Mưa đá kèm dông lốc cuốn bay mái nhà, gia đình 10 người phải đi ở nhờ

Bộ Luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng dự án sửa đổi, với chính sách mở rộng nhiều tội danh được áp dụng phạt tiền thay án tù, thường là tội nhẹ, án kinh tế, thương mại, chứng khoán, ngân hàng.

Hiện, xu hướng phi hình sự hóa đã được nhiều nước áp dụng, giảm dần sự lệ thuộc vào hình phạt tước tự do đối với các tội phạm ít nguy hiểm, tội phạm kinh tế hoặc do lỗi vô ý mà hậu quả có thể bồi thường được.

Càng giàu phạt càng nhiều tiền

Ở Đức, những tội có mức hình phạt tối thiểu không quá một năm tù thường được xếp vào nhóm ít nghiêm trọng, và tòa án có thể áp dụng phạt tiền thay vì giam giữ.

Tiền phạt được tính theo hệ thống "ngày thu nhập" (day-fine). Thẩm phán xác định số ngày phạt dựa vào mức độ tội phạm, rồi nhân với thu nhập mỗi ngày của người đó. Nếu người phạm tội không nộp tiền, số ngày phạt sẽ tự động chuyển thành số ngày tù tương ứng.

Đức, Pháp, Áo và các nước Bắc Âu đều áp dụng hình phạt dựa trên mức tình hình tài chính của người vi phạm. Ở Phần Lan, các tội có khung hình phạt tù dưới 6 tháng có thể được xử lý hoàn toàn bằng tiền phạt.

Hệ thống "day-fine" của nước này cũng dựa trên thu nhập, khiến người giàu và người nghèo chịu tác động tương đương. Điều này đồng nghĩa, bạn càng giàu, tiền phạt bạn phải nộp càng nhiều. Còn người nghèo có thể phải ngồi tù một đêm thay vì bị phạt tiền.

Điều đó tạo ra những bản án gây chú ý. Chẳng hạn, triệu phú Anders Wiklöf từng bị phạt 121.000 euro (hơn 3 tỷ đồng) vào năm 2023 khi lái xe với tốc độ 59 km/h trong khu vực giới hạn 30 km/h. Cùng mùa hè, ông tiếp tục vượt đèn đỏ và bị phạt số tiền tương tự.

Hoặc Thụy Sĩ, với triết lý làm luật tương tự, đang là quốc gia giữ kỷ lục về mức phạt tốc độ cao nhất lịch sử lên tới gần 1 triệu euro (28 tỷ đồng) với người lái chiếc Mercedes-Benz SLS AMG đi tốc độ tới 290 km/h.

Về mặt pháp lý, hành vi này vẫn là tội hình sự, nhưng không dẫn đến tù giam vì luật coi đây là vi phạm không bạo lực, không gây hậu quả nghiêm trọng.

Trong khi đó, các tội bạo lực nghiêm trọng như cướp, hiếp dâm hoặc tội phạm ma túy sẽ chủ yếu bị áp dụng tù giam. Ranh giới vì thế không nằm ở việc hành vi có phải tội hình sự hay không mà nằm ở mức độ nguy hiểm.

Nộp tiền không đúng hạn, tự động chuyển thành án tù

Ở Nhật Bản, tương tự Bộ luật Hình sự Việt Nam, luật ghi hai lựa chọn: phạt tiền hoặc tù, tùy tòa án xác định mức độ cụ thể.

Các hành vi như xúc phạm danh dự, phỉ báng, gây thương tích nhẹ, trộm vặt hoặc vi phạm bản quyền thường được xử lý bằng tiền. Nhưng nếu hậu quả nghiêm trọng hoặc người phạm tội có tiền án, tòa có thể chuyển sang phạt tù.

Khi tuyên án phạt tiền, tòa đồng thời xác định luôn mức quy đổi giữa tiền và số ngày giam. Ví dụ, với người bị phạt 300.000 yên, tòa có thể quy đổi theo mức 5.000 yên mỗi ngày. Nếu không nộp, họ sẽ phải chấp hành 60 ngày giam giữ thay thế. Việc quy đổi được ấn định ngay trong bản án, nên khi quá hạn nộp tiền, cơ quan thi hành án chỉ cần áp dụng thời gian giam tương ứng.

Điều này khiến phạt tiền thực chất trở thành tù án treo bằng tiền: Nộp tiền thì không phải đi tù, không nộp thì bị giam giữ.

Điểm đặc biệt của hệ thống này là tạo ra một ranh giới rõ ràng: Tòa ưu tiên phạt tiền cho tội nhẹ, nhưng vẫn giữ "cửa tù" để đảm bảo hiệu lực. Vì vậy, phạt tiền trong luật Nhật không phải chỉ là nghĩa vụ tài chính mà luôn gắn với nguy cơ mất tự do nếu không thi hành.

Tại Singapore, chính sách luật thường là phạt tiền cực nặng ở lỗi nhỏ để tránh phải sử dụng tù giam nhưng đủ khiến người vi phạm "đau ví" thực sự.

