Dự thảo hồ sơ chính sách sửa đổi Bộ luật Hình sự đang được Bộ Công an xây dựng, lấy ý kiến công khai đến hết ngày 7/5, trước khi trình Quốc hội cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XVI. Trong số các đề xuất đang được xem xét, có nội dung mở rộng phạm vi áp dụng hình phạt tiền với một số tội danh.
Cụ thể, hình phạt tiền sẽ được mở rộng thêm với một số trường hợp người phạm tội ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, và cả một số trường hợp rất nghiêm trọng trong các nhóm tội nhất định do Bộ luật quy định.
Hiện, dự thảo chưa liệt kê cụ thể các tội danh thuộc diện mở rộng này.
Ngoài ra, khi áp dụng phạt tiền thay vì phạt tù, người phạm tội phải thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tích cực hợp tác trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, đồng thời đã khắc phục toàn bộ hậu quả, bồi thường toàn bộ thiệt hại.
Lý do nên phạt tiền thay phạt tù
Theo cơ quan soạn thảo, Bộ luật Hình sự hiện xác định phạt tiền là một trong các hình phạt chính. Chiến lược cải cách tư pháp và các quan điểm về phòng, chống tham nhũng cũng ưu tiên thu hồi tài sản bị thất thoát. Tuy nhiên, Bộ luật hiện chưa đặt ra chuẩn cứng, khi nào được phạt tiền, khi nào phải phạt tù, mà vẫn dừng ở quy định mang tính “có thể”, khiến chính sách hình sự vẫn nghiêng về trừng phạt hơn là phục hồi.
Theo đề xuất, khi sửa đổi, Bộ luật Hình sự sẽ tiến thêm một bước từ “cho phép”, “có thể” sang quy định chặt chẽ hơn, giúp tòa án có căn cứ pháp lý minh bạch khi áp dụng hình phạt tiền thay vì phạt tù.
Theo Bộ Công an, chính sách mở rộng các tội danh được áp dụng phạt tiền thay vì phạt tù sẽ giúp giảm chi phí giam giữ, quản lý trại giam, đồng thời tăng nguồn thu ngân sách từ các vụ án có động cơ vụ lợi.
Với xã hội và doanh nghiệp, chính sách này giúp người phạm tội, đặc biệt là người phạm tội lần đầu, ít nguy hiểm, có điều kiện duy trì việc làm, chăm sóc gia đình và tái hòa nhập tốt hơn. Đối với doanh nghiệp, việc áp dụng phạt tiền thay tù cũng giảm rủi ro đứt gãy lao động và quản trị khi người quản lý vi phạm các lỗi có thể xử lý bằng tiền mà không cần cách ly khỏi xã hội.
Tuy nhiên, để chính sách thực sự hiệu quả, Nhà nước cần đầu tư thêm cơ chế xác minh tài sản, thu nhập, tránh tình trạng bản án đã tuyên nhưng khó thi hành do người phạm tội tẩu tán tài sản.
Nhiều người đã được chuyển từ án tù sang phạt tiền
Trước đó, trong một số vụ án, các bị cáo đã được chuyển từ án tù sang phạt tiền, khi xét hậu quả đã được khắc phục xong.
Như vụ án xảy ra tại Tập đoàn FLC, tại giai đoạn sơ thẩm, 14 bị cáo gồm Chủ tịch HĐQT Trịnh Văn Quyết, 2 em gái, cùng 11 lãnh đạo, nhân viên của doanh nghiệp này, đều bị tuyên 2-3 năm tù về tội Thao túng thị trường chứng khoán với số tiền chiếm đoạt 700 tỷ đồng.
Nhưng tại giai đoạn phúc thẩm, HĐXX ghi nhận toàn bộ hậu quả đã được khắc phục, có người khắc phục thừa, cộng thêm các yếu tố sức khỏe, nhân thân… Do đó, cả 14 bị cáo đều được tòa chuyển án phạt tù sang phạt tiền. Người thấp nhất bị phạt 2 tỷ đồng, cao nhất là ông Quyết, bị phạt 4 tỷ đồng.
Theo tòa, hình phạt tiền với tội danh này “cũng đã đủ tác dụng răn đe, giáo dục” đối với bị cáo, đồng thời thể thể hiện chính sách khoan hồng, nhân đạo của pháp luật đối với những người phạm tội.
