Nhớ lại mấy chục năm trước, lần đầu tiên trong đời tôi được đặt chân tới đây, cả thành phố lấp lánh thứ ánh sáng cổ tích để sau này khi trở về miền núi nơi tôi sinh ra và lớn lên tôi đã kể cho chúng bạn nghe về: “TP.HCM của tớ, của ông bà ngoại tớ đẹp lắm. Ở đó có điện cả ngày. Không giống nhà bọn mình mãi chưa có điện”.
Đó là cảm nhận đầu tiên trong tôi về những con đường, góc phố đẹp lung linh ánh đèn điện khi tôi được cùng cha mẹ vào thăm ông bà ngoại năm tôi lên 10 tuổi. Có lẽ, với một đứa trẻ lớn lên ở miền nùi, nơi mà ngày ngày khi màn đêm buông màu tím sẫm nhà nhà đã chuẩn bị sẵn chiếc đèn dầu leo lét, nhà nào sang hơn là có chiếc đèn Hoa Kỳ. Nhưng để tiết kiệm dầu thì đèn Hoa Kỳ cũng chỉ được thắp sáng mỗi khi nhà có việc “trọng đại”.
Với một cô bé như tôi ngày ấy, khi được ngắm nhìn ánh điện tỏa ra thứ ánh sáng diệu kỳ nơi thành phố hoa lệ “bằng xương bằng thịt” chứ không phải qua những câu chuyện mẹ thường “tưởng tượng” kể cho hai chị em tôi nghe thì quả thực ánh điện có một sức hấp dẫn đầy mạnh mẽ.
Tôi vẫn nhớ rõ lời bố tấm tắc: “Ở đây hiện đại quá, cái gì cũng đẹp. Giá mà quê mình cũng sớm có điện thì tụi nhỏ học hành cũng bớt cực”. Nhà ngoại tôi không khó tìm. Dù chỉ là ngôi nhà cấp bốn ba gian đơn sơ mộc mạc ở phường Thạnh Lộc Q.12 (cũ), nhưng với tôi ngôi nhà của ngoại vẫn là ngôi nhà đẹp nhất trong ký ức tôi suốt kỳ nghỉ hè, vì khi đó tôi được chiêm ngưỡng thứ ánh sáng diệu kỳ từ đèn điện mang lại.
Ngoại tôi là bộ đội và may mắn trở về sau chiến tranh, với nhiều vết thương trên người. Ngoại hay kể những câu chuyện về kháng chiến, về những đêm hành quân trong rừng, về sự vất vả và gian lao của bộ đội trong hành trình mang lại niềm hòa bình cho dân tộc.
Ngoại bảo: “Những năm tháng ấy nào có điện. Vậy nên, giờ điện về khắp phường, thắp sáng cả quận chẳng khác nào thành phố này bước sang một chương mới. Chương của niềm tin, khát vọng. Chương của đổi thay mang vẻ đẹp hòa bình. Ông còn may mắn được chứng kiến sự đổi thay của đất nước, của thành phố này qua ánh điện sáng ngời kia. Chứ nhiều đồng đội của ông ngã xuống mà chưa từng được cảm nhận niềm hạnh phúc đẹp đẽ ấy”.
Dẫu khi ấy tôi không hiểu hết những gì ngoại nói nhưng tôi biết ngoại tôi tự hào, xúc động đến nhường nào. Bởi mỗi khi kể về những ngày đầu tiên ánh điện thắp sáng căn nhà đơn sơ của ngoại tôi cảm nhận giọng ngoại run run, ánh nhìn ầng ậc như có nước.
Nhờ có điện bà tôi có thể vừa ngồi xem tivi hay nghe đài mỗi tối lại còn tranh thủ chuẩn bị ngâm gạo, đãi đỗ, sát vỏ để đồ xôi bán sớm. Rồi công việc xay bột làm bánh tráng của ngoại cũng trở nên dễ dàng, không phải kẽo kẹt quay cái cối đá khiến cái chân ngoại thêm nhức mỏi mỗi đêm như trước đó. Ngoại cười nụ cười hiền như nắng mai buổi sớm: “Điện thật kỳ diệu. Nhờ có điện mà ngoại thấy làm gì cũng tiện lại chẳng phải vội vàng. Cái chân đau của ngoại như có phép màu bớt đau hẳn vì chẳng phải đứng lâu. Dì út bây soạn giáo án cũng không cực…”.