Chẳng hạn, hành vi xả rác nơi công cộng có thể bị phạt tới 2.000 SGD (41,5 triệu đồng) cho lần đầu, và tăng lên 4.000-10.000 SGD (83- 207 triệu đồng) nếu tái phạm. Ai say rượu gây mất trật tự có thể bị phạt đến 5.000 SGD (103 triệu đồng). Nếu hành vi mang tính cố ý rõ rệt hoặc tái phạm, người vi phạm còn có thể đối mặt với hình phạt bổ sung như đánh roi hoặc tù giam.

Người vi phạm còn có thể bị yêu cầu tham gia "Corrective Work Order" - lao động công ích dọn vệ sinh nơi công cộng trong trang phục dễ nhận diện. Một số người vừa phải nộp phạt vừa lao động dọn rác trên phố đã trở thành ví dụ mang tính răn đe xã hội rất mạnh.

Tin Gốc: Vnexpress

Từng là lựa chọn phổ biến của nhiều gia đình Việt nhờ thiết kế bắt mắt, trang bị phong phú và giá bán dễ tiếp cận, xe Hàn Quốc hiện đang cho thấy dấu hiệu chững lại.

Ngay trong nhóm xe bán chạy nhất thị trường, sự hiện diện của các mẫu xe Hàn ngày càng giảm, thậm chí có thời điểm gần như vắng bóng. Thậm chí, doanh số của Hyundai Santa Fe hay Kia Sorento hiện còn thấp hơn cả Mazda CX-8.

Trong chương trình Trên Ghế ngày 16-4, chuyên gia Đoàn Anh Dũng nhận định thị trường đã có nhiều thay đổi. Khi những mẫu xe từng giữ vai trò dẫn dắt như Hyundai Santa Fe hay Kia Sorento không còn duy trì được vị thế, vấn đề không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn phản ánh sự thay đổi trong cách người dùng đánh giá giá trị của một chiếc xe.

"Santa Fe và Sorento đang gặp rất nhiều bất lợi. Nếu bóc tách từng mẫu xe, với Kia Sorento, có hai vấn đề chính. Thứ nhất, đây vốn không phải mẫu xe quá ăn khách tại Việt Nam. Thứ hai, khi Kia thay đổi cách định vị thương hiệu trên toàn cầu để nâng tầm giá trị, mức giá cũng tăng theo. Thực tế, chúng ta rất ít bắt gặp Sorento form mới (đời 2025, 2026) trên đường so với thế hệ 2021 - 2023. Tôi cho rằng mức giá từ 1,2 - 1,5 tỉ đồng là một rào cản lớn.

Với Hyundai Santa Fe, thiết kế mới của mẫu xe này khá kén khách. Người dùng có nhiều ý kiến trái chiều về kiểu dáng lẫn động cơ, tạo nên một sự dè chừng nhất định", anh cho hay.

Trước đây, xe Hàn tạo lợi thế nhờ chiến lược nhiều trang bị đi kèm mức giá hợp lý. Tuy nhiên các đối thủ Nhật Bản hiện đã cải thiện đáng kể từ thiết kế, trang bị đến chính sách giá. Khi khoảng cách dần thu hẹp, người tiêu dùng có xu hướng thận trọng hơn và ưu tiên các giá trị cốt lõi.

"Tôi nghĩ thành công của CX-8 hiện nay đến từ việc cập nhật công nghệ, giá bán hợp lý và đặc biệt là yếu tố tiết kiệm nhiên liệu. Với những dòng xe kích thước lớn, máy xăng, người dùng cực kỳ ưu tiên khả năng vận hành kinh tế. Động cơ SkyActiv của Mazda vốn đã có tiếng từ dòng CX-5, nay tiếp tục giúp CX-8 chiếm ưu thế", anh Dũng cho biết.

Nhưng đồng thời, sự đi lên của Mazda CX-8 có đóng góp không nhỏ từ đối thủ: "Sorento giá quá cao, Santa Fe lại gây tranh cãi về thiết kế. Trong bối cảnh giá xăng dầu biến động, lợi thế tiết kiệm nhiên liệu của CX-8 càng trở thành điểm tựa để người dùng quyết định xuống tiền".

Có thể nói, "trước đây xe Hàn lên ngôi vì xe Nhật ít trang bị và giá cao. Nhưng giờ đây, xe Nhật đã thay đổi: trang bị đầy đủ, giá dễ tiếp cận và quan trọng nhất là "bảo chứng" thương hiệu bền vững. Khi đặt lên bàn cân hai mẫu xe đẹp và giá bằng nhau, tâm lý khách hàng thường ưu tiên xe Nhật. Đó là sự biến chuyển về mặt tâm lý tiêu dùng".

Bên cạnh đó, sự xuất hiện của các thương hiệu mới, đặc biệt là làn sóng xe Trung Quốc, đang khiến thị trường trở nên cạnh tranh hơn. Cuộc đua không chỉ dừng ở sản phẩm mà còn mở rộng sang truyền thông, cách tiếp cận khách hàng và mức độ hiện diện trên thị trường.