Trong vụ án khác được TAND khu vực 10, tỉnh Đăk Lăk xét xử tháng 12/2025, liên quan hành vi Trốn thuế, 5 bị cáo thuộc các doanh nghiệp khác nhau đã móc nối, mua bán 47 hóa đơn giá trị gia tăng để hợp thức hóa số hàng hóa không rõ nguồn gốc. Các bị cáo sau đó dùng hóa đơn đã mua để kê khai, báo cáo thuế đầu vào để được khấu trừ và giảm thuế cho doanh nghiệp, với số tiền mỗi người bị cáo buộc từ 160-580 triệu đồng.
Với khung hình phạt được quy định tại Điều 200, Bộ Luật Hình sự, các bị cáo bị truy tố ở 2 khung phạt: phạt tiền từ 100 đến 500 triệu đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm; hoặc phạt tiền từ 500 triệu đến 1,5 tỷ đồng hoặc phạt tù 1-3 năm.
Nhưng tương tự vụ tập đoàn FLC, HĐXX xét thấy toàn bộ hậu quả đã được khắc phục, bị cáo là người dân tộc thiểu số, bị bệnh hiểm nghèo… để tuyên cả 5 bị cáo hình phạt tiền, mỗi người 175-325 triệu đồng, thay vì án tù.
Ngoài ra, tại dự thảo, Bộ Công an cũng đề xuất bổ sung một số tội danh, hành vi mới chưa được quy định trong Bộ luật Hình sự; mở rộng phạm vi chịu trách nhiệm hình sự của pháp nhân thương mại; điều chỉnh tăng, giảm ngưỡng tài sản để truy cứu trách nhiệm hình sự với một số tội.
Bên cạnh đó, Bộ Công an cũng đề xuất giảm các tội áp dụng án tử hình, đồng thời tăng gấp đôi tiền phạt với các tội liên quan kinh doanh, tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm nhằm tăng tính công bằng, nhân đạo và khuyến khích người phạm tội khắc phục hậu quả.
Nước đóng vai trò thiết yếu trong quá trình lọc máu và đào thải chất cặn bã, đặc biệt với gan và thận. Theo Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), việc duy trì đủ nước giúp thận loại bỏ chất thải qua nước tiểu, đồng thời hỗ trợ cân bằng điện giải trong cơ thể.
Tuy nhiên, không phải cứ uống nhiều nước là tốt. Tiến sĩ Tamara Hew-Butler, chuyên gia sinh lý học thể thao tại Đại học Oakland (Mỹ), cho biết uống nước đúng thời điểm giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn, đồng thời tránh gây áp lực không cần thiết cho thận.
Sau khi thức dậy: Sau một đêm dài không bổ sung nước, cơ thể thường rơi vào trạng thái thiếu nước nhẹ. Uống 1 - 2 ly nước vào buổi sáng giúp kích hoạt trao đổi chất và hỗ trợ gan bắt đầu quá trình xử lý chất thải, theo Cleveland Clinic (Mỹ).
Trước bữa ăn: Uống nước trước bữa ăn khoảng 20 - 30 phút có thể hỗ trợ tiêu hóa và giúp kiểm soát lượng thức ăn nạp vào. Điều này gián tiếp giảm gánh nặng chuyển hóa cho gan.
Giữa buổi chiều: Đây là thời điểm cơ thể dễ mệt mỏi và mất nước nhẹ. Việc bổ sung nước giúp duy trì tuần hoàn máu, hỗ trợ thận lọc chất thải hiệu quả hơn.
Trước khi đi ngủ (với lượng vừa phải): Một lượng nước nhỏ trước khi ngủ có thể giúp duy trì hoạt động ổn định của cơ thể qua đêm, nhưng không nên uống quá nhiều để tránh gián đoạn giấc ngủ.
Theo tiến sĩ William Schaffner, chuyên gia y tế tại Trung tâm Y khoa Đại học Vanderbilt (Mỹ), khi cơ thể được cung cấp nước đều đặn, máu lưu thông tốt hơn, giúp gan xử lý chất độc hiệu quả và thận lọc máu trơn tru hơn.
Ngược lại, khi thiếu nước, máu có xu hướng cô đặc, khiến thận phải làm việc nhiều hơn và tăng nguy cơ hình thành sỏi. Đồng thời, gan cũng phải “gánh” thêm nhiệm vụ hỗ trợ thải độc, theo NHS.
Các chuyên gia khuyến nghị nên chia nhỏ lượng nước trong ngày, thay vì uống quá nhiều cùng lúc. Trung bình mỗi người cần khoảng 1,5 - 2 lít nước mỗi ngày, tùy theo thể trạng và mức độ vận động.
Ngoài ra, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ khuyến cáo nên hạn chế đồ uống có đường hoặc có cồn vì có thể làm tăng gánh nặng cho gan và thận.
