Nếu ngồi đủ lâu ở một phòng chờ bệnh viện vào buổi sáng, bạn sẽ nhận ra không gian ấy đang già đi cùng xã hội. Những mái đầu bạc, có người mang theo một túi thuốc nhỏ, có người là cả một hồ sơ điều trị dày cộp.
Và đôi khi, người ta đùa với nhau rằng tuổi già không được đếm bằng năm sinh, mà bằng số loại thuốc phải uống mỗi ngày.
Đó là những chỉ dấu rất rõ của một xã hội đang già hóa nhanh. Có một thực tế trong y tế mà những người làm chính sách nhận ra là chúng ta đang sống lâu hơn, nhưng không phải lúc nào cũng sống khỏe hơn.
Thống kê cho thấy, người Việt có thể phải trải qua khoảng 10 năm cuối đời trong tình trạng mang bệnh hoặc sống chung với bệnh mạn tính. Quãng thời gian ấy không phải một vài đợt nằm viện ngắn ngủi, mà là một quãng đời kéo dài, nơi sức khỏe không còn là trạng thái ổn định mà trở thành một tiến trình cần theo dõi từng ngày.
Trong quãng thời gian đó, những cái tên quen thuộc như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch hay thoái hóa xương khớp không chỉ xuất hiện đơn lẻ. Chúng thường đi cùng nhau, chồng lấn lên nhau, tạo thành những “tầng gánh nặng” sức khỏe mà người cao tuổi phải mang theo.
Không có bệnh nào quá ồn ào để báo động ngay lập tức, nhưng tất cả cùng góp phần bào mòn dần chất lượng sống – từng chút một, âm thầm nhưng bền bỉ.
Và khi nhiều bệnh cùng tồn tại trong một cơ thể, y học cũng buộc phải thay đổi cách tiếp cận.
Không còn là câu chuyện “chữa một bệnh”, mà là quản lý nhiều bệnh cùng lúc; không chỉ kê một đơn thuốc, mà phải tính đến hàng loạt tương tác; không chỉ kéo dài sự sống, mà quan trọng hơn là giữ được sự ổn định và tự chủ trong chính cuộc sống ấy.
Ở điểm này, chăm sóc sức khỏe không còn là phản ứng trước bệnh tật, mà trở thành một bài toán quản trị dài hạn cho cả một hệ sinh thái sức khỏe của con người.
Trong thực hành y tế, có một ngộ nhận khá phổ biến: bệnh mạn tính và bệnh truyền nhiễm là hai “đường thẳng” tách biệt, mỗi loại đi một hướng, không liên quan đến nhau. Nhưng càng quan sát thực tế lâm sàng, càng thấy ranh giới ấy mờ đi rất nhiều.
Một người đang sống chung với tăng huyết áp hay đái tháo đường không chỉ đối mặt với “con số đường huyết” hay “chỉ số huyết áp”, mà còn đối mặt với một hệ miễn dịch đã suy giảm phần nào, một cơ thể ít khả năng chống đỡ hơn trước các tác nhân bên ngoài.
Vì vậy, những bệnh tưởng chừng đơn giản như cúm mùa hay nhiễm trùng đường hô hấp lại có thể trở thành điểm khởi đầu cho những diễn biến nặng hơn, kéo dài hơn, và khó lường hơn.
Chính từ thực tế đó, cách tiếp cận y tế truyền thống – chờ đến khi bệnh xuất hiện rồi mới điều trị – đang bộc lộ rõ giới hạn của nó. Với người cao tuổi, đặc biệt là người có bệnh nền, y học không thể chỉ đứng ở vị trí “xử lý sự cố”, mà phải chuyển dần sang vai trò chủ động hơn: Nhận diện nguy cơ từ sớm, phòng ngừa từ trước, và can thiệp trước khi những “mắt xích nhỏ” kịp nối thành một biến cố lớn.
Trong nhiều năm làm y tế, có một thay đổi rất rõ mà bất kỳ ai quan sát đủ lâu đều nhận ra: chúng ta không thể tiếp tục coi “đi khám” là điểm bắt đầu của chăm sóc sức khỏe. Bởi khi bệnh đã xuất hiện, cơ thể thường không còn ở trạng thái cân bằng như trước đó nữa.
Chính vì vậy, y học hiện đại buộc phải dịch chuyển sang một cách tiếp cận khác: không chỉ điều trị khi bệnh xảy ra, mà quan trọng hơn là làm sao để bệnh không có cơ hội xuất hiện, hoặc xuất hiện muộn hơn, nhẹ hơn, ít biến chứng hơn.
