Bộ trưởng Y tế đánh giá cao Sở An toàn thực phẩm TP.HCM: ‘Phá đá, mở đường’

Sự lặp lại này không phải ngẫu nhiên. Nó là sản phẩm của một mô hình quản lý đã định hình từ lâu, nơi pháp luật được ban hành đầy đủ trên giấy nhưng không được vận hành đến tận điểm phát sinh rủi ro. Vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta thiếu phản ứng. Vấn đề nằm ở chỗ toàn bộ mô hình quản lý an toàn thực phẩm (ATTP) bữa ăn bán trú ở VN đang được thiết kế để phản ứng chứ không phải để phòng ngừa.

Nhìn từ góc độ pháp lý, khung quy định hiện hành thoạt nhìn có vẻ chặt chẽ. Luật ATTP 2010 dành riêng các điều 28, 29, 30 quy định điều kiện bảo đảm an toàn đối với cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống bao gồm bếp ăn tập thể, từ bố trí mặt bằng chống nhiễm chéo, dụng cụ chế biến đến nguyên liệu rõ nguồn gốc và lưu mẫu thức ăn. Điều 54 đặt ra nghĩa vụ truy xuất nguồn gốc khi cần. Bộ luật Hình sự năm 2015 tại điều 317 hình sự hóa hành vi cung cấp thực phẩm không bảo đảm quy chuẩn gây ngộ độc nghiêm trọng, với khung hình phạt cao nhất lên đến 20 năm tù.

Nghị định 15/2018/NĐ-CP cụ thể hóa điều kiện cấp giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện. Chỉ thị 38/CT-TTg ngày 11.10.2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm. Mới đây, Bộ Y tế ban hành Công văn 2236/BYT-ATTP ngày 1.4.2026 yêu cầu siết chặt kiểm tra bếp ăn tập thể trường học.

Như vậy, nhìn thì thấy rõ khung pháp lý đầy đủ, vậy khoảng trống nằm ở đâu?

Khoảng trống thứ nhất nằm trong chính cấu trúc của hệ thống. Việc cấp phép cho doanh nghiệp cung cấp suất ăn được thực hiện một lần trong khi rủi ro vi sinh phát sinh hằng ngày. Một cơ sở có thể đạt chuẩn vào ngày được cấp giấy chứng nhận nhưng quy trình bảo quản, vận chuyển, phân chia khẩu phần lại có thể xuống cấp chỉ sau vài tháng mà không ai biết. Hậu kiểm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP về nguyên tắc là công cụ để bù đắp cho khoảng trống này. Tuy nhiên, trên thực tế hậu kiểm thường mang tính định kỳ, có thông báo trước và tập trung vào hồ sơ giấy tờ hơn là quy trình thực tế. Kiểm tra một bếp ăn vào lúc nhân viên đã chuẩn bị sẵn tâm thế đón đoàn không cho phép phát hiện được những thói quen tệ hại diễn ra trong 364 ngày còn lại của năm.

Khoảng trống thứ hai mang tính thể chế. Quản lý ATTP trường học ở VN đang bị phân mảnh giữa nhiều đầu mối. Sở Y tế hoặc Sở ATTP chịu trách nhiệm về chuyên môn vệ sinh thực phẩm. Sở GD-ĐT quản lý hoạt động của nhà trường. Chính quyền địa phương cấp xã, phường có vai trò giám sát trên địa bàn. Hiệu trưởng nhà trường, theo khoản 7 điều 28 luật ATTP, là người đứng đầu đơn vị có bếp ăn tập thể nên phải chịu trách nhiệm chính. Và cuối cùng là doanh nghiệp cung cấp suất ăn, chủ thể trực tiếp sản xuất ra rủi ro.

5 chủ thể, mỗi chủ thể giữ một mảnh trách nhiệm và khi sự cố xảy ra mảng trách nhiệm nào cũng có thể được giải thích là trách nhiệm của người khác. Đây là mô hình mà các nhà phân tích thể chế gọi là trách nhiệm khuếch tán, nơi không ai phải gánh vác cụ thể vì ai cũng có thể chỉ tay sang bên cạnh.

Khoảng trống thứ ba là sự thiếu vắng minh bạch chủ động. Phụ huynh đóng tiền ăn cho con mỗi tháng nhưng không có quyền tiếp cận thông tin về đơn vị cung cấp suất ăn theo cách hệ thống. Họ không biết doanh nghiệp đó đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính bao nhiêu lần? Kết quả các đợt hậu kiểm gần nhất ra sao? Có vướng vào sự cố tại trường nào khác hay không?

