Lên tiếng cho mai sau là sáng kiến của Viện Goethe Hà Nội phối hợp với Trung tâm hỗ trợ và phát triển tài năng điện ảnh TPD khởi động từ năm 2021, nhằm kết nối các nhà làm phim tài liệu độc lập với các tổ chức liên quan để kể những câu chuyện về phát triển bền vững tại Việt Nam.
Ban tổ chức thông tin, thông qua những câu chuyện từ Việt Nam xoay quanh các chủ đề hòa nhập xã hội, sinh kế, quản lý rác thải và phát triển đô thị, từ 20 hồ sơ khá đa dạng về đề tài và phong cách làm phim, ban tổ chức chọn ra ba dự án tiềm năng để đồng hành.
Các dự án này đều mang lại cho khán giả cái nhìn gần gũi hơn về thực tại đời sống thường nhật và các góc nhìn ít thấy từ cộng đồng.
Sinh kế và môi trường ở đầm phá Tam Giang của hai nhà làm phim Phan Thị Huỳnh Nhi và Đào Hoàng Duy tập trung khắc họa cuộc sống của người dân đầm phá Tam Giang – Cầu Hai (Thừa Thiên Huế) – một phần của hệ thống đầm phá nước lợ lớn nhất Đông Nam Á.
Họ vừa cố níu giữ mầm sống cho hàng vạn cây bần chua, loài cây giữ đất, giữ rừng và giữ cả sinh kế của họ.
Với Sống độc lập, Nguyễn Hồ Bảo Nghi dõi theo hành trình sống độc lập đầy thử thách của anh Tuấn – một người đàn ông sống với chứng bại não nặng tại Hà Nội.
Đây là lát cắt gần gũi về cuộc sống nơi đô thị, nơi những giới hạn cá nhân va chạm với hệ thống xã hội, và ý chí con người không ngừng tìm cách vượt qua vô số những ranh giới khác nhau.
Còn với Lội nhớt, Nông Nhật Quang tập trung vào việc lưu trữ ký ức và cách cộng đồng queer tìm kiếm không gian tồn tại trong một đô thị đang biến đổi nhanh chóng.
Trong đó Nico – một con búp bê thường xuất hiện trong các buổi trình diễn – được sử dụng như một nhân vật dẫn chuyện, chứng kiến và lưu giữ ký ức.
Ban cố vấn bao gồm các đạo diễn Hà Lệ Diễm, Nguyễn Hồng Quân và Nguyễn Hồng Anh.
Từ góc độ của mình, Hà Lệ Diễm chia sẻ mối quan hệ giữa người làm phim và nhân vật rất quan trọng, đó không chỉ là mối quan hệ giữa người với người mà còn như người thân.
“Tác phẩm phải mang đậm dấu ấn văn hóa Việt Nam nhưng vẫn tạo được sự đồng cảm với khán giả quốc tế”, cô nhắn nhủ các nhà làm phim.
Sáng kiến tiếp tục khẳng định phim tài liệu là một phương tiện đối thoại, giúp các nhà làm phim có thể tiếp cận những vấn đề xã hội phức tạp thông qua sự trao đổi liên tục với các đối tác địa phương.
Ông Nguyễn Hoàng Phương – phụ trách điều hành Trung tâm hỗ trợ và phát triển tài năng điện ảnh TPD – chia sẻ: tổng 8 phim sau khi hoàn thiện của ba mùa ngoài phát hành trong nước sẽ được mang đi giới thiệu tại nhiều sự kiện điện ảnh hoặc liên hoan phim quốc tế khác nhau.
Theo ông Oliver Brandt – Viện trưởng Viện Goethe Hà Nội, phim tài liệu không bị bó hẹp trong các rạp thương mại, có thể chiếu ở các trường học và chương trình giáo dục; các rạp nhỏ, không gian nghệ thuật hoặc phối hợp với các tổ chức khác nhau để chiếu cho các nhóm cộng đồng chuyên biệt.