Đó cũng là tinh thần cốt lõi của chăm sóc sức khỏe toàn diện: theo dõi sức khỏe một cách liên tục, quản lý tốt bệnh nền, chủ động phòng ngừa nguy cơ mới, và điều chỉnh can thiệp phù hợp với từng người thay vì áp dụng một công thức chung.
hăm sóc sức khỏe toàn diện không phải là điều bắt đầu từ bệnh viện, mà bắt đầu từ rất sớm từ những lựa chọn tưởng như nhỏ nhặt trong đời sống hằng ngày.
Trước khi có một ca khám bệnh, đã có những bữa ăn ta ăn mỗi ngày, những bước chân ta có chịu đi bộ hay không, những đêm ngủ có đủ sâu hay chỉ là chợp chờn, và cả việc có duy trì tiêm chủng đầy đủ theo khuyến nghị hay không.
Những điều ấy, nhìn riêng lẻ thì rất đơn giản. Nhưng khi cộng lại theo thời gian, chúng lại tạo nên nền tảng sức khỏe của cả một đời người – thứ quyết định rất nhiều đến việc tuổi già sẽ đến trong trạng thái chủ động hay bị động.
Điều đáng suy ngẫm là trong khi nhiều người chuẩn bị rất kỹ cho tuổi già về mặt tài chính, thì lại ít người chuẩn bị tương xứng cho “vốn sức khỏe” của chính mình. Trong khi đó, sức khỏe mới là thứ quyết định liệu số tiền tích lũy kia được dùng trong an nhàn, hay trong bệnh viện.
Chính vì vậy, chăm sóc sức khỏe toàn diện, xét đến cùng, không chỉ là một khái niệm y học. Đó là một cách sống – một cách sống chủ động hơn, sớm hơn, và bền bỉ hơn, để con người không bị động đi qua tuổi già, mà có thể đi cùng nó trong sự chuẩn bị và bình tĩnh.
Vinasun cho hay thu nhập bình quân mỗi tháng của nhân viên trong năm 2025 tăng khoảng 2%. Con số này đồng nghĩa mỗi năm, một nhân viên thu nhập khoảng 158 triệu đồng, cao thứ hai trong 10 năm qua.
Thu nhập của người lao động năm ngoái gấp đôi so với 2015, giai đoạn Vinasun mới bước vào cuộc cạnh tranh khốc liệt với các hãng gọi xe công nghệ.
Theo Vinasun, năm ngoái, các gói ưu đãi và trợ cấp tài chính được duy trì để thu hút và giữ chân đội ngũ tài xế. Ví dụ, tài xế mới gia nhập được thưởng 2 triệu đồng cùng ký quỹ ban đầu thấp (tối thiểu 1,5 triệu đồng). Công ty tiếp tục áp dụng cơ chế chia sẻ doanh thu. Theo đó, tài xế được hưởng tối đa 90% phần doanh thu vượt định mức, còn thiểu số công ty giữ lại để trang trải chi phí vận hành ứng dụng đặt xe, tổng đài, bến bãi...
Trong báo cáo thường niên công bố ngày 15/4, ban lãnh đạo Vinasun cho biết công ty xác định tiền lương là một trong những công cụ quan trọng để tạo động lực làm việc, thu hút và giữ chân nhân sự có năng lực. Họ đánh giá lương thưởng hiện nay phù hợp với mặt bằng chung của thị trường.
Thu nhập bình quân tăng nhưng quy mô nhân sự Vinasun trên đà thu hẹp. Tính đến cuối năm ngoái, công ty có khoảng 1.400 nhân sự, giảm hơn 140 người so với cùng kỳ năm trước.
Ở giai đoạn đỉnh cao, Vinasun từng có hơn 17.000 người. Công ty trải qua đợt biến động mạnh nhất vào năm 2017 khi giảm 10.000 người. Nguyên nhân là nhân viên thôi việc hoặc chuyển sang hoạt động theo mô hình nhượng quyền thương mại nên không được xem là người lao động trực tiếp của công ty.
Sức ép cạnh tranh từ các hãng gọi xe công nghệ và một số hãng taxi mới thành lập cũng tác động trực tiếp đến kết quả kinh doanh của Vinasun. Đội xe hơn 6.100 chiếc cách đây 10 năm, nay giảm còn khoảng 2.100 chiếc. Công ty ghi nhận doanh thu năm ngoái sụt 19% so với cùng kỳ, xuống 882 tỷ đồng. Lợi nhuận sau thuế thấp hơn phân nửa, từ 84 tỷ đồng xuống chưa đầy 40 tỷ đồng, nối dài chuỗi tăng trưởng âm bốn năm liên tiếp.
