Sáng 7/4, Quốc hội đã bầu Chủ tịch nước và chiều nay bầu Thủ tướng – hoàn tất việc kiện toàn các chức danh lãnh đạo chủ chốt của Nhà nước nhiệm kỳ 2026-2031.
Hiến pháp quy định Quốc hội là cơ quan duy nhất có thẩm quyền bầu Chủ tịch nước và Thủ tướng. Sau khi được bầu, hai chức danh tuyên thệ trung thành với Tổ quốc, nhân dân và Hiến pháp trước Quốc hội. Trong quá trình thực hiện, Quốc hội kết hợp giữa các phiên họp riêng để làm công tác nhân sự và các phiên công khai để biểu quyết thông qua nghị quyết và công bố kết quả.
Hồi đầu tháng 3, Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 2 khóa 14 đã biểu quyết thống nhất giới thiệu nhân sự để Quốc hội bầu, phê chuẩn các chức danh lãnh đạo Nhà nước nhiệm kỳ mới. Bộ Chính trị sau đó hoàn tất thủ tục để trình Quốc hội theo thẩm quyền.
Quy trình bầu Chủ tịch nước bắt đầu từ việc Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình danh sách đề cử. Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút hoặc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu. Trên cơ sở ý kiến thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu và hoàn thiện danh sách. Danh sách chính thức được xác lập khi Quốc hội biểu quyết thông qua trước khi tiến hành bầu.
Bước tiếp theo là thành lập Ban kiểm phiếu và tiến hành bỏ phiếu kín. Ban kiểm phiếu do Quốc hội bầu, không bao gồm người trong danh sách ứng cử. Người trúng cử phải đạt quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội đồng tình.
Sau khi kiểm phiếu, Ban kiểm phiếu báo cáo kết quả trước Quốc hội. Trên cơ sở đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội trình dự thảo nghị quyết bầu Chủ tịch nước. Quốc hội biểu quyết thông qua nghị quyết. Người trúng cử sau đó thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức.
Quy trình bầu Thủ tướng có cấu trúc tương tự nhưng khác ở khâu đề cử. Theo Hiến pháp, Chủ tịch nước trình danh sách để Quốc hội bầu Thủ tướng.
Sau khi danh sách được trình, đại biểu Quốc hội có quyền đề cử, giới thiệu thêm hoặc tự ứng cử; người được giới thiệu có thể xin rút. Các trường hợp đề cử bổ sung, tự ứng cử hoặc xin rút được Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổng hợp, báo cáo; Quốc hội biểu quyết quyết định việc cho rút và việc đưa vào danh sách chính thức.
Quốc hội thảo luận tại các đoàn đại biểu; Ủy ban Thường vụ Quốc hội giải trình, tiếp thu ý kiến. Khi danh sách chính thức được thông qua, Quốc hội tiến hành các bước giống với bầu Chủ tịch nước, gồm thành lập Ban kiểm phiếu, bỏ phiếu kín, công bố kết quả, sau đó thông qua nghị quyết bầu. Thủ tướng được bầu tuyên thệ nhậm chức trước Quốc hội.
Chủ tịch nước là người đứng đầu Nhà nước, có thẩm quyền công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm một số chức danh; quyết định về quốc tịch, đặc xá, đối ngoại và thống lĩnh lực lượng vũ trang.
Thủ tướng là người đứng đầu Chính phủ, chịu trách nhiệm điều hành hệ thống hành chính nhà nước, tổ chức thi hành pháp luật và chịu trách nhiệm trước Quốc hội về hoạt động của Chính phủ.
Tiêu chuẩn nhân sự đối với hai chức danh này được quy định tại Quy định 365 năm 2025 của Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu về uy tín, năng lực toàn diện, kinh nghiệm lãnh đạo và khả năng điều hành ở tầm vĩ mô.
Theo quy định hiện hành, Chủ tịch nước và Chính phủ đương nhiệm thực hiện nhiệm vụ cho đến khi Quốc hội khóa mới bầu ra nhân sự thay thế và kiện toàn bộ máy.
Alcaraz đã chấm dứt hành trình ấn tượng của tay vợt chủ nhà Valentin Vacherot tại Monte Carlo Masters bằng chiến thắng 6-4, 6-4. Tay vợt Tây Ban Nha đứng trước cơ hội bảo vệ thành công danh hiệu tại giải ATP Masters 1000 trên mặt sân đất nện.
Ở trận đấu trên sân Rainier III hôm 11/4, tay vợt 22 tuổi hóa giải lối chơi giao bóng mạnh, tấn công uy lực của Vacherot, người nhận được sự cổ vũ cuồng nhiệt từ khán giả nhà. Alcaraz tận dụng thành công 3 trong 4 break-point trên đường tới chiến thắng sau 84 phút.