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), nhu cầu nước của mỗi người là khác nhau, phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe, thời tiết và mức độ vận động.
Vì vậy, cách tốt nhất là duy trì thói quen uống nước đều đặn trong ngày và điều chỉnh phù hợp với nhu cầu của cơ thể.
Không còn bó hẹp trong kiến thức chuyên ngành, nhiều bạn trẻ ngày nay chủ động học thêm các kỹ năng mới để làm giàu trải nghiệm và mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Điều này không chỉ phản ánh sự linh hoạt trong tư duy sống mà còn cho thấy nhu cầu thích ứng với thị trường lao động và cuộc sống ngày càng đa dạng.
Tốt nghiệp Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sau nhiều năm đi làm, Nguyễn Thị Nga (31 tuổi, ngụ P.An Đông Hội, TP.HCM) quyết định học thêm tiếng Tây Ban Nha để tăng kỹ năng và cơ hội nghề nghiệp cho bản thân. Với Nga học thêm một ngoại ngữ như mở ra "một chân trời mới", vừa như đi khám phá một đất nước vừa có trải nghiệm vô cùng thú vị giống như "sống cuộc đời mới".
Nga cho biết việc học thêm một ngoại ngữ mang lại nhiều lợi ích thiết thực trong cả nghề nghiệp lẫn cuộc sống. "Học thêm một ngoại ngữ là bản thân có thêm kiến thức, kỹ năng thứ hai sau chuyên ngành đầu và cơ hội làm việc ở công ty đa quốc gia lẫn cuộc sống tốt hơn, ví dụ giao lưu với các bạn nước ngoài. Đây cũng là cách giúp nâng cao năng lực bản thân, đồng thời như một cách phòng trừ rủi ro công việc khi mình có nhiều kỹ năng, cũng như bứt phá bản thân hơn", Nga nói.
Sau nhiều năm gắn bó với công việc truyền thông và sản xuất sản phẩm cho một doanh nghiệp, Vũ Công Thành (30 tuổi, ngụ xã Xuân Thành, tỉnh Đồng Nai) đã đăng ký học thêm khóa chụp ảnh, quay phim chuyên nghiệp. Thành cho biết học chụp ảnh vừa giúp anh thư giãn và giải trí khi đi làm "nhiếp ảnh gia" phong cảnh lại có thêm thu nhập những lúc nhận chụp ảnh cưới, hội nghị hay ảnh kỷ yếu cho học sinh, sinh viên.
"Ngoài công việc chính đang làm, kỹ năng phụ giúp tôi như sống cuộc sống khác. Tôi tự do sáng tạo và "chill" trong những bức hình của mình. Hơn nữa, nếu chẳng may thất nghiệp tôi vẫn có nghề chụp ảnh, quay video để làm hoặc thích ứng với môi trường mới nhờ kỹ năng này", anh Thành bộc bạch.
Tốt nghiệp kỹ sư chăn nuôi tại Trường ĐH Nông lâm TP.HCM, Trần Trà My (29 tuổi), ngụ P.Bình Đông, TP.HCM, vẫn học thêm một khóa cắt tỉa lông và chăm sóc thú cưng. My cho biết đây vừa là sở thích vừa là học kỹ năng mới, cũng có thể bổ trợ cho ngành học kỹ sư chăn nuôi.
"Mình học thêm là để nâng cao năng lực bản thân, xin việc làm cũng dễ hơn vì mình đa năng, biết nhiều thứ. Hiện tại công việc chăm sóc thú cưng cũng phát triển, học thêm kỹ năng thì nếu có chuyển qua nghề này cũng dễ, hoặc ví dụ tương lai mở phòng khám thú y", My nói.
Theo PGS.TS Trần Thành Nam, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giáo dục (ĐH Quốc gia Hà Nội), người trẻ chủ động học thêm các kỹ năng ngoài chuyên môn phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong tư duy nghề nghiệp và tâm lý sống. Trong bối cảnh cuộc sống hiện nay nhiều biến động và bất định, người trẻ ngày càng nhận thức rằng để phát triển bền vững, họ không chỉ cần năng lực chuyên môn theo "chiều dọc" mà còn phải mở rộng kỹ năng theo "chiều ngang", tức khả năng thích ứng, chuyển đổi nghề nghiệp và linh hoạt trước những thay đổi của thị trường lao động.