Trong khi đó, ở nhiều nước trên thế giới có hệ thống ATTP hiệu quả, kết quả thanh tra vệ sinh được công khai bắt buộc, thậm chí dán ngay tại cửa cơ sở dưới dạng xếp hạng để người tiêu dùng nhìn thấy. Nguyên tắc rất đơn giản. Khi thông tin về chất lượng được công khai thì doanh nghiệp tự có động lực kinh tế để cải thiện vì khách hàng có thể chọn hoặc không chọn họ. Khi thông tin bị che giấu, không có cơ chế thị trường nào hoạt động và mọi gánh nặng giám sát đổ dồn lên cơ quan nhà nước vốn đã quá tải.

Khoảng trống thứ tư và có lẽ là gốc rễ, nằm ở cách chúng ta định giá bữa ăn của trẻ em. Khi mức thu tiền ăn bán trú bị giới hạn ở mức rất thấp, các đơn vị cung cấp suất ăn buộc phải cắt giảm chi phí ở mọi khâu để có lợi nhuận. Nguyên liệu rẻ hơn nghĩa là rủi ro chất lượng cao hơn. Vận chuyển bằng phương tiện không bảo đảm nghĩa là rủi ro vi sinh tăng theo thời gian và nhiệt độ. Nhân công không được đào tạo bài bản nghĩa là quy trình vệ sinh dễ bị bỏ qua. Đây không phải là biện minh cho doanh nghiệp vi phạm mà là chỉ ra một thực tế rằng nếu thiết kế kinh tế của bữa ăn học đường khiến việc làm đúng trở nên không có lãi thì việc làm sai chỉ còn là vấn đề thời gian.

Vậy nên thay đổi như thế nào? Chúng ta cần dịch chuyển mô hình từ hậu kiểm sang phòng ngừa dựa trên rủi ro theo nguyên tắc HACCP (Hazard Analysis and Critical Control Points - hệ thống quản lý ATTP dựa trên việc phân tích mối nguy và kiểm soát các điểm tới hạn) đã được nhiều quốc gia áp dụng cho dịch vụ ăn uống tập thể.

Cốt lõi của HACCP không phải là kiểm tra sản phẩm cuối cùng mà là kiểm soát các điểm nguy cơ trong quy trình từ tiếp nhận nguyên liệu đến phân phối khẩu phần. Khi rủi ro được kiểm soát ngay tại điểm phát sinh thì sự cố sẽ giảm trước khi cần đến đoàn công tác liên ngành. Đi kèm với đó là yêu cầu công khai bắt buộc kết quả thanh tra dưới dạng xếp hạng dễ hiểu để phụ huynh có công cụ giám sát thực chất. Đi xa hơn nữa là việc xác lập trách nhiệm cá nhân của hiệu trưởng và lãnh đạo giáo dục địa phương khi sự cố xảy ra. Không chỉ trách nhiệm hành chính mà cả trách nhiệm hình sự nếu có dấu hiệu buông lỏng quản lý có hệ thống.

Bữa ăn của một đứa trẻ ở trường không phải chỉ là vấn đề vệ sinh thực phẩm. Đó là phép thử cho năng lực thể chế của một xã hội trong việc bảo vệ nhóm yếu thế nhất, những người không có quyền lựa chọn và không có tiếng nói. Khi phép thử này thất bại lặp đi lặp lại theo cùng một kịch bản, đã đến lúc thừa nhận vấn đề không nằm ở vài cá nhân vi phạm mà nằm ở chính mô hình quản lý đang được vận hành.

Tin Gốc: Thanh Niên

Chủ trương kiện toàn nhân sự cấp cao của Tập đoàn Đất Xanh diễn ra trong bối cảnh khu vực kinh tế tư nhân Việt Nam bước vào giai đoạn mới, với yêu cầu cao hơn về năng lực quản trị và khả năng mở rộng ra thị trường quốc tế. Bên cạnh các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế tư nhân, mới đây, Chính phủ đã ban hành Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026 - 2030 với nội dung quan trọng là hỗ trợ và thúc đẩy doanh nghiệp tư nhân đầu tư kinh doanh ra thị trường nước ngoài toàn diện và hiệu quả. Đây được xem là thời điểm phù hợp để Đất Xanh tái định vị trước khi bước vào chu kỳ tăng trưởng tiếp theo.

Trong bối cảnh đó, Đất Xanh lựa chọn cách tiếp cận chủ động hơn, bắt đầu từ việc tái cấu trúc thương hiệu và mô hình hoạt động. Trọng tâm của quá trình này là phân định lại hai mảng kinh doanh cốt lõi: phát triển bất động sản và dịch vụ bất động sản. Việc tách bạch này là bước chuẩn bị cho cấu trúc vận hành mới của doanh nghiệp.

