Từ những quan sát của một người mất thị lực bẩm sinh, tôi hiểu rằng sự cống hiến ấy không phải là phép màu sẵn có. Đó là cuộc đối thoại công bằng giữa nỗ lực từ cá nhân và sự thấu cảm thực tâm của xã hội.
Sinh non với ngoại hình chỉ lớn bằng một “chú cá lóc”, ký ức tuổi thơ của tôi được dệt nên bằng xúc giác và trí nhớ thay vì màu sắc. Tôi bắt đầu hành trình cuộc đời của mình bằng cách tập ghi nhớ vị trí từng món đồ vật nhỏ trong nhà do gia đình hướng dẫn, rồi dần mở rộng ra những địa hình phức tạp hơn.
Đó là những ngày lẩn mẩn đếm từng bước chân trên con đường quen thuộc từ nhà đến trường, cảm nhận sự thay đổi của mặt đường dưới đế giày để biết mình đang ở đâu.
Tôi học cách nhận diện bạn bè qua nhịp điệu của tiếng bước chân, hiểu về sự bao la của không gian qua tiếng gió rít, hay sự dội lại của âm thanh trong một căn phòng trống. Và trên hết, tôi cảm nhận tình yêu hay sự chân thành qua tông giọng, qua những rung cảm nhỏ nhất trong hơi thở của người đối diện.
Nhiều người thường ngạc nhiên khi biết tôi đã học hòa nhập với các bạn sáng mắt trừ năm 7 tuổi, hiện giờ là sinh viên khiếm thị hiếm hoi theo học chuyên ngành quan hệ quốc tế – Trường đại học Ngoại ngữ – Tin học TP.HCM.
Họ thắc mắc: Vì sao tôi lại chọn một ngành nghề vốn đòi hỏi sự quan sát nhạy bén, những nghi thức ngoại giao khắt khe và khả năng giao tiếp bằng ánh mắt?
Câu trả lời nằm ở niềm tin của tôi về sự kết nối.
Tôi tin rằng trong bất kỳ thời đại nào, sự gắn kết giữa người với người vẫn là điều quan trọng nhất.
Minh chứng rõ nhất trong đời tôi là dấu mốc tuổi 20, khi tôi trở thành đồng tác giả trẻ nhất trong cuốn sách “Không có đá quá mềm” cùng giáo sư Phan Văn Trường.
Chính sự kết nối về tư duy và niềm tin mà thầy dành cho một cô học trò khiếm thị đã biến những rào cản tưởng chừng như đá cứng trở nên mềm mại.
Hay trong chuyến tham gia Hội nghị Thanh niên khiếm thị khu vực châu Á – Thái Bình Dương tại Manila philippines, do Quỹ The Nippon Foundation tổ chức vào năm 2023, sự kết nối và đồng cảm từ những người bạn quốc tế trong hội nghị giúp tôi mở mang tư duy, bước ra khỏi “ốc đảo” của chính mình.
Đầu năm nay, tại tọa đàm “Ánh sáng từ trái tim và khát vọng” do Trường trung học Thực hành (Trường đại học Sư phạm TP.HCM) tổ chức, tôi đã có một cuộc gặp gỡ đặc biệt. Đứng trước các em học sinh đang tràn đầy hoài bão nhưng cũng không ít chênh vênh, tôi nhận ra: sự khiếm khuyết về thể xác không đáng sợ bằng sự thiếu hụt niềm tin vào bản thân.
Tôi chia sẻ với các bạn về cách dùng AI làm “đôi mắt” thứ hai để tự học đa ngoại ngữ và xử lý tài liệu. Khi kể về cách tôi dùng tính năng voice chat của AI để tự học đa ngoại ngữ, thông qua tiếng ồ, à của các em.
Các bạn sẽ hiểu ra rằng công nghệ không chỉ để giải trí, mà là công cụ để giúp người khiếm thị nâng cao năng lực của mình. Cuộc đối thoại ấy không đơn thuần là chia sẻ kỹ năng, mà là sự truyền lửa: Khi ta đủ khát khao, thế giới mới sẽ mở ra theo cách bạn không ngờ tới.
