Đến cuối tuần (18-4), đàm phán Mỹ – Iran ghi nhận những tín hiệu tích cực hiếm có.
Theo các nguồn tin Thổ Nhĩ Kỳ được tờ Komsomolskaya Pravda (Nga) trích dẫn, khoảng 80% thỏa thuận hạt nhân đã được nhất trí, bao gồm cả vấn đề then chốt về số phận kho uranium làm giàu của Iran – ước tính 440 – 450kg ở độ tinh khiết 60%, đủ ngưỡng để chế tạo vũ khí hạt nhân.
Theo đề xuất đang được thảo luận, một phần sẽ được chuyển đến nước thứ ba như Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Pakistan, phần còn lại được phân tán trong Iran dưới sự giám sát quốc tế. Bản ghi nhớ còn bao gồm việc tạm ngừng “tự nguyện” làm giàu uranium của Iran.
Ngày 18-4, trang Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ một kế hoạch ba trang về việc chấm dứt chiến tranh ở Trung Đông đã được chuẩn bị cho cuộc gặp ngày 19-4, trong đó có điều khoản “đổi uranium lấy tiền mặt”.
Washington đề nghị giải phóng 20 tỉ USD tài sản đang bị đóng băng của Iran để đổi lấy việc Tehran từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu. Trước đó, Mỹ từng đồng ý dùng 6 tỉ USD cho mục đích nhân đạo, Iran đòi 27 tỉ USD – và con số 20 tỉ USD là mức đang được hai bên thương lượng để chốt.
Tuy nhiên, 20% còn lại của thỏa thuận hạt nhân là khoảng trống không nhỏ. Mỹ yêu cầu Iran tạm ngừng làm giàu uranium trong 20 năm, Tehran chỉ chấp nhận 5 năm. Ông Trump tỏ ra lạc quan, nói thỏa thuận có thể đạt được trong “một hoặc hai ngày” và nhấn mạnh đàm phán đang diễn ra “rất tốt”.
Phía Iran dè dặt hơn: Tehran khẳng định vòng đàm phán mới chưa được nhất trí, và áp lực từ Washington cùng những đòi hỏi quá cao vẫn là trở ngại chính.
Cuộc chiến thông tin cũng không kém phần căng thẳng. Washington tuyên bố Iran đã đồng ý từ bỏ việc đóng cửa eo biển Hormuz và chấp nhận các hạn chế với chương trình hạt nhân. Nhưng Tehran đã lập tức phủ nhận.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cáo buộc Mỹ thao túng truyền thông, nói thẳng vào ngày 18-4: “Tổng thống Mỹ đã đưa ra bảy tuyên bố trong vòng một giờ, và mỗi tuyên bố đó đều là dối trá”.
Song song với bàn đàm phán, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 18-4 tái khẳng định quyền kiểm soát quân sự eo biển Hormuz, tuyên bố đóng cửa tuyến đường này cho đến khi Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa – chỉ chưa đầy 24 giờ sau khi Tehran đồng ý cho một số lượng hạn chế tàu thuyền qua lại “một cách có tổ chức”.
Lý do IRGC đưa ra: Washington tiếp tục “cướp bóc và xâm phạm dưới cái cớ phong tỏa”, nên eo biển “trở lại trạng thái trước đó” – điều mà IRGC gọi là “phong tỏa hỗn hợp”.
Lời nói đi kèm hành động: cùng ngày, IRGC bắn từ tàu cao tốc vào hai tàu mang cờ Ấn Độ, trong đó có một siêu tàu chở gần 2 triệu thùng dầu của Iraq, buộc cả hai quay đầu. Ấn Độ triệu tập đại sứ Iran để yêu cầu giải thích.
Theo báo Wall Street Journal (WSJ) ngày 18-4, 23 tàu thuyền đang trên đường qua Hormuz đã quay trở lại về hướng Oman. Các vụ tấn công tàu thương mại ngoài khơi Oman tiếp tục gia tăng; Cơ quan an ninh Anh cũng ghi nhận các vụ tấn công vào tàu chở dầu và tàu container.
Lệnh phong tỏa các cảng Iran được Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ ban hành ngày 14-4, nhằm “cắt đứt hoàn toàn” hoạt động thương mại đường biển quốc tế của Tehran – vốn chiếm khoảng 90% nền kinh tế nước này.
WSJ còn cho biết Lầu Năm Góc đang chuẩn bị mở rộng chiến dịch ra ngoài Trung Đông, tiến tới bắt giữ tàu chở dầu Iran trong vùng biển quốc tế. Nhà Trắng tuyên bố lệnh phong tỏa sẽ không được dỡ bỏ cho đến khi đạt được thỏa thuận.
