.
Thống kê lương hưu bình quân của người hưởng từ ngân sách hiện đạt khoảng 5,7 triệu đồng và từ Quỹ Bảo hiểm xã hội khoảng 6,7 triệu đồng. Tỷ lệ hưởng lương hưu của người Việt thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á, tối đa 75% với nam đóng đủ 35 năm BHXH và 30 năm với nữ. Song mức hưởng hưu trí thuộc nhóm trung bình do tiền đóng chưa cao, chủ yếu tăng do điều chỉnh lương cơ sở khu vực nhà nước và lương tối thiểu trong doanh nghiệp.
Cơ quan Bảo hiểm xã hội từng chỉ ra thực tế nhiều doanh nghiệp chia năm xẻ bảy thu nhập lao động thành các khoản khiến khó xác định làm căn cứ đóng BHXH. Lao động thu nhập mỗi tháng hàng chục triệu song tiền đóng BHXH bình quân chỉ gần 6 triệu đồng, nhỉnh hơn lương tối thiểu vùng. Lương hưu thấp ngoài liên quan số năm tham gia còn là hệ quả trực tiếp của tiền lương làm căn cứ đóng thấp.
Tổng kết thi hành Nghị định 75/2024 về điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH, trợ cấp hàng tháng, Bộ Nội vụ đánh giá áp dụng mức tăng theo tỷ lệ % ngày càng làm khoảng cách chênh lệch lương hưu giữa người thụ hưởng gia tăng. Lần đầu tiên cơ quan này đề xuất thay đổi cách thức điều chỉnh theo hướng áp dụng cả tăng theo tỷ lệ % và số tiền tuyệt đối nhằm khắc phục những bất cập trên, áp dụng từ ngày 1/7.