Nhiều người hỏi tôi, liệu sự tự tin và tinh thần lạc quan có phải là “chìa khóa vạn năng” giúp người khuyết tật luôn vững bước? Tôi cho rằng, lạc quan là nền tảng để bắt đầu tự tin sống hòa nhập.
Hòa nhập thực chất không chỉ nằm ở quyền được giáo dục, mà còn ở quyền được thụ hưởng cái đẹp và sự an toàn. Khoảnh khắc tôi đeo tai nghe, lắng nghe từng cử chỉ của nghệ sĩ Thành Lộc tại sân khấu Thiên Đăng (dự án Từ tai đến mắt) là một giây phút kỳ diệu. Đó là khi khát khao của tôi gặp được một “điểm tựa” thấu cảm từ cộng đồng.
Nhưng cuộc đời không chỉ có ánh đèn sân khấu. Vẫn còn đó những góc khuất rủi ro nơi cơ quan Liên hợp quốc về bình đẳng giới và trao quyền cho phụ nữ (UN Women Viet Nam) khẳng định: 76,8% phụ nữ và trẻ em khuyết tật trở thành đối tượng dễ tổn thương trước vấn nạn quấy rối tình dục.
Để góp phần giảm thiểu điều này, lớp tập huấn phòng chống xâm hại tình dục dành cho học sinh khiếm thị do tôi thực hiện tại mái ấm Huynh Đệ Như Nghĩa (cùng Tổ chức Nơ Xanh Việt Nam) giúp những nữ sinh nơi đây bảo vệ bản thân trước sóng gió cuộc đời.
Sau cùng, nỗ lực cá nhân dù phi thường đến đâu cũng chỉ là một nửa chiếc chìa khóa. Nếu người khuyết tật cố gắng 200% sức lực nhưng xã hội vẫn thiếu hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ, thiếu cơ hội việc làm công bằng, thì mọi nỗ lực sẽ như “muối bỏ biển”.
Vì vậy đừng chỉ trao tặng chúng tôi những đóa hoa hướng dương rực rỡ trong ngày lễ, hãy trao cho chúng tôi chiếc chìa khóa của sự thấu cảm thực tâm. Để mỗi bước đi không còn là những nỗ lực đơn độc, mà là hành trình cộng hưởng chung của những con người tin vào sức mạnh của sự kết nối chân thành.
Tuy nhiên sự thay đổi này không chỉ tạo áp lực mà còn tạo ra cơ hội để hộ kinh doanh tiếp cận vốn cũng như mở rộng quy mô trong tương lai.
Việt Nam có hơn 5 triệu hộ kinh doanh đang hoạt động, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động và đóng góp không nhỏ vào ngân sách.
Thực tế, phần lớn hộ kinh doanh tại Việt Nam vận hành theo mô hình truyền thống, chưa tách bạch dòng tiền cá nhân và kinh doanh. Điều này tạo rào cản lớn khi quy mô kinh doanh tăng lên và các hộ này có nhu cầu tiếp cận nguồn vốn ngân hàng.
Thông tư 25 của Ngân hàng Nhà nước có hiệu lực từ 1-3 đã yêu cầu hộ kinh doanh tách bạch tài khoản cá nhân và tài khoản kinh doanh. Toàn bộ dòng tiền thu - chi phải thực hiện qua tài khoản đứng tên hộ kinh doanh.
Theo quy định tại Nghị định 68 của Chính phủ và Thông tư 18 của Bộ Tài chính, hộ kinh doanh phải thông báo cho cơ quan thuế các tài khoản ngân hàng và ví điện tử liên quan đến hoạt động kinh doanh.
Những thay đổi trên không chỉ tạo áp lực tuân thủ mà còn mở ra cơ hội tiếp cận nguồn vốn ngân hàng cho các hộ kinh doanh.
Tuy nhiên, để chính sách mới đi vào thực tế, hộ kinh doanh vẫn cần những hỗ trợ thiết thực để hiểu đúng, làm đúng và thích ứng với các yêu cầu mới về thuế.
Trên cơ sở đó, báo Tuổi Trẻ phối hợp Cục Thuế (Bộ Tài chính), Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương), Sở Công Thương TP.HCM thực hiện hội thảo với chủ đề: "Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh" vào lúc 14h ngày 17-4 tới với quy mô 300 - 400 khách mời.