Logic quân sự đang lấn át logic ngoại giao ở nhiều mặt trận. Phó tổng thống Iran Mohammad Reza Aref thẳng thừng tuyên bố việc kiểm soát eo biển Hormuz sẽ được đảm bảo “bằng đàm phán hoặc vũ lực”.
Tại miền bắc Iraq, phía Iran đang tiến hành các chiến dịch chống lại các nhóm vũ trang; trong khi ở Lebanon, mặc dù có một thỏa thuận ngừng bắn chính thức giữa Israel và Hezbollah, hai bên vẫn tiếp tục tấn công và cáo buộc lẫn nhau. Israel thông báo sẽ thiết lập “lằn ranh vàng” ở Lebanon, cấm người dân trở về các khu vực bị chiếm đóng. Lực lượng gìn hòa bình Liên hợp quốc tại Lebanon bị tấn công và có thương vong.
Tại Israel, các cuộc biểu tình quy mô lớn ở Tel Aviv yêu cầu chấm dứt đối đầu và tổ chức bầu cử sớm – cho thấy sự mệt mỏi ngày càng lớn trong nội bộ đất nước. Trong giới chuyên gia Mỹ, đặc biệt là các cựu quan chức quân đội, cũng xuất hiện những tiếng nói chỉ trích cho rằng những tuyên bố mâu thuẫn từ Washington đang làm phức tạp thêm tiến trình đàm phán và kéo dài xung đột.
Theo Hãng tin AFP, ngày 18-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo Iran không được "tống tiền" Washington bằng việc liên tục thay đổi lập trường về số phận của eo biển Hormuz, sau khi Tehran tuyên bố tuyến đường chiến lược này một lần nữa bị đóng cửa.
"Chúng tôi đang đàm phán với họ, nhưng họ muốn đóng cửa eo biển này một lần nữa, như họ đã làm trong nhiều năm qua. Họ không thể tống tiền chúng tôi" - ông Trump phát biểu tại một sự kiện ở Nhà Trắng.
Ông Trump cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố cùng ngày, đồng thời nói thêm: "Chúng tôi đang giữ lập trường cứng rắn".
Ngày 18-4, quân đội Iran tuyên bố eo biển Hormuz - nơi khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua - một lần nữa bị đóng cửa, chỉ một ngày sau khi nói rằng tuyến đường biển này đã được mở lại.
Theo Hãng tin AFP, các cơ quan giám sát an ninh cho biết một số tàu thương mại đã bị quân đội Iran tấn công, hoặc đe dọa khi tìm cách đi qua eo biển Hormuz vào ngày 18-4.
Iran đã đảo ngược cam kết về việc mở lại eo biển Hormuz cho tàu thuyền đi qua trong thời gian ngừng bắn ở Trung Đông, nhằm phản đối việc Mỹ tiếp tục áp đặt lệnh phong tỏa nhằm vào các cảng Iran.
Trung tâm Điều phối thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã nổ súng vào một tàu chở dầu, trong khi công ty tình báo an ninh Vanguard Tech nói lực lượng này đã dọa "phá hủy" một tàu du lịch không chở khách đang rời khỏi vùng Vịnh.
Một số ít tàu chở dầu và khí đốt đã đi qua eo biển Hormuz vào sáng 18-4 trong khoảng thời gian mở lại ngắn ngủi, nhưng nhiều tàu khác đã quay đầu. Các nền tảng theo dõi cập nhật hầu như không có tàu nào đi qua tuyến đường này vào cuối buổi chiều.
Ngày 10.4, Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND thành phố Đà Nẵng cho biết đã chuyển đơn kiến nghị của công dân liên quan vụ phá hoại mộ mẹ Việt Nam anh hùng đến Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Bắc để xem xét, giải quyết theo quy định.
Theo đó, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng nhận được đơn của ông N.H (ở phường Sơn Trà, thành phố Đà Nẵng) có nội dung kiến nghị, phản ánh liên quan hành vi đập phá mộ mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Trình (mẹ ông H.) tại tổ dân phố Bích Bắc, phường Điện Bàn Bắc.
Sau khi xem xét nội dung đơn, Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng chuyển đơn đến Chủ tịch UBND phường Điện Bàn Bắc để chỉ đạo xem xét giải quyết theo quy định pháp luật; trả lời đơn công dân và báo cáo kết quả giải quyết về Thường trực HĐND thành phố Đà Nẵng trước ngày 20.4 để theo dõi, giám sát.
Đáng chú ý, trong đơn, ông N.H nghi vấn hành vi đập phá mộ phát sinh từ mâu thuẫn tranh chấp đất đai giữa ông N.H với 2 người khác (ông N.Đ.H và ông N.Đ.D) tại thửa đất số 22, bản đồ số 7 tại phường Điện Bàn Bắc.