Với "Chiến lược mới - Thương hiệu mới", Đất Xanh cần có một cấu trúc lãnh đạo tương ứng để "giải mã" các bài toán quản trị khác nhau của bộ máy vận hành mới. Đây là sự chuẩn bị cần thiết để vận hành một hệ sinh thái đang được tái cấu trúc toàn diện từ mô hình hoạt động đến bản sắc thương hiệu.

Ông Bùi Ngọc Đức tốt nghiệp kỹ sư xây dựng tại Trường Đại học Kiến trúc TP.HCM và hoàn thành chương trình MBA tại Đại học Mở Malaysia. Với hơn 25 năm kinh nghiệm, ông đã tham gia phát triển nhiều dự án lớn của các tập đoàn quốc tế tại Singapore, Úc, Hàn Quốc và Indonesia, đồng thời có bề dày kinh nghiệm trong hợp tác quốc tế.

Gắn bó với Đất Xanh hơn 12 năm, ông là người đóng vai trò quan trọng trong việc thiết lập nền tảng vận hành thông qua chuẩn hóa quy trình và hệ thống quản trị nội bộ. Năm 2018, ông đảm nhiệm vị trí Giám đốc Điều hành, trước khi được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc giai đoạn 2020 - 2026. Trong thời kỳ nhiều biến động, ông đã dẫn dắt doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định, kiểm soát rủi ro và chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phục hồi.

Sự am hiểu sâu về thị trường và nội tại tổ chức là cơ sở để ông chuyển sang vai trò Chủ tịch Hội đồng Quản trị, tập trung vào kiến tạo cấu trúc chiến lược dài hạn và từng bước chuẩn hóa quản trị theo thông lệ quốc tế.

Đảm nhiệm vai trò mới, ông Đức sẽ tập trung vào các bài toán mang tính nền tảng: định hình mô hình kinh doanh tổng thể, tái cấu trúc tài chính và thiết lập quan hệ với các định chế tài chính, đối tác chiến lược quốc tế. Nhiệm vụ trọng tâm của ông là thiết kế khung vận hành tương lai, đảm bảo các chiến lược được kiểm soát và triển khai một cách nhất quán, bền vững trên toàn hệ thống.

Ông Nguyễn Trường Sơn tốt nghiệp ngành Quản trị Kinh doanh trường Đại học Thương mại Hà Nội và MBA trường Maastricht Hà Lan. Gia nhập Đất Xanh từ năm 2011, hành trình hơn 15 năm tại Đất Xanh của ông Sơn gắn liền với các mảng hoạt động cốt lõi. Từ năm 2017, trên cương vị Phó Tổng giám đốc phụ trách đầu tư, ông trực tiếp tham gia đánh giá, thẩm định và triển khai nhiều dự án trọng điểm. Đến năm 2022, khi giữ vai trò Chủ tịch HĐQT Dat Xanh Services, ông tiếp tục tích lũy kinh nghiệm điều hành một doanh nghiệp niêm yết với yêu cầu cao về minh bạch, công bố thông tin và yêu cầu khắt khe từ thị trường. Đây được xem là nền tảng quan trọng cho vai trò lãnh đạo cấp cao sau này.

Trong vai trò mới, trọng trách của ông Sơn là trực tiếp dẫn dắt cuộc tái cấu trúc toàn diện hoạt động kinh doanh của Tập đoàn, kiện toàn vận hành nội bộ theo chuẩn quốc tế, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của các định chế tài chính và đối tác.

Trong bối cảnh đó, bộ máy mới phải đủ tầm để thực hiện các mục tiêu chiến lược trong chu kỳ mới để vươn mình ra quốc tế. Việc tách bạch rõ giữa vai trò của chủ sở hữu và ban điều hành nhằm giảm sự phụ thuộc vào một cá nhân, đồng thời đảm bảo hệ thống có thể vận hành liên tục theo quy trình và nguyên tắc đã thiết lập.

Đây là một bước tiến quan trọng trong việc tiệm cận các chuẩn mực quản trị quốc tế hiện đại - yếu tố thường được quan tâm khi thị trường đánh giá mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp trong việc mở rộng quy mô và hợp tác vốn.

Trong bối cảnh đang có nhiều điểm thuận lợi cho sự phát triển của kinh tế tư nhân, việc Đất Xanh chủ động tái cấu trúc chiến lược phát triển, mô hình thương hiệu mới và bổ nhiệm đội ngũ lãnh đạo giàu kinh nghiệm sẽ đưa tập đoàn phát triển vượt bậc theo chu kỳ mới vận hội mới, tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Tin Gốc: Thanh Niên

HLV Cristiano Roland của đội U.17 Việt Nam đã thẳng thắn chia sẻ quan điểm của mình sau trận hòa đội U.17 Indonesia, chủ nhà giải U.17 Đông Nam Á, với tỷ số 0-0 tối 19.4, rằng ông rất thất vọng khi đối thủ lại chọn lối chơi phòng ngự, trong khi bắt buộc phải có chiến thắng mới hy vọng đi tiếp.