Lần thứ sáu trở lại tôi thực sự ngỡ ngàng với vẻ đẹp lộng lẫy, sự hiện đại hóa không ngừng. Từ trên máy bay thành phố mang tên Bác đón tôi là một khung cảnh sáng rực rỡ lấp lánh như những bông pháo hoa với muôn nghìn ánh sao lấp lánh. Lần trở lại này có lẽ là sự chia xa bởi ngoại tôi ốm nặng.
Ngoại gặp con cháu nơi phòng cấp cứu với chằng chịt dây nhợ, cùng những tiếng kêu tít tít từ máy móc. Khuôn mặt ngoại mệt nhọc qua tiếng thở đứt quãng. Nhưng khi thấy mẹ và tôi ánh mắt ngoại ngời sáng. Chiều ấy, ngoại khỏe hơn được bác sĩ chuyển qua phòng chăm sóc tích cực có người thân bên cạnh. Ngoại được “cai” máy thở. Vậy mà, câu nói đầu tiên của ngoại với mẹ và tôi lại là câu: “Bố sống được đến bây giờ để chờ mẹ con là nhờ sự tận tâm của các bác sĩ cùng với mấy cái máy móc hiện đại kia đó. Không có điện để mấy cái máy đó hoạt động là bố chẳng có dịp chờ nhà con”. Rồi ngoại cười, nụ cười của sự mãn nguyện, nụ cười đoàn viên. Còn tôi và mẹ khi ấy nước mắt lăn dài. Ngoại tôi gầy và yếu đi nhiều quá.
Những ngày cùng mẹ ở viện chăm ngoại. Có dịp được đổi ca với mẹ ra ngoài ngắm phố phường tôi mới hình dung hết sự đổi thay của TP.HCM năm 2025 đã “khoác” lên mình tấm áo mới. Tấm áo của một “siêu đô thị” hiện đại. Một thành phố với những công trình mang ý nghĩa làm mới đô thị bằng chính việc ngầm hóa ở những quận trung tâm. Khiến cho vẻ đẹp của “hòn ngọc Viễn Đông” trở nên đầy lấp lánh bởi sự thông thoáng của phố phường nhất là khu vực gần bệnh viện, trường học nơi giao thông có mật độ lớn.
Khi ngồi trên máy bay trở ra miền Bắc trong tôi cứ bồi hồi về một Sài Gòn – TP.HCM – cứ thế nhẹ nhàng “gieo” vào lòng một tình yêu, nỗi nhớ. Tôi nhớ ánh mắt ngời sáng của người lính già dẫu khi ấy tôi chỉ còn được thấy ngoại qua tâm tưởng. Và tôi phát hiện ra sau mấy chục năm đời người ông tôi vẫn gìn giữ tình yêu lặng thầm của mình với ngành điện. Một tình yêu son sắt tri kỷ như những người bạn dành sự tin tưởng, trân trọng nhau…
Mảnh đất, con người nơi đây đã khiến tôi rưng rưng, khắc khoải một niềm thương về một thành phố trẻ mãi không già. Về sự năng động đầy hiện đại, để làm nên một thành phố mang tên Bác đầy thương nhớ.
PGS.TS.BS Lâm Việt Trung, Phó giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy, bên lề hội nghị khoa học thường niên ngày 16/5, cho biết độ tuổi phát hiện ung thư thực quản thường từ trung niên trở lên, chủ yếu 50-70 tuổi. Tuy nhiên gần đây, bệnh viện ghi nhận nhiều trường hợp mắc bệnh sớm hơn, rải rác ở nhóm 30-40 tuổi.
Theo Globocan, ung thư thực quản đứng thứ 12 về số ca mắc mới tại Việt Nam với hơn 3.600 ca mỗi năm, nhưng xếp thứ 7 về số ca tử vong với gần 3.500 trường hợp. Trước đây, đa số bệnh nhân ung thư thực quản đến viện khi bệnh đã ở giai đoạn muộn, đi khám khi xuất hiện triệu chứng rõ như nuốt nghẹn, nuốt khó hoặc không nuốt được do khối u phát triển trong lòng thực quản.
Gần đây, nhờ xu hướng khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ngày càng phổ biến, nhiều ca được phát hiện sớm hơn, thậm chí ở giai đoạn tổn thương còn rất sớm. Điều này giúp tăng đáng kể cơ hội điều trị hiệu quả cho người bệnh.
Nguyên nhân gây ung thư thực quản hiện chưa rõ, thường liên quan nhiều yếu tố nguy cơ như lạm dụng rượu bia, hút thuốc lá, viêm dạ dày trào ngược mạn tính... Dấu hiệu nhận biết thường gặp nhất là nuốt nghẹn, nuốt vướng hoặc đột ngột sụt cân không giải thích được. Một số trường hợp bệnh nhân còn bị khàn tiếng do khối u chèn ép dây thần kinh quặt ngược thanh quản.