Sáng nay (20.4), Bộ GD-ĐT tổ chức Hội nghị tuyển sinh năm 2026. Phát biểu chỉ đạo hội nghị, GS-TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT, cho rằng nguyên tắc tuyển sinh năm nay cơ bản đảm bảo sự ổn định, đơn giản hóa và khắc phục những hạn chế bất cập của năm trước. Việc đơn giản hóa được thực hiện với cả người học, phụ huynh trong công tác đăng ký, nhập học gắn với cơ sở dữ liệu quốc gia, dữ liệu của ngành.
Đồng thời, GS Lê Quân cho rằng cần linh hoạt hơn trong bài toán công bố kết quả, đảm bảo tính tự chủ của các cơ sở giáo dục ĐH. Việc này đòi nguyên tắc về sự chủ động hơn của các trường và các vụ, cục của Bộ trong việc chủ động nắm bắt tình hình, danh sách những học sinh đáp ứng yêu cầu xét tuyển để có sự chuẩn bị tốt hơn.
Tại hội nghị, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT), chia sẻ nội dung báo cáo tổng kết tuyển sinh năm 2025. Theo đó, từ năm 2022 đến nay, số lượng thí sinh dự thi tốt nghiệp THPT đều trên mức trên 1 triệu thí sinh. Số thí sinh trúng tuyển, tỷ lệ thí sinh nhập học cũng tăng dần qua từng năm. Trong đó, năm 2025 số thí sinh trúng tuyển nhập học trên chỉ tiêu đạt mức kỷ lục, lên tới mức 90%, cao nhất trong 4 năm qua.
Số liệu thống kê của Bộ GD-ĐT cũng cho thấy, năm 2025 có 76% cơ sở đào tạo có thí sinh nhập học trên mức 80%. Tỷ lệ này cũng cao hơn 2 năm trước đó (năm 2023 đạt 63% và năm 2024 đạt 71,38%).
GS Nguyễn Tiến Thảo cũng chỉ ra bức tranh tuyển sinh theo nhóm ngành. Trong số 24 nhóm ngành, có 12 nhóm ngành chiếm gần 90% số sinh viên nhập học so với chỉ tiêu. Ngược lại, 12 nhóm ngành chỉ chiếm 10% số sinh viên nhập học, có số sinh viên theo học ở mức dưới 10.000.
Kết quả đào tạo nhóm ngành sư phạm năm 2025 cho thấy tỷ lệ nhập học cũng đạt trên 90%. Số lượng thí sinh đăng ký và nhập học các ngành sư phạm đều cao ở các trường, nhờ tác động của chính sách mới từ luật Nhà giáo.
Nhấn mạnh tác động của chính sách đi vào cuộc sống, GS Thảo chỉ ra sự hấp dẫn thí sinh về nguồn tuyển, chất lượng và số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển và nhập học năm 2025 ở một số nhóm ngành công nghệ chiến lược.
Kết quả điểm thi theo 5 tổ hợp truyền thống, GS Thảo cho rằng các tổ hợp xét tuyển truyền thống ổn định thời gian qua, phục vụ tốt xét tuyển ĐH. Năm 2025 có nhiều phương thức xét tuyển, trong đó 5 phương thức chính gồm: điểm thi tốt nghiệp, xét học bạ, xét tuyển kết hợp, thi riêng và tuyển thẳng. Trong đó, xét điểm thi tốt nghiệp THPT chiếm tới trên 50%, xét học bạ chiếm hơn 29%, xét tuyển kết hợp chiếm trên 15%, thi riêng trên 5% và tuyển thẳng chỉ 0,32%. Đáng chú ý, phương thức xét học bạ (xét điểm học tập THPT) có xu hướng giảm so với năm 2024, nhiều phương thức tuyển sinh khác không có thí sinh nhập học.
Ngoài ra, việc tuyển sinh theo vùng miền năm 2025 có nhiều sự điều chỉnh. Theo đó, các trường địa phương và thành phố lớn có sự chênh lệch về điều kiện học tập và mức thu hút thí sinh. Trong đó, cao nhất khu vực Đồng bằng sông Hồng và Đông Nam bộ dẫn đầu về số thí sinh trúng tuyển nhập học và theo học.
