Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 – 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình “thiết kế và sản xuất chung”, giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 – 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU “Tiêu chuẩn Trung Quốc” chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. “Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc”, theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
Chị Trần Ngọc Thiên Thanh (32 tuổi, ở TP.HCM) làm trong quản lý vận hành. Cuối năm ngoái, chị Thanh bắt gặp chú chim cú lợn con bị gãy cánh, cất tiếng kêu the thé giữa bãi cỏ dại um tùm.
"Chú chim non nớt chưa mở mắt nằm thoi thóp giữa trời nắng. Thấy tình hình nguy cấp nên mình đem đến bác sĩ thú y. Sau khi kiểm tra toàn thân, bác sĩ phát hiện một cách của chú chim bị gãy. Mình quyết định đem về nhà chăm sóc để phục hồi sức khỏe trước và đặt tên là Hoa Cúc", chị Thanh kể.
Những ngày đầu, vì Hoa Cúc còn quá nhỏ nên chị Thanh phải theo sát, đút từng miếng thức ăn nhỏ xíu, đảm bảo vệ sinh vì sợ chim non dễ nhiễm khuẩn. May mắn là Hoa Cúc phục hồi thể trạng tốt, liên tục đòi ăn. Tối đến, chị Thanh dùng đèn sưởi ấm cho chú chim non.
Chị Thanh dùng thùng giấy, quần áo cũ lót làm tổ và cảm thấy chú chim cũng rất thích. Việc điều trị và thức ăn của Hoa Cúc không mấy tốn kém, chủ yếu cần nguồn thức ăn tươi sạch và các loại vitamin bổ sung để tránh bệnh bại liệt - một căn bệnh phổ biến và nguy hiểm ở chim săn mồi nếu thiếu chất. Quan trọng hơn là sự kiên nhẫn của chị trong quá trình chăm sóc chú chim.
Sau khoảng nửa tháng, xương cổ của chú chim non đã cứng cáp hơn, mắt mở to biết chủ động gắp đồ lên và thả xuống để chơi. Niềm vui của chị Thanh là thấy chú chim khỏe mạnh, ăn tốt. Hơn 1 tháng sau, Hoa Cúc mọc lông ống, biết tự đi ra khỏi thùng giấy quanh nhà để khám phá và nhớ tổ của mình để quay về, nhận biết được tiếng huýt sáo để chạy đến.
Những ngày sau đó, Hoa Cúc muốn sải cánh tập bay nhưng vì cánh gãy nên không thể học bay được. Cũng lúc này, chú chim có thể tự ăn, không cần đút nữa.
Chị Thanh cho chú chim sống trong nhà chung với những con mèo trong gia đình. Việc vệ sinh nhà cửa, tổ của chú chim được dọn nhiều lần trong ngày để đảm bảo vệ sinh.
Loài chim cú lợn thường bị dân gian gắn cho sự xui xẻo. Tuy nhiên, chị Thanh lại cảm nhận loài này thực chất rất tình cảm. "Nếu mình dành đủ sự chân thành, chúng sẽ coi mình như người thân, biết quấn quýt và thậm chí là vòi vĩnh sự chú ý không kém gì những loài thú cưng khác. Hoa Cúc thích được ngồi lên chân mình, được ngủ gần mình, là loài vật có cảm xúc", chị Thanh nói.
Vì thế, đầu năm 2026, chị Thanh lập kênh mạng xã hội tên 101conmeo - Hoa Cúc để chia sẻ về hành trình cứu hộ và chăm sóc chim cú lợn. Không chỉ để lưu giữ kỷ niệm, chị Thanh mong muốn góp phần xóa bỏ những định kiến bủa vây loài chim này, chia sẻ sự đáng yêu của chúng đến nhiều người hơn. Những video của chú chim cú lợn Hoa Cúc được dân mạng "thả tim" bày tỏ sự yêu thích.
Trước đây, chị Thanh từng cứu một số con chim cú lợn gặp nạn. Khi chim trưởng thành, đủ sức khỏe chị để chúng về lại môi trường tự nhiên. Riêng với Hoa Cúc, vì bị gãy cánh nên nó không thể bay săn mồi ngoài thiên nhiên, vậy là chị Thanh quyết định giữ lại nuôi và xem như một thành viên trong nhà.