Trước đó, phản ánh với Thanh Niên, cháu của bà mẹ Việt Nam anh hùng Trương Thị Trình cho biết không khỏi bàng hoàng, đau xót khi phát hiện ngôi mộ bị phá hoại nghiêm trọng.
Người cháu này đang ở phường Điện Bàn Bắc, thờ phụng bà Trình lâu nay, nhà cũng gần ngôi mộ.
Theo người cháu này, trước thời điểm xảy ra sự việc, khu vực mộ không có dấu hiệu bị xâm phạm, gia đình cũng "không có mâu thuẫn với ai" đến mức dẫn đến hành vi phá hoại nghiêm trọng như vậy.
Ghi nhận tại hiện trường cho thấy nhiều hạng mục của ngôi mộ bị đập vỡ, kết cấu bị phá hủy, gạch đá vương vãi khắp nơi. Đặc biệt, di ảnh của mẹ Việt Nam anh hùng cũng bị đập hư hỏng nặng, nằm ngổn ngang.
Trao đổi với PV Thanh Niên vào sáng nay 10.4, lãnh đạo Công an phường Điện Bàn Bắc cho biết đơn vị đã vào cuộc xác minh. Vụ việc vẫn đang được lực lượng công an phường tập trung điều tra, khi nào có kết quả cụ thể sẽ thông tin.
Những ngày gần đây, thay vì tìm đến các khu chuồng thú quen thuộc, nhiều người ghé Thảo Cầm Viên Sài Gòn lại hào hứng "săn tìm" những bức tượng thú đặt trong khuôn viên để chụp ảnh. Trào lưu này được cho là bùng lên sau khi ca sĩ Sơn Tùng M-TP đăng tải hình chụp cùng các tượng thú ngộ nghĩnh tại khu hồ sen từ tháng 10 năm ngoái. Những tượng ếch, ngựa vằn, hươu cao cổ, hà mã, khủng long hay cây nấm vốn đã hiện diện ở đây nhiều năm nay nay bất ngờ trở thành điểm check-in hút khách.
Xu hướng này lan rộng nhờ loạt video trên mạng xã hội, ghi lại hình ảnh các bạn trẻ tạo dáng ngộ nghĩnh, sáng tạo bên những tượng thú ở Thảo Cầm Viên, thu hút hàng trăm nghìn lượt xem và chia sẻ. Không ít bạn trẻ di chuyển quãng đường xa, dậy từ sớm để "bắt" trend. Dù là đầu tuần, nhiều bạn trẻ vẫn đổ về đây để ghi lại những khoảnh khắc đáng yêu bên các bức tượng quen thuộc.
Chị Huỳnh Như (21 tuổi) chia sẻ: "Từ nhà mình chạy lên đây khoảng 1 tiếng nên mình phải dậy sớm để chuẩn bị, vì sợ muộn quá trời nắng gắt thì chụp hình không còn đẹp nữa". Trong số đó, tượng ếch ngồi thiền tại hồ sen là điểm check-in nổi bật nhất. Nhiều bạn chấp nhận đứng dưới nắng, xếp hàng chờ đến lượt chụp.
Với những nhóm đông người, các thành viên thường thay phiên nhau giữ chỗ để tiết kiệm thời gian. Chị Minh Thư (21 tuổi) cho biết được bạn bè rủ đến đây chụp ảnh, nhóm của chị còn chuẩn bị đồng phục để có những bức hình đồng nhất, ấn tượng hơn.
Nhóm của chị Minh Thư sau khi xem các video trên mạng xã hội, cả nhóm đã rủ nhau đi "đu" trend để lưu lại kỷ niệm cùng nhau. Những bức tượng vốn quen thuộc từ lâu bỗng trở thành "hiện tượng mạng" cũng khiến nhiều người bất ngờ.
Chị Minh Tuyền (21 tuổi) chia sẻ, trước đây khi đến đây, người lớn thường chụp hình cùng các tượng này như một kỷ niệm tuổi thơ. "Bây giờ quay lại chụp, mình thấy như được sống lại những ký ức cũ", chị nói. Đi cùng với chị Minh Tuyền, chị Kim Ngân (21 tuổi) cũng cho rằng trào lưu này không chỉ mang lại niềm vui cá nhân mà còn góp phần thu hút thêm du khách đến với Thảo Cầm Viên.
Trước đó, tại Thảo Cầm Viên cũng xuất hiện tình trạng nhiều du khách leo trèo khiến tượng hươu cao cổ bị gãy sừng, xuất hiện nhiều vết nứt. Tình trạng du khách leo trèo chụp ảnh không chỉ xảy ra với tượng hươu cao cổ mà còn ở nhiều tượng khác tại nơi này.