Khách mời tham dự dự kiến gồm: đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, chuyên gia về thuế, đại diện doanh nghiệp, hộ kinh doanh, tiểu thương tại TP.HCM.
Hội thảo được tổ chức nhằm tiếp tục đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn thực thi chính sách mới; giúp người tham dự nắm rõ các nội dung cần lưu ý, chủ động thực hiện đúng quy định và từng bước chuẩn hóa hoạt động kinh doanh.
Hội thảo cũng là sự kiện mở đầu cho giai đoạn tiếp theo của dự án "Cùng hộ kinh doanh lên doanh nghiệp số", tiếp tục hiện thực hóa tinh thần đồng hành cùng hộ kinh doanh thích ứng sự thay đổi về chính sách thuế, chuyển đổi số và từng bước chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp.
Mời hộ kinh doanh đặt câu hỏi cho đại diện Cục Thuế, Thuế TP.HCM, Sở Công Thương TP.HCM, các chuyên gia… TẠI ĐÂY
Các vỉa hè phải được thiết kế khu vực cho hạ tầng, không gian cho người đi bộ và thống nhất cơ quan quản lý. Đó là một điều cần có để phát triển giao thông công cộng.
Gần đây, việc một số đơn vị tự ý lắp đặt các công trình trên vỉa hè đã gióng lên hồi chuông về tình trạng xâm lấn không gian công cộng dưới danh nghĩa hạ tầng kỹ thuật. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở vi phạm của một đơn vị, mà phản ánh một vấn đề lớn hơn: vỉa hè đang bị quản lý theo kiểu phân mảnh, thiếu một cơ chế điều phối thống nhất.
Trong thực tế, vỉa hè tại TP.HCM đang phải "gánh" quá nhiều chức năng: nơi đi bộ, chỗ đặt trụ điện, cáp viễn thông, cây xanh, biển báo, bãi giữ xe, thậm chí cả hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ. Khi mỗi ngành, mỗi đơn vị tiếp cận vỉa hè theo nhu cầu riêng của mình, không gian này dần bị chia cắt thành những "mảnh nhỏ", thiếu tính liên tục.
Nếu không có một quy chuẩn cụ thể và cơ chế kiểm soát chặt chẽ ở cấp tuyến phố, vỉa hè sẽ tiếp tục bị "băm nhỏ" bởi các loại hạ tầng kỹ thuật, làm suy giảm chức năng cốt lõi là phục vụ người đi bộ.
Theo định hướng phát triển giao thông công cộng, người dân cần tiếp cận xe buýt thông qua hệ thống đi bộ - tức là vỉa hè. Ngoài miễn phí, người dân cần xe buýt chạy nhanh, đúng giờ, có thể dự đoán được hành trình thông qua ứng dụng. Nhưng để làm được điều đó, không chỉ phụ thuộc vào điều hành tuyến, mà còn phụ thuộc vào khả năng tiếp cận trạm dừng một cách thuận tiện và an toàn. Muốn đi xe buýt thuận tiện, an toàn thì trước hết người dân phải đi bộ thuận tiện và an toàn đến trạm xe buýt.
Nếu vỉa hè vẫn tiếp tục tình trạng bị lấn chiếm hoặc đặt chướng ngại vật, bề rộng không đảm bảo, cao độ không đồng đều, thiếu lối đi liên tục, đặc biệt với người già, trẻ em và người khuyết tật cũng là cản ngại với xe buýt.
Khi việc đi bộ trở nên khó khăn, thậm chí nguy hiểm, người dân sẽ lựa chọn phương tiện cá nhân, mục tiêu phát triển giao thông công cộng vướng khó từ bước đầu tiên.
Những phân tích trên cho thấy đô thị đang thiếu một chiến lược quản lý và tổ chức không gian vỉa hè một cách tổng thể, đồng bộ. Để khắc phục, chính quyền TP.HCM cần cách tiếp cận mới.