Theo chị Thanh, loài cú cần không gian thoáng và an toàn nên đã trồng thêm nhiều cây, tạo nên một "khu vườn mini" trong nhà cho chú chim đặc biệt.
"Điều mình làm với Hoa Cúc đơn thuần là hành động cứu hộ cá nhân trong tình huống khẩn cấp và nuôi dưỡng bảo tồn cá thể thương tật. Mình đều không cổ xúy cho hình thức săn bắt, đánh bẫy và thương mại động vật hoang dã trái pháp luật", chị Thanh chia sẻ.
"Nga đã chuẩn bị để tiếp nhận lượng uranium làm giàu của Iran, cất giữ chúng trên lãnh thổ Nga. Đáng lẽ đây sẽ là một giải pháp tốt, nhưng tiếc rằng phía Mỹ đã khước từ sáng kiến này", người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với India Today ngày 15/4.
Ông cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin vẫn sẵn sàng nêu lại phương án nếu các bên có nhu cầu. Nga, quốc gia sở hữu kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới, nhiều lần nói nước này có thể chuyển đổi lượng uranium đã làm giàu của Iran thành nhiên liệu cho lò phản ứng dân sự, nhằm tạo điều kiện cho tiến trình đàm phán và giảm căng thẳng.
Người phát ngôn Điện Kremlin cho rằng lo ngại của Washington về chương trình hạt nhân tại Iran "chỉ là cách viện cớ để tấn công", đồng thời nhắc lại rằng Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) chưa bao giờ phát hiện bằng chứng cho thấy Iran đang phát triển vũ khí hạt nhân.
Mỹ và Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Theo truyền thông Nga, phương án tiếp nhận uranium từ Iran từng được Moskva đưa ra từ tháng 6/2025, sau khi cuộc chiến 12 ngày giữa Israel và Iran kết thúc. Mỹ đã can thiệp vào ngày cuối đợt giao tranh, không kích loạt cơ sở hạt nhân quan trọng của Iran nhằm chấm dứt mối đe dọa từ chương trình hạt nhân nước này.
Nga lặp lại đề xuất một lần nữa trong tuần này, sau khi vòng đàm phán hòa bình giữa Iran và Mỹ tại Islamabad kết thúc cuối tuần qua mà không đạt được thỏa thuận nào. Ông Peskov hôm 13/4 tiết lộ Nga đã nêu phương án này trong các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo Mỹ lẫn Iran.
Giới chức Tehran và Washington cho hay hai bên vẫn còn bất đồng về nhiều vấn đề trong quá trình đàm phán, trong đó mấu chốt là chương trình hạt nhân của Iran. Mỹ được cho là đã đề xuất Iran ngừng làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi phía Iran chỉ chấp thuận đình chỉ trong 5 năm.
Phó tổng thống JD Vance cho biết Washington không chỉ muốn đảm bảo Iran không sở hữu vũ khí hạt nhân, mà còn muốn thiết lập các cơ chế để ngăn chặn khả năng này, bao gồm việc loại bỏ năng lực làm giàu uranium của Tehran. Ông Vance cho rằng số uranium trên nên được đưa ra khỏi lãnh thổ Iran nhằm đảm bảo minh bạch và tăng khả năng giám sát.
Theo các ước tính của IAEA, Iran đang nắm giữ khoảng 400 kg uranium được làm giàu ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí là 90%. Tuy nhiên, sau các cuộc không kích của Mỹ hồi tháng 6/2025, hiện chưa rõ số uranium này đang được cất giữ ở đâu.