"Vâng, chúng tôi đã chuẩn bị để đối mặt với áp lực từ Indonesia. Chúng tôi đã thảo luận về tình huống này với các cầu thủ U.17 Việt Nam trước trận đấu. Chúng tôi hy vọng một trận đấu sòng phẳng và hấp dẫn", HLV Cristiano Roland bày tỏ trong cuộc họp báo sau trận đấu tại sân Gelora Delta ở Sidoarjo.

"Trên thực tế, chúng tôi đã chuẩn bị cho các cầu thủ Việt Nam tinh thần để đối phó với sức ép lớn và đội bạn sẽ chơi tấn công. Ở các giải trẻ như thế này, việc thi đấu bằng mọi nỗ lực và tâm lý thoải mái, luôn giúp ích cho sự phát triển của các cầu thủ. Tuy nhiên, đội Indonesia chỉ chơi phòng ngự số đông. Qua đó, hoàn toàn khiến chúng tôi gặp không ít khó khăn để tạo cơ hội ghi bàn, vì họ luôn tập trung số đông cầu thủ trên phần sân nhà", HLV Cristiano Roland nhấn mạnh.

Theo CNN Indonesia, điều này phản ánh đúng thực tế trên sân, CĐV Indonesia cũng rất thất vọng với màn trình diễn của đội nhà, khi các cầu thủ của HLV Kurniawan Dwi Yulianto, một cựu danh thủ nổi tiếng của bóng đá xứ vạn đảo, chơi rất thụ động và hầu như chỉ lo không bị thủng lưới.

"Tôi hơi ngạc nhiên khi thấy đội Indonesia chỉ chờ đợi chúng tôi, chỉ chờ đợi. Trong hiệp 2, tôi nghĩ họ sẽ thay đổi lối chơi và tấn công mạnh mẽ hơn, nhưng rốt cuộc họ vẫn tiếp tục làm như vậy, phòng ngự và phòng ngự. Tất nhiên, họ cũng đã cố gắng tạo ra một vài cơ hội, nhưng tôi hơi ngạc nhiên, vì đó chỉ là các cơ hội phản công và rất ít ỏi", HLV Cristiano Roland bày tỏ thêm.

Việc thi đấu thụ động là chỉ lo phòng ngự, khiến U.17 Indonesia không thể tạo bất ngờ nào trước U.17 Việt Nam với trận hòa 0-0 và sớm bị loại ngay vòng bảng trên sân nhà. Đội U.17 Việt Nam dễ dàng đi tiếp với ngôi nhất bảng A với 7 điểm và sẽ gặp đội U.17 Úc ở trận bán kết diễn ra lúc 19 giờ 30 ngày 22.4 trên sân sân Gelora Delta ở Sidoarjo.

Cũng theo HLV Cristiano Roland, đội U.17 Việt Nam đã sẵn sàng cho trận bán kết trước đội U.17 Úc. Nhà cầm quân người Brazil cho rằng, ông rất cần những trận đấu quan trọng và trước các đối thủ mạnh như đội U.17 Úc để tranh tài, vì đây là một phần trong quá trình chuẩn bị của U.17 Việt Nam để hướng đến giải U.17 châu Á diễn ra vào tháng 5 tới đây (từ ngày 5 đến 22.5 ở Ả Rập Xê Út), để tranh vé dự vòng chung kết (VCK) World Cup U.17 tại Qatar (diễn ra vào tháng 11).

Tại VCK World Cup U.17, khu vực châu Á (AFC) có đến 8 đại diện góp mặt cùng với đội chủ nhà Qatar (tổng cộng 9 suất). Do đó, tại VCK U.17 châu Á (16 đội tham dự, chia 4 bảng, mỗi bảng 4 đội). Trong đó, đội U.17 Việt Nam nằm ở bảng C cùng với Hàn Quốc, Yemen và UAE, nếu giành 1 trong 2 vị trí đầu bảng để đi tiếp vào tứ kết, họ cũng sẽ giành vé vào VCK World Cup U.17.

Chính vì vậy, HLV Cristiano Roland đang mong muốn các cầu thủ U.17 Việt Nam thi đấu tại giải U.17 Đông Nam Á, bên cạnh việc hướng đến thành tích cao, thì mục tiêu quan trọng nhất là cần tranh tài ở các trận đấu có tính cạnh tranh cao nhằm tăng khả năng và cải thiện lối chơi, để hướng đến mục tiêu xa hơn ở giải châu Á và suất dự World Cup U.17.

Tin Gốc: Thanh Niên