Theo phó giáo sư Trung, ung thư thực quản mang "tai tiếng" rất xấu vì hầu hết bệnh nhân tử vong trong vòng 1-2 năm. Hiện nay, nhờ những tiến bộ khoa học kỹ thuật, tiên lượng bệnh đã tốt hơn rất nhiều. Với ung thư sớm, cơ hội sống còn sau 5 năm lên đến 95%. Ở giai đoạn tiến triển, tỷ lệ này đạt mức trung bình 60-70%.
Sự thay đổi này đến từ phác đồ điều trị đa mô thức, bao gồm phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, kết hợp các phương pháp mới như điều trị miễn dịch và nhắm trúng đích. Bệnh nhân có thể được hóa trị tân hỗ trợ trước mổ, áp dụng chương trình phục hồi sớm (ERAS) để nâng đỡ thể trạng, điều trị bệnh nền đạt mức tối ưu nhất trước khi lên bàn mổ.
Phẫu thuật thực quản vẫn là can thiệp phức tạp với các biến chứng phổ biến như xì rò miệng nối, viêm phổi, chảy máu, đi kèm tỷ lệ tử vong cao. Dù phẫu thuật nội soi vẫn là tiêu chuẩn, sự bùng nổ của phẫu thuật robot đang mang lại hiệu quả tích cực. Robot đáp ứng được nhu cầu trong những phẫu thuật vùng khó, đòi hỏi kỹ thuật cao như nạo hạch kỹ và giữ lại thần kinh quặt ngược. Khả năng phân tích tinh tế, tỉ mỉ của robot giúp phẫu thuật viên như được nâng cao khả năng và nối dài cánh tay, giúp ca mổ hoàn hảo hơn.
Ung thư thực quản xuất phát từ niêm mạc (ung thư biểu mô), nên cách tầm soát tốt nhất hiện nay là nội soi tiêu hóa trên để phát hiện sự bất thường. Bác sĩ kỳ vọng thời gian tới Việt Nam sẽ có các chương trình tầm soát quốc gia về tiêu hóa định kỳ mỗi năm cho người trên 50 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ, tương tự Nhật Bản hay Hàn Quốc, giúp tăng tỷ lệ phát hiện sớm và giảm gánh nặng điều trị.
Bác sĩ khuyến cáo cách phòng bệnh quan trọng nhất là duy trì lối sống lành mạnh. Người dân cần hạn chế rượu bia, bỏ hút thuốc lá, tăng cường thể dục, đảm bảo dinh dưỡng và kết hợp khám sức khỏe định kỳ.
Dự báo thời tiết hôm nay 18.4, Trung tâm Dự báo báo khí tượng thủy văn quốc gia tiếp tục cảnh báo mưa lớn, nguy cơ xảy ra giông lốc, mưa đá... ở các tỉnh miền Bắc và 2 tỉnh miền Trung: Nghệ An, Thanh Hóa.
Ghi nhận trong đêm qua và sáng sớm nay, khu vực Đông Bắc bộ, Lào Cai, Thanh Hóa và Bắc Nghệ An có mưa rào và giông rải rác, một số nơi mưa to đến rất to. Đặc biệt, một số nơi có lượng mưa tích lũy tính từ từ 19 giờ ngày 16.4 đến 3 giờ ngày 18.4 vượt trên 100 mm như các trạm: Phù Lưu (Tuyên Quang) 118 mm; Tĩnh Gia (Thanh Hóa) 161 mm…
Dự báo thời tiết ngày và đêm 18.4, khu vực vùng núi và trung du Bắc bộ có mưa rào và giông rải rác, lượng mưa từ 10 - 30 mm, một số nơi có nơi mưa to trên 70 mm, thời gian mưa tập trung vào sáng sớm và đêm. Trong mưa giông, người dân đề phòng có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Cũng trong sáng nay, Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia đã phát đi cảnh báo nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất ở 3 tỉnh: Thái Nguyên, Cao Bằng và Lạng Sơn.
Theo ghi nhận từ 2 - 4 giờ sáng nay, nhiều xã, phường của 3 tỉnh nói trên đã có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to như: Nà Phặc (Thái Nguyên) có lượng mưa 52,4 mm; Hạ Lang (Cao Bằng) là 74,4 mm….