Về những tồn tại của tuyển sinh năm 2025, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GD-ĐT) cho rằng có những nguyên nhân đến trực tiếp từ việc thí sinh khai sai thông tin, chưa rà soát kỹ và không thực hiện hết quy trình xét tuyển, có những trường hợp không đăng ký xét tuyển đúng thời gian quy định… Một số hạn chế đến từ cơ sở đào tạo như: chưa cập nhật dữ liệu, chưa báo cáo đầy đủ kịp thời và chính xác; một số trường chưa tham gia vào hệ thống xét tuyển; còn sai sót trong quá trình xét tuyển…
Kế hoạch tuyển sinh năm 2026, GS-TS Nguyễn Tiến Thảo nhấn mạnh về nguồn tuyển, nguyên tắc xét tuyển và một số quy định mới liên quan trực tiếp tới thí sinh.
Tôi có một nỗi sợ mỗi khi nhìn người khác ăn phở và húp cạn nước dùng. Nghe thì có vẻ lạ lùng, bởi lâu nay ai cũng mặc định cái "chất" của những món nước như bún, phở nằm ở nước dùng. Nước phải đậm, phải ngọt, phải "đã miệng" thì mới gọi là đúng điệu. Nhưng với tôi, bát phở ngon không nằm ở việc phải húp đến giọt cuối cùng.
Trước đây, tôi cũng từng có thói quen uống nhiều nước dùng mỗi khi ăn món nước. Sau đó, tôi thấy cổ họng khô rát, uống bao nhiêu nước vẫn không hết khát. Cảm giác háo nước cứ đeo bám đến tận chiều. Tôi biết trong phần nước dùng ấy chứa không ít muối, gia vị, bột ngọt... và cơ thể mình phản ứng rất rõ.
Sau này đọc thêm, tôi mới hiểu cảm giác ấy không phải là ngẫu nhiên. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một bát phở trung bình có khoảng 400-500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5 gram muối, tương đương khoảng 1.000-2.000 mg natri.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày. Nghĩa là chỉ cần húp cạn một bát phở vào buổi sáng, cơ thể gần như đã "dùng hết" hạn mức muối của cả ngày, chưa kể phần muối từ những bữa ăn sau.
>> Tôi tiếc cho những người ăn phở chất đầy gia vị nhưng bỏ nửa bát nước dùng
Kể từ khi nhận ra điều đó, tôi thay đổi thói quen ăn uống của mình. Tôi vẫn ăn phở, vẫn thưởng thức phần bánh và thịt, nhưng thường chỉ ăn vừa đủ nước, không bao giờ uống cạn (thường tôi sẽ bỏ lại một nửa bát nước dùng). Nhiều người bạn đi cùng nhìn tôi rồi đùa: "Ăn phở mà không húp nước thì còn gì là ngon". Tôi chỉ cười, vì mỗi người một lựa chọn.
Không chỉ phở, mà nhiều món ăn khác trong đời sống hàng ngày của chúng ta cũng chứa lượng muối cao hơn tưởng tượng. Nếu cộng dồn cả ngày, từ bữa sáng, bữa trưa đến bữa tối, lượng muối nạp vào cơ thể có thể vượt xa mức khuyến nghị. Có thể chúng ta không cảm nhận ngay lập tức. Nhưng về lâu dài, những thói quen nhỏ như vậy lại âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe.
Có thể ai đó vẫn thấy tôi "ăn uống lãng phí", nhưng tôi chấp nhận điều đó để đổi lấy cảm giác nhẹ nhõm suốt cả ngày. Và biết đâu, nếu bớt đi một chút muối từ những thói quen rất nhỏ như vậy, tôi sẽ tránh được những vấn đề lớn hơn về sức khỏe trong tương lai.
Thuật ngữ "Chỉ số Waffle House" được biết đến rộng rãi ở Mỹ nhưng không thực sự liên quan đến bánh waffle. Vào năm 2004, Giám đốc Quản lý Khẩn cấp Florida Craig Fugate đã đưa ra thuật ngữ này như một cách gián tiếp để biết mức độ thiệt hại nghiêm trọng tại một khu vực, dựa trên số lượng địa điểm Waffle House vẫn mở cửa và phục vụ sau bão.