Ở đợt tập trung FIFA Days tháng 3, HLV Kim Sang-sik đã triệu tập hàng công gồm Xuân Son, Tuấn Hải, Gia Hưng và Việt Cường cùng các vệ tinh "tiếp đạn" là Hoàng Hên, Hai Long, Quang Hải, Văn Khang. Đây cũng là lần đầu tiên sau nhiều năm đội tuyển VN chứng kiến sự vắng mặt của Nguyễn Tiến Linh - kỷ lục gia ghi bàn cho đội tuyển VN tại AFF Cup. Đặc biệt, màn trình diễn ấn tượng của tân binh Hoàng Hên trước Bangladesh và Malaysia là một bước ngoặt. Đã qua rồi giai đoạn bóng đá VN thiếu tiền đạo giỏi. Vào lúc này HLV Kim Sang-sik có trong tay những sự lựa chọn chất lượng, mỗi cầu thủ có điểm mạnh riêng. Nhà cầm quân sinh năm 1976 sẽ giúp đội tuyển VN bảo vệ chức vô địch AFF Cup 2026 với hàng tấn công phong phú, đa dạng.
Tại AFF Cup 2024, đội tuyển VN đã đăng quang với hàng công gồm 6 cầu thủ: Tiến Linh, Xuân Son, Tuấn Hải, Thanh Bình, Văn Toàn, Vĩ Hào. Trong số những cầu thủ kể trên, bây giờ chỉ còn Xuân Son và Tuấn Hải có thể góp mặt ở AFF Cup 2026. Đây là bộ đôi tấn công đã góp mặt trong 2 trận đấu gặp Bangladesh và Malaysia tại kỳ FIFA Days tháng 3. Nếu Văn Toàn và Vĩ Hào chưa hồi phục chấn thương thì việc Quả bóng vàng VN 2024 Tiến Linh không được gọi, có thể do Linh không có phong độ tốt.
HLV Kim Sang-sik đã gửi thông điệp rất rõ ràng rằng hàng công đội tuyển VN hiện đang rất chật chội, chỉ đủ chỗ cho những người đạt phong độ cao nhất.
Nhìn vào trận thắng Malaysia 3-1 của đội tuyển VN để khép lại vòng loại Asian Cup 2027 với thành tích toàn thắng, có thể thấy hàng tấn công đội tuyển VN vào lúc này đã hoàn tất 2/3 bộ khung chính. Chỉ cần giữ được phong độ như hiện tại, bộ đôi Hoàng Hên - Xuân Son sẽ gần như mặc định đá chính kể cả trong sơ đồ 3-4-3 quen thuộc hay biến thể 3-5-2 mà HLV Kim Sang-sik từng sử dụng trước đó. Trong tính toán này, hàng loạt cái tên mới và cũ gồm Tiến Linh, Tuấn Hải, Gia Hưng, Thanh Bình, Văn Toàn, Vĩ Hào, Việt Cường và Đình Bắc đang chịu áp lực lớn. Nếu đợt tập trung FIFA Days
tháng 3 được xem là phép thử sàng lọc, thì những Tiến Linh, Đình Bắc, Vĩ Hào, Việt Cường và cả Gia Hưng sẽ càng phải ra sức thể hiện hơn nữa. Tất nhiên, với đẳng cấp và trình độ ghi bàn đã được chứng tỏ qua nhiều mặt trận, Tiến Linh cần nhanh chóng tìm lại phong độ để không mất suất lên đội tuyển trước AFF Cup 2026.
BLV Vũ Quang Huy nhận định: "Đội tuyển VN đang sở hữu hàng công mạnh nhất trong lịch sử, cả về số lượng lẫn chất lượng. Sự xuất hiện của Hoàng Hên và Xuân Son là sự bổ sung cần thiết, có khả năng tạo ra sự khác biệt và trở thành mối đe dọa tiềm tàng với bất kỳ hàng phòng ngự nào. Bộ đôi cầu thủ gốc Brazil có đủ tài năng và luôn khát khao cống hiến, sẽ tràn đầy cơ hội được trao đá chính. Đồng nghĩa Tiến Linh nếu có phong độ tốt sẽ dự bị cho Xuân Son, còn Hai Long dự bị cho Hoàng Hên. Vị trí tiền đạo lệch trái sẽ là sự cạnh tranh giữa Tuấn Hải và Đình Bắc. Trong sơ đồ 3-5-2, Tiến Linh có thể sẽ đá cặp cùng Xuân Son nếu Hoàng Hên lui về đá hộ công. Các cầu thủ nhập tịch đang tạo ra sự cạnh tranh gắt gao và chính sự cạnh tranh này càng giúp đội tuyển VN trở nên mạnh mẽ".