Trước hết, vỉa hè cần được xác định rõ là không gian công cộng ưu tiên cho người đi bộ, mọi hoạt động khác, kể cả hạ tầng kỹ thuật, đều phải phục vụ và không được cản trở chức năng này. Các công trình như trụ BTS, tủ điện, cáp viễn thông cần được quy hoạch vị trí cụ thể, thậm chí từng bước ngầm hóa, thay vì lắp đặt tùy tiện.
Bên cạnh đó, thay vì chỉ dừng ở quy chuẩn chung, cần triển khai thiết kế đô thị chi tiết cho từng tuyến phố, trong đó xác định rõ cấu trúc vỉa hè, phân vùng chức năng và tiêu chí khai thác sử dụng. Đồng thời cần có một đầu mối quản lý thống nhất vỉa hè, tránh tình trạng mỗi ngành sử dụng một phần không gian mà thiếu sự phối hợp.
Cuối cùng, phát triển giao thông công cộng phải đi kèm với đầu tư hạ tầng tiếp cận, đặc biệt là cải tạo vỉa hè xung quanh các trạm xe buýt, nhà ga metro theo hướng an toàn, liên tục và thân thiện với người đi bộ.
Một đô thị hiện đại không chỉ được đo bằng những tuyến metro hay xe buýt mới mà sự thuận lợi ở những bước chân đầu tiên của người dân khi rời khỏi nhà. Nếu vỉa hè còn bị lấn chiếm, chia cắt và thiếu an toàn, thì mọi nỗ lực khuyến khích giao thông công cộng sẽ khó đạt hiệu quả.
Câu chuyện trụ BTS chỉ là một lát cắt nhỏ, nhưng là lời nhắc lớn: quản lý đô thị không thể theo từng mảng rời rạc. Muốn thành phố vận hành hiệu quả, cần bắt đầu từ những không gian nhỏ nhất - như vỉa hè - nhưng phải bằng một tư duy lớn và đồng bộ.
Ngày 17/4, Công an tỉnh Thái Nguyên cho biết Phòng cảnh sát kinh tế vừa bắt tạm giam bà Nguyễn Thị Tâm (45 tuổi, nguyên Hiệu trưởng Trường Mầm non Nam Hòa) và Trần Thị Hằng (44 tuổi, kế toán) về tội Nhận hối lộ.
Liên quan vụ án, ông Nguyễn Văn Thành (50 tuổi, chủ hộ kinh doanh thực phẩm Nguyễn Văn Thành ở xã Vô Tranh) bị bắt về hành vi Đưa hối lộ.
Theo công an, hộ kinh doanh của Nguyễn Văn Thành được cấp đăng ký với ngành nghề chính là mua bán thực phẩm tươi sống, thực phẩm chín. Từ năm học 2022 đến 2026, cơ sở này ký hợp đồng cung cấp thực phẩm và suất ăn cho nhiều trường học tại huyện Đồng Hỷ (cũ).
Tại Trường mầm non Nam Hòa, để được cung cấp thực phẩm và suất ăn năm học 2024-2025, ông Thành thỏa thuận chi trả phần trăm. Cụ thể, bà Tâm và Hằng nhận 6% tổng giá trị hàng hóa nhà trường mua mỗi tháng. Việc chi trả diễn ra từ tháng 10/2024 đến tháng 3 năm nay.
Hồi giữa tháng 3, nhiều phụ huynh Trường mầm non Hòa Bình, xã Văn Lăng, phản ánh thịt lợn nhà trường sử dụng có dấu hiệu nhiễm dịch bệnh. Số thịt này do hộ kinh doanh của ông Thành cung cấp, kết quả xét nghiệm dương tính với virus dịch tả lợn châu Phi và vi khuẩn E. coli.
Sau vụ việc, ngày 8/4, Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với ông Thành, tổng số tiền 22,5 triệu đồng do vi phạm quy định an toàn thực phẩm. Cơ quan này xác định cơ sở ghi chép sổ kiểm thực ba bước và sổ lưu mẫu thức ăn không đúng quy định, không có phiếu kết quả kiểm nghiệm nguồn nước phục vụ chế biến, kinh doanh.
Ngoài ra, cơ sở không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm; không bố trí riêng khu vực chế biến, bảo quản, để côn trùng và động vật gây hại xâm nhập.
