Hiện TP.HCM có khoảng 180 tuyến xe buýt, gồm 135 tuyến nội tỉnh và 45 tuyến liên tỉnh. Trước mắt, Sở Xây dựng đề xuất áp dụng miễn vé xe buýt cho 135 tuyến nội tỉnh trước. Trong 135 tuyến này có 109 tuyến được ngân sách trợ giá và tổ chức đấu thầu, còn 26 tuyến đang hoạt động theo cơ chế thị trường.
Theo đó, Sở Xây dựng đề xuất 3 phương án miễn vé xe buýt đối với các tuyến đang được trợ giá và 1 phương án đối với các tuyến chưa trợ giá.
Cụ thể, phương án 1: Nhà nước mua doanh thu đối với các tuyến xe để người dân sử dụng. Khi đó, hành khách sử dụng xe buýt miễn phí, không cần quẹt thẻ hoặc định danh, Nhà nước thanh toán cho đơn vị vận tải theo doanh thu theo thỏa thuận (hoặc chi phí chuyến) trên mỗi chuyến xe thông qua hệ thống GPS, camera.
Kinh phí thực hiện theo phương án 1 khoảng 358 tỉ đồng, tính theo doanh thu thực hiện 8 tháng cuối năm 2025 và ước doanh thu tăng 30% so với thời gian cùng kỳ.
Phương án 2 là thanh toán doanh thu bán vé dựa trên giá vé bình quân trên từng tuyến xe buýt. Khi đó, đơn vị vận tải thống kê sản lượng hành khách sử dụng dịch vụ trên tuyến (không phân biệt đối tượng hành khách) thông qua hệ thống vé điện tử đã lắp đặt trên xe buýt. Nhà nước sẽ sử dụng giá vé bình quân/tuyến nhân với sản lượng hành khách để thanh toán cho đơn vị vận tải.
Về kinh phí thực hiện, nếu tổng số lượng hành khách dự báo tăng 30% so với sản lượng 8 tháng cuối năm 2025 thì cần 327 tỉ đồng. Trong trường hợp tổng số lượng hành khách dự báo ước đạt sản lượng theo hợp đồng thầu và kế hoạch đặt hàng thì kinh phí tối đa là 621 tỉ đồng.
Phương án 3 là chi trả trực tiếp, ngân sách trả thay tiền vé hành khách. Khi đó, ngân sách thanh toán toàn bộ tiền vé cho đơn vị vận tải theo số lượt khách, nghiệm thu theo từng nhóm đối tượng nhân với giá vé cụ thể từng loại vé (vé phổ thông, vé học sinh - sinh viên).
Hành khách đi buýt phải xuất trình thẻ hoặc định danh điện tử (căn cước, VNeID, thẻ ngân hàng, ví điện tử, ứng dụng MultiGo….) thông qua máy quét đã lắp đặt trên xe buýt để hệ thống ghi nhận số lượt đi của từng cá nhân, từng đối tượng hành khách.
Về kinh phí thực hiện, nếu tổng sản lượng hành khách dự báo tăng 30% so với sản lượng 8 tháng cuối năm 2025 thì cần 329 tỉ đồng. Còn nếu tổng sản lượng hành khách dự báo ước đạt sản lượng theo hợp đồng thầu và kế hoạch đặt hàng thì tổng kinh phí triển khai thực hiện là 627 tỉ đồng.
Sau khi cân nhắc, Sở Xây dựng đề xuất chọn phương án 3, tức thanh toán theo số lượng khách thực tế sử dụng.
Đối với các tuyến xe buýt không trợ giá, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết đặc thù các tuyến này là giá vé sẽ do đơn vị vận tải tự quyết định và xây dựng phương án giá vé để bù đắp chi phí, đảm bảo lợi nhuận. Do đó, việc triển khai chính sách miễn phí của thành phố cần một cơ chế bù đắp nguồn thu phù hợp, đảm bảo không làm sụt giảm nguồn thu của đơn vị và đúng quy định pháp luật.
Do đó, Sở Xây dựng đề xuất phương án Nhà nước mua chuyến xe đơn giá vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được UBND TP.HCM ban hành tại Quyết định 3677 năm 2019, có cập nhật mức lương cơ sở và giá nhiên liệu tại thời điểm tính toán và giảm trừ các chi phí theo thực tế.
Ước tính kinh phí thực hiện miễn vé cho các tuyến không trợ giá là 303 tỉ đồng, tính theo giá nhiên liệu dầu DO là 40.820 đồng/lít. Trong quá trình triển khai, Trung tâm Quản lý Giao thông công cộng sẽ thương thảo với đơn vị vận tải để tiết kiệm ngân sách.
Như vậy, tổng kinh phí thực hiện chính sách miễn vé xe buýt trên toàn TP.HCM trong 8 tháng cuối năm 2026 khoảng 930 tỉ đồng.
Tin Gốc: https://thanhnien.vn/tphcm-lay-y-kien-3-phuong-an-mien-ve-xe-buyt-185260410170452819.htm