Dự báo trong sáng nay 18.4, 3 tỉnh nói trên tiếp tục có mưa với lượng mưa tích lũy phổ biến từ 20 - 50 mm, có nơi trên 70 mm, nguy cơ xảy ra lũ quét trên các sông, suối nhỏ, sạt lở đất trên sườn dốc tại nhiều xã, phường.
Dự báo thời tiết Hà Nội hôm nay, trời nhiều mây, có lúc có mưa, mưa rào và có nơi có giông. Gió đông đến đông nam cấp 2 - 3, trong mưa dông có khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ Hà Nội thấp nhất từ 23 - 25 độ C, cao nhất từ 27 - 29 độ C.
Dự báo thời tiết TP.HCM hôm nay, ngày nắng, có nơi nắng nóng; chiều tối và đêm có mưa rào và giông vài nơi, nguy cơ khả năng xảy ra lốc, sét, mưa đá và gió giật mạnh. Nhiệt độ TP.HCM thấp nhất từ 25 - 27 độ C, cao nhất từ 30 - 35 độ C.
Theo Hãng tin Bloomberg ngày 9-4, số người tự nguyện gia nhập quân đội Thái Lan đã tăng đều trong vòng 5 năm qua.
Trong đợt tuyển quân tháng 4 năm nay, tại một số khu vực, quân đội thậm chí không cần tổ chức bốc thăm như thường lệ do lượng đăng ký tự nguyện đã đủ chỉ tiêu.
Xu hướng này diễn ra trong bối cảnh an ninh khu vực có nhiều căng thẳng, đặc biệt sau các cuộc đụng độ biên giới với Campuchia khiến khoảng 40 binh sĩ Thái Lan thiệt mạng trong năm 2025.
Tuy nhiên, động lực chính lại đến từ yếu tố kinh tế. Nền kinh tế Thái Lan tăng trưởng chậm khiến cơ hội việc làm - đặc biệt với người trẻ - ngày càng hạn chế. Hai trụ cột là xuất khẩu và du lịch đều suy yếu, trong đó du lịch chịu tác động nặng nề từ xung đột Iran.
Bên cạnh đó, giá các mặt hàng nông sản chủ lực như gạo và mía giảm, trong khi chi phí phân bón tăng, khiến thu nhập khu vực nông thôn tiếp tục bị thu hẹp.
Trong bối cảnh đó, quân đội trở thành một trong số ít lựa chọn mang lại sự ổn định. Người nhập ngũ nhận khoảng 11.000 baht (khoảng 340 USD) mỗi tháng, kèm theo chỗ ở, ăn uống và chăm sóc y tế. Dù không cao theo tiêu chuẩn quốc tế, mức thu nhập này vẫn được xem là ổn định, thậm chí cao hơn lương tối thiểu tại nhiều địa phương.
Không chỉ vì thu nhập, việc tình nguyện nhập ngũ còn giúp nhiều thanh niên tránh rủi ro bị gọi nghĩa vụ bắt buộc kéo dài.
Theo quy định, nam giới Thái Lan khi bước sang tuổi 21 phải tham gia tuyển quân; nếu không đủ người tình nguyện, họ sẽ phải bốc thăm.
Người rút thẻ đỏ sẽ phục vụ khoảng hai năm, trong khi thẻ đen được miễn. Tuy nhiên năm nay, tại nhiều nơi, số người tự nguyện đã vượt chỉ tiêu ngay từ đầu.
"Tôi không muốn mạo hiểm bị gọi nhập ngũ", Purithat Thatvorchaiwat, sinh viên ngành truyền thông số 22 tuổi, cho biết. "Tôi thà đăng ký trước cho xong. Ít nhất sau khi tốt nghiệp, tôi cũng có việc để làm".
Dù vậy, xu hướng này vẫn gây tranh cãi trong xã hội Thái Lan. Đảng Nhân dân đối lập - được nhiều cử tri trẻ ủng hộ - kêu gọi bãi bỏ nghĩa vụ quân sự, cho rằng thời gian phục vụ có thể làm gián đoạn sự nghiệp của thanh niên.
Ngoài ra, Thái Lan cũng đang đối mặt với thực tế tỉ lệ sinh thuộc hàng thấp nhất thế giới, khiến số lượng nam giới đến tuổi nhập ngũ ngày càng giảm. Trước tình hình này, quân đội đang nỗ lực cải thiện hình ảnh, hiện đại hóa chính sách và mở rộng nguồn tuyển quân.
Dự kiến số liệu chính thức về lượng người tình nguyện nhập ngũ năm nay sẽ được công bố vào giữa tháng 4, và nhiều khả năng sẽ vượt mức của năm trước.