Chỉ số Waffle House là một thước đo phi chính thức được đặt theo tên chuỗi nhà hàng Waffle House để xác định tác động của bão và quy mô hỗ trợ cần thiết cho việc phục hồi sau thảm họa. Thước đo này dựa trên uy tín của Waffle House trong việc duy trì mở cửa trong thời tiết cực đoan và mở lại nhanh chóng sau các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như lốc xoáy hoặc bão.
"Nhiều người sẽ nghĩ chúng tôi duy trì mở cửa để kiếm thêm tiền. Thực tế, chúng tôi lỗ và đây là vấn đề liên quan đến con người, không phải tiền bạc", Njeri Boss, Phó Chủ tịch Quan hệ Công chúng của Waffle House cho biết. Qua nhiều năm, Boss nói công ty đã học được những gì mọi người cần để giúp một cộng đồng đứng vững trở lại.
Waffle House thực hiện phần lớn hoạt động kinh doanh ở miền Nam, nơi thường xuyên xảy ra bão, nên họ có hệ thống quản lý rủi ro và chuẩn bị sẵn sàng cho thảm họa tốt. Boss cho biết mọi nhà hàng đều có một kịch bản ứng phó bão được sửa đổi hàng năm để hướng dẫn đội ngũ quản lý những việc cần làm trong trường hợp khẩn cấp.
Các nhà hàng có thực đơn cho những thời điểm không có nước, điện và thậm chí cả gas. Các thực đơn này bị giới hạn và không cung cấp đầy đủ các lựa chọn, điều này giúp Chỉ số Waffle House hiếm khi đạt mức đỏ.
Chỉ số Waffle House có ba cấp độ dựa trên mức độ phục vụ mà nhà hàng có thể cung cấp ngay sau bão: Xanh (Thực đơn đầy đủ; nhà hàng ít hoặc không bị hư hại và có đủ điện); Vàng (Thực đơn hạn chế; nhà hàng sắp hết thực phẩm hoặc có điện hạn chế) và Đỏ (Waffle House đóng cửa hoàn toàn).
Chỉ số Waffle House tồn tại song song với các phép đo gió, lượng mưa và thông tin thời tiết chính thức khác như Thang đo gió bão Saffir–Simpson để chỉ ra cường độ của một cơn bão. Boss nói Chỉ số Waffle House không thuộc về Waffle House nhưng họ trân trọng việc tên mình được sử dụng. Mọi người ở cả trong và ngoài nước đều biết về nó.
Boss thường xuyên nhận được các cuộc gọi hỏi về cách thức hoạt động của chỉ số này và phải nhắc nhở mọi người nó không phải của công ty.
Nếu một cửa hàng Waffle House đóng cửa trước khi bão đổ bộ, đó là dấu hiệu cho thấy thời tiết cực kỳ khắc nghiệt sắp xảy ra và người dân trong khu vực nên sơ tán. FEMA (Cơ quan Quản lý Khẩn cấp Liên bang Mỹ) chú ý đến việc đóng cửa của Waffle House vì giúp chỉ ra có bao nhiêu người đã sơ tán khỏi một thị trấn.
Vì vậy, Waffle House có thể là nguồn lực để sử dụng cùng với thông tin thời tiết nhằm giúp người dân Mỹ cân nhắc các hành động cần thiết trước, trong và sau các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt.
Waffle House ra đời năm 1955 tại Atlanta với mô hình kết hợp đồ ăn nhanh 24 giờ và phục vụ tại bàn. Hai nhà sáng lập chọn tên gọi này vì bánh waffle mang lại lợi nhuận cao nhất trong thực đơn thời điểm đó. Hiện nay, chuỗi nhà hàng mở rộng tới hơn 2.000 chi nhánh tại 25 bang Mỹ và tiêu thụ 2% tổng lượng trứng toàn quốc. Cơ sở này không chỉ là quán ăn mà đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của miền Nam nước Mỹ.