Trong tài liệu họp cổ đông cuối tháng này, ban lãnh đạo Vinasun nói 2026 vẫn là năm đối mặt nhiều khó khăn, gồm sức mua của người tiêu dùng suy yếu và cạnh tranh với đối thủ cùng ngành.
Công ty đặt kế hoạch năm nay doanh thu nhích nhẹ 2%, lên gần 903 tỷ đồng. Tuy nhiên, lãi sau thuế dự kiến tiếp tục giảm, xuống khoảng 32 tỷ đồng. Về thu nhập của người lao động, công ty cho biết sẽ "đảm bảo trong khả năng cao nhất có thể".
Bên cạnh các mảng kinh doanh truyền thống là taxi và vận chuyển khách theo hợp đồng, Vinasun đang tìm kiếm cơ hội hợp tác mới trong lĩnh vực vận tải, công nghệ, tiêu dùng và thanh toán. Công ty tiếp tục đầu tư mới dòng xe hybrid thay cho xe xăng để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Ông Lê Ngọc Huân, người dân khu phố Phú Đa, cho biết giai đoạn 1995 - 1998, UBND xã Hòa Tân Đông, thị xã Đông Hòa, Phú Yên đã chia lô bán đất nhiều khu vực. Người dân mua đất ở thôn Phú Đa, xây nhà ở ổn định từ đó đến nay và đã nộp đủ tiền sử dụng đất cho UBND xã nhưng vẫn chưa được cấp sổ đỏ.
Năm 2013, UBND tỉnh Phú Yên đã ban hành quyết định về việc xử lý tồn tại đối với đất ở đã sử dụng trước ngày 1-7-2004 để cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sử dụng nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất trên địa bàn tỉnh.
Sau đó UBND xã Hòa Tân Đông đã họp xác nhận khu đất mà ông Huân và nhiều người dân mua được UBND xã quy hoạch khu dân cư.
Người dân nhiều lần kiến nghị đến các cấp, gần nhất vào tháng 7-2025 UBND tỉnh Đắk Lắk (sau sáp nhập) đã chuyển đơn yêu cầu xử lý đến UBND phường Đông Hòa.
Tuy nhiên đến nay UBND phường Đông Hòa vẫn chưa có văn bản trả lời cho người dân.
"Chúng tôi thắc mắc vì sao đến nay vẫn chưa được cấp sổ đỏ, trong khi một số hộ mua đất cùng khu vực, cùng thời điểm đã được cấp. Việc chậm cấp sổ đỏ khiến tài sản không thể thế chấp, chuyển nhượng, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống, dù đất đã sử dụng ổn định và không có tranh chấp", ông Huân nói.
Ông Trương Ngọc Thạnh, Phó chủ tịch UBND phường Đông Hòa, cho biết trước thời điểm sáp nhập tỉnh, Thanh tra thị xã Đông Hòa đã kết luận UBND xã Hòa Tân Đông đã hoán đổi, giao đất không đúng thẩm quyền.
Trong số này có trường hợp ông Huân và nhiều hộ dân thuộc khu đất Trường cấp 2 Hoàng Hoa Thám cũ (gồm 20 hộ với 21 lô). Do sai phạm của chính quyền xã trước đây, các hộ dân đến nay chưa được cấp sổ đỏ.
Theo khoản 2 và khoản 6 Điều 140 Luật Đất đai 2024, đất giao trái thẩm quyền nhưng được sử dụng ổn định từ 15-10-1993 đến trước 1-7-2004 vẫn được cấp sổ đỏ nếu UBND cấp xã xác nhận không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và người sử dụng đất thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định.
"Sau khi nộp tiền sử dụng đất, người dân chỉ cần hoàn tất các thủ tục theo quy định để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu; quy trình này đã được niêm yết công khai tại Trung tâm Hành chính công", ông Thạnh nói.
Nhưng theo ông Huân và nhiều hộ dân, trước đây đã nộp tiền cho UBND xã Hòa Tân Đông, có biên lai thu tiền. Ngoài ra theo Quyết định số 22/2013 của UBND tỉnh Phú Yên cho phép xử lý các trường hợp đất ở đã thu tiền sử dụng đất trước ngày 1-7-2004 theo hướng cấp giấy chứng nhận mà không thu thêm tiền sử dụng đất.
"Như nhà tôi khoảng hơn 200m², nếu thu thêm tiền giá trị sử dụng đất thì phải đóng hơn 500 triệu đồng mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là không phù hợp" - ông Huân nói.