"Các hãng xe Trung Quốc đang cực kỳ quyết liệt trong cả làm sản phẩm lẫn truyền thông. Ngược lại, xe Hàn mấy năm nay có vẻ đang "đi ngang".

Ví dụ như Hyundai Stargazer ra mắt khá âm thầm. Có thể họ muốn tập trung vào giá bán để tạo hiệu ứng, nhưng thực tế cho thấy sự mờ nhạt từ thế hệ trước khiến nỗ lực này chưa thực sự bùng nổ. Có cảm giác xe Hàn đang thiếu đi sự quyết liệt, hoặc họ đang muốn nâng cấp tệp khách hàng lên phân khúc cao hơn - nơi mà số lượng khách hàng chắc chắn sẽ thu hẹp lại", anh Dũng cho hay.

Dù vậy, xe Hàn vẫn sở hữu những lợi thế nhất định như chất lượng ngày càng cải thiện, hệ thống dịch vụ rộng và chi phí sử dụng hợp lý. "Thực tế chất lượng xe Hàn trong 5 năm trở lại đây đã cải thiện rất tích cực. Nhiều người dùng đánh giá Hyundai Tucson đời cũ vận hành ổn định hơn cả CX-5", anh Dũng cho biết.

Tuy nhiên để tìm lại được hào quang trước kia, anh Dũng cho rằng "cách nhanh nhất là chiến lược giá". Xe Hàn nên quay về giá trị cốt lõi khi mới thâm nhập thị trường: trang bị dồi dào đi kèm giá bán tốt nhất phân khúc. Đặc biệt xe Hàn có lợi thế không bị "tì vết" về tâm lý như xe Trung Quốc, thậm chí những mẫu như i10, Accent từng là "miếng cơm manh áo" của nhiều người.

Do đó theo anh Dũng, với một thị trường còn nhiều dư địa như Việt Nam, khi tỉ lệ sở hữu ô tô thực tế còn khiêm tốn, chỉ cần có chính sách giá hợp lý, khách hàng sẽ quay lại.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Tại nhiều nơi, việc đỗ xe trước cửa nhà là điều hiển nhiên với các hộ gia đình. Tuy nhiên ở thành phố Annapolis, bang Maryland (Mỹ), thói quen này đang khiến không ít người phải trả giá đắt.

Theo phản ánh của cư dân địa phương, hàng loạt trường hợp đã bị phạt tới 200 USD (5,3 triệu đồng) vì đỗ xe ngay trước lối vào nhà của chính mình - khu vực bị xem là vi phạm quy định giao thông.

Một số người dân trong cùng khu phố cho biết họ bị xử phạt sau khi đỗ chiếc xe thứ hai chắn trước lối xe ra vào nhà. Đáng chú ý, có trường hợp ba hộ gia đình sống trong cùng một ngõ cụt bị lập biên bản chỉ trong một buổi sáng, dù cách đỗ xe này đã tồn tại suốt nhiều năm mà không gặp vấn đề.

Nhiều gia đình cho biết họ đã sinh sống tại đây hơn 20 năm nhưng chưa từng bị xử phạt trước đó. Các lỗi vi phạm chủ yếu rơi vào hai nhóm: đỗ xe trên đường chắn lối ra vào nhà, hoặc đỗ xe trong sân nhưng phần đầu hoặc đuôi xe lấn ra vỉa hè.

Trường hợp thứ hai gây nhiều bức xúc hơn cả. Thực tế, nhiều mẫu xe hiện đại như bán tải cỡ lớn hay SUV gia đình có kích thước vượt quá thiết kế của các driveway cũ. Điều này khiến xe dễ bị nhô ra vài inch, vô tình lấn chiếm vỉa hè - hành vi đủ để bị lập biên bản.

Không chỉ dừng ở mức 200 USD, một số trường hợp còn bị phạt hơn 300 USD (8 triệu đồng) tùy theo mức độ vi phạm.

Người dân cho biết họ đã gửi kiến nghị đến chính quyền địa phương và đơn vị quản lý đỗ xe, song chưa nhận được giải pháp thỏa đáng. Có trường hợp đơn khiếu nại bị bác bỏ ngay từ lần đầu, trong khi các đơn tiếp theo vẫn đang chờ xử lý.

Trước phản ứng từ dư luận, Thị trưởng Annapolis, ông Jared Littmann, cho rằng tình trạng này có thể xuất phát từ chính các phản ánh của cư dân. Theo ông, khi người dân yêu cầu tăng cường kiểm tra tại khu vực mình sinh sống, lực lượng chức năng sẽ kiểm tra toàn diện, không chỉ xử lý đúng lỗi được phản ánh mà còn xử lý tất cả vi phạm phát hiện được.

Hiện chưa có thay đổi nào trong quy định hoặc cách thực thi được công bố. Trong bối cảnh đó, chính quyền khuyến cáo người dân cần thận trọng hơn khi đỗ xe, kể cả tại khu vực trước nhà mình.

Câu chuyện tại Annapolis cũng được xem là lời nhắc đối với người dân ở các khu vực khác: ngay cả những thói quen tưởng chừng hợp lý cũng có thể vi phạm quy định nếu không nắm rõ quy định.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