PGS.TS Trần Thành Nam cho biết điều này cũng cho thấy giới trẻ đang dịch chuyển từ việc tích lũy bằng cấp sang tích lũy năng lực sống, lựa chọn học những kỹ năng vừa phục vụ sở thích cá nhân, vừa giúp cân bằng áp lực công việc, thậm chí có thể tạo thêm nguồn thu nhập.
Ông Nam cũng chỉ ra rằng quan niệm về nghề nghiệp hiện nay đã trở nên cởi mở và linh hoạt hơn, không còn gắn chặt với một vị trí hay một công việc cố định lâu dài. Trong khi trước đây một tấm bằng có thể đảm bảo sự nghiệp hàng chục năm, thì nay kiến thức nhanh chóng… lỗi thời, buộc người trẻ phải liên tục học hỏi để có nhiều phương án sống và chuyển đổi nghề nghiệp. Ở góc độ tâm lý, việc học các kỹ năng còn mang lại cảm giác kiểm soát cuộc sống, giúp người trẻ giảm bất an trước tương lai.
"Nhiều bạn trẻ học những kỹ năng khác để có nhiều phương án sống, có thêm phương án để xoay chuyển và chuyển đổi nghề nghiệp. Đồng thời cung cấp cho người trẻ thú vui giải trí, tạo cảm giác an toàn là ít nhất tôi có kỹ năng để kiểm soát được cuộc sống và tương lai của mình khi công việc hiện tại biến động", ông Nam cho hay.
Tuy nhiên, PGS.TS Trần Thành Nam lưu ý việc học thêm kỹ năng cần có định hướng rõ ràng. Người học cần xác định mục tiêu cụ thể như tăng thu nhập, chuyển nghề hay cân bằng cuộc sống để có mức đầu tư phù hợp và chọn khóa học tốt. "Không nên học theo kiểu "cấp tốc" mà phải học đủ sâu để làm được việc, thậm chí tiến tới sáng tạo ra giá trị mới. Các kỹ năng ngoài chuyên ngành chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với nhu cầu thực tế, được đầu tư nghiêm túc và phù hợp với định hướng nghề nghiệp của mỗi cá nhân…", ông Nam nhấn mạnh.
Mazda Việt Nam bất ngờ bổ sung thêm phiên bản mới cho Mazda CX-5 với tên gọi là 2.0L Deluxe. Bản này sẽ trở thành tiêu chuẩn, trong khi bản tiêu chuẩn trước kia nay có tên là 2.0L Deluxe Tùy chọn.
Mazda CX-5 2.0L Deluxe có giá niêm yết chỉ 699 triệu đồng, trong khi 2.0L Deluxe Tùy chọn vẫn giữ mức 749 triệu đồng. Với mức giá này, CX-5 trở thành mẫu SUV hạng C có giá khởi điểm dễ tiếp cận nhất thị trường.
Theo tư vấn bán hàng tại một đại lý Mazda ở Hà Nội, sự khác biệt của hai phiên bản Deluxe và Deluxe Tùy chọn của CX-5 chủ yếu về trang bị. Cụ thể, bản cao hơn được bổ sung phim cách nhiệt, thảm lót sàn, túi cứu hộ, baga mui, ốp ống xả đôi và ty đỡ nắp ca pô, trong khi bản giá 699 triệu đồng chỉ có thảm lót sàn và ty đỡ nắp ca pô.
Không chỉ vậy, trong tháng 4, khách hàng mua xe còn được ưu đãi thêm 10 triệu đồng, tức giá thực tế chỉ còn 689 triệu đồng. Ngoài ra các phiên bản còn lại cũng nhận ưu đãi lên tới 43 triệu đồng.
Mức giá mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực trong cuộc đua doanh số của CX-5. Với giá khởi điểm từ 699 triệu đồng (thực tế 689 triệu đồng), mẫu xe không chỉ nới rộng khoảng cách với các đối thủ cùng phân khúc mà còn gây sức ép lên nhóm SUV cỡ B như Mitsubishi Xforce, Hyundai Creta hay Toyota Yaris Cross. Thậm chí, CX-5 còn tạo áp lực cạnh tranh trực tiếp lên CX-30 - mẫu xe cùng thương hiệu có giá bán tương đương.
Về kết quả kinh doanh, trong tháng 3, THACO ghi nhận đã bàn giao 1.531 xe CX-5 tới khách hàng, xếp thứ ba trong phân khúc, sau VinFast VF 7 và Mitsubishi Destinator. Tính chung quý 1-2026, CX-5 tạm dẫn đầu phân khúc với doanh số 4.643 xe, chiếm khoảng 57,5% tổng lượng xe bán ra của Mazda tại Việt Nam.