Theo biên bản kết luận của Thanh tra thị xã Đông Hòa ngày 27-6-2025, việc hoán đổi đất và giao đất không đúng thẩm quyền của UBND xã Hòa Tân Đông trong giai đoạn từ năm 1998 đến năm 2004 cho 90 hộ dân/107 lô đất để xây dựng nhà ở, có thu tiền sử dụng đất của các hộ dân là không đúng quy định pháp luật về đất đai.
Trong số này có 35 lô đất công ích, 2 lô đất nghĩa địa, 19 lô diện tích tối thiểu 45m² không phù hợp quy hoạch đất chợ, 18 lô quy hoạch đất giao thông, còn lại 30 trường hợp là đất trường học, sân kho, đất chợ; đã có 3 trường hợp được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Đoàn thanh tra nhiều lần yêu cầu UBND xã Hòa Tân Đông cung cấp hồ sơ, chủ trương giao đất và căn cứ thu tiền sử dụng đất nhưng xã không cung cấp được. Kết quả cho thấy xã đã tự ý giao đất, thu tiền bằng nhiều phiếu thu với nội dung khác nhau, chưa có nghị quyết của Đảng ủy, HĐND xã và cũng chưa được cấp trên chấp thuận..
Ngoài ra, việc chậm tham mưu cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân thuộc trách nhiệm cán bộ UBND xã Hòa Tân Đông, do địa phương chưa kịp thời xin ý kiến cấp trên để hoàn thiện quy hoạch khép kín khu dân cư làm cơ sở pháp lý cấp giấy chứng nhận.
Thượng tướng Phạm Thế Tùng, thứ trưởng Bộ Công an dẫn đầu đoàn Việt Nam. Đoàn đại biểu Bộ Công an Lào do Trung tướng En Ouanongnout, thứ trưởng, kiêm tổng cục trưởng Tổng cục An ninh Lào dẫn đầu.
Đây là lần thứ 16 hội nghị hợp tác an ninh Việt Nam - Lào được tổ chức, đúng 1 năm sau hội nghị thứ 15 diễn ra tại TP.HCM.
Hội nghị diễn ra trong bối cảnh Lào đang chuẩn bị đón Tết cổ truyền Bunpimay và hai nước vừa tổ chức thành công Đại hội Đảng, bầu cử Quốc hội ở mỗi nước. Hội nghị cũng trong cùng thời điểm Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú có chuyến thăm chính thức đầu tiên đến Lào.
Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Phạm Thế Tùng mong muốn hai bên tiếp tục phối hợp hiệu quả và đi vào thực chất.
Trong đó có việc duy trì giao ban định kỳ giữa lực lượng An ninh và Công an các địa phương có chung biên giới của Việt Nam và Lào. Kiên quyết không để các thế lực thù địch, phản động có điều kiện lợi dụng nước này chống nước kia, không để phá hoại ổn định chính trị, an ninh trật tự của mỗi nước và gây chia rẽ quan hệ song phương.
Hai bên đánh giá thời gian qua, mặc dù gặp rất nhiều khó khăn do ảnh hưởng của tình hình thế giới và khu vực, lực lượng an ninh hai nước đã chủ động triển khai thực hiện hiệu quả biên bản hội nghị tại TP.HCM. Hai bên cũng đã phối hợp chặt chẽ và có hiệu quả trong công tác đảm bảo an ninh quốc gia của mỗi nước.
Về phương hướng hợp tác thời gian tới, hai bên tiếp tục triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác đã có giữa lực lượng an ninh hai nước, nhất là giữa các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương giáp biên giới.
Đặc biệt coi trọng cơ chế trao đổi thông tin, tình hình liên quan an ninh quốc gia hai nước để có biện pháp phòng ngừa, đấu tranh xử lý kịp thời và tham mưu giúp lãnh đạo hai Bộ về chủ trương, biện pháp đảm bảo an ninh quốc gia trong tình hình mới.
Bên cạnh đó, nhất trí tiếp tục trao đổi thông tin, phối hợp phòng, chống tác động từ các mối đe dọa an ninh ảnh hưởng đến hợp tác giữa hai nước nói chung, Bộ Công an hai nước nói riêng.
Ngoài ra, nhất trí phối hợp chặt chẽ quan điểm lập trường của hai nước tại các diễn đàn hợp tác an ninh quốc tế và khu vực. Nhất trí thúc đẩy hợp tác phòng, chống khủng bố quốc tế của các nước ASEAN cũng như phối hợp đảm bảo an ninh cho các sự kiện lớn diễn ra tại Lào và Việt Nam sắp tới.