Trước đó, Sinner đánh bại Alexander Zverev 6-1, 6-4 ở trận bán kết đầu tiên trong ngày. Điều này đồng nghĩa người hâm mộ sẽ được chứng kiến chung kết "bom tấn", diễn ra lúc 20h hôm nay 12/4 (giờ Hà Nội).
Trận chung kết Monte Carlo Masters giữa Alcaraz và Sinner mang ý nghĩa "một được hai". Không chỉ là danh hiệu Masters 1000 đầu tiên trên sân đất nện trong năm, mà người chiến thắng còn sẽ trở thành tay vợt số 1 thế giới vào thứ Hai 13/4. Sinner đang nỗ lực chấm dứt thời kỳ thống trị của Alcaraz, người vừa san bằng thành tích 66 tuần giữ ngôi số 1 với chính tay vợt Italy.
"Tôi nghĩ đây là vị trí trong mơ với bất kỳ ai. Tôi đang cạnh tranh cho danh hiệu Monte Carlo thứ hai, còn anh ấy thì hướng tới danh hiệu đầu tiên", Alcaraz nói về trận chung kết, cũng là lần gặp nhau đầu tiên giữa hai người kể từ trận chung kết ATP Finals 2025. "Ngôi số 1 thế giới đang bị tranh chấp quyết liệt, điều đó khiến chung kết càng trở nên đặc biệt hơn".
Alcaraz cũng dành lời khen cho Vacherot, tay vợt Monaco đầu tiên vào tới tứ kết và bán kết Monte Carlo trong Kỷ nguyên Mở. Tay vợt 27 tuổi, người từng gây chấn động khi vô địch Thượng Hải Masters tháng 10 năm ngoái với thứ bậc 204 thế giới, đã giành break sớm ở set hai, nhưng không thể ngăn cản đà tiến của Alcaraz. Dù thua trận, Vacherot sẽ tăng 6 bậc lên số 17 thế giới, cao nhất sự nghiệp.
Vòng bán kết hôm 11/4 cũng chứng kiến Sinner nâng chuỗi thắng trước Zverev lên 8 trận liên tiếp ở ATP Tour. Với chuỗi 21 trận thắng liên tiếp tại các giải Masters 1000, sau các chức vô địch ở Paris tháng 11 năm ngoái và Indian Wells, Miami tháng trước, Sinner trở thành tay vợt thứ tư trong lịch sử vào chung kết cả ba giải Masters 1000 đầu mùa (sau Roger Federer năm 2006, Rafael Nadal năm 2011 và Novak Djokovic năm 2015).
"Tôi rất hạnh phúc. Tôi đến đây để kiểm tra lại bản thân trên mặt sân đất nện, và việc vào chung kết có ý nghĩa rất lớn với tôi", Sinner nói. "Giờ hãy chờ xem điều gì sẽ đến ở trận chung kết. Tôi không có gì để mất, nên dĩ nhiên tôi sẽ cố gắng hết sức vào ngày mai".
Ngày 2/4, Bộ Chính trị ban hành kết luận về định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16. Kết luận đặt mục tiêu đến năm 2030 xây dựng hệ thống pháp luật dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch, khả thi, mở đường cho kiến tạo phát triển. Đến năm 2045, hệ thống pháp luật phải đạt chất lượng cao, hiện đại, phù hợp thực tiễn và thông lệ quốc tế.
Cùng với yêu cầu nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013, Bộ Chính trị nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện đồng bộ thể chế, pháp luật để phát triển nhanh, bền vững, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.
Công tác lập pháp được yêu cầu tạo đột phá trong phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đồng thời xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ và chuyển đổi số làm động lực chính.
Bộ Chính trị cũng định hướng hoàn thiện pháp luật để phát triển văn hóa, con người Việt Nam; xây dựng nền giáo dục hiện đại; quản lý hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường, thích ứng biến đổi khí hậu; xây dựng lực lượng vũ trang chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế.
Các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan trong hệ thống chính trị được yêu cầu kịp thời thể chế hóa đầy đủ chủ trương, đường lối của Đảng, trong đó tập trung hoàn thành ngay trong năm các nội dung cốt lõi của Nghị quyết Đại hội Đảng 14 và các nghị quyết chiến lược.
Bộ Chính trị yêu cầu sớm khơi thông các điểm nghẽn pháp lý để phát huy nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số; đồng thời xây dựng hành lang pháp lý cho các lĩnh vực mới như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng tái tạo.
Kết luận nêu rõ tư duy xây dựng pháp luật cần chuyển từ quản lý sang phục vụ, kiến tạo phát triển; dứt khoát từ bỏ quan điểm không quản được thì cấm, xóa bỏ cơ chế xin - cho, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Công tác quản lý nhà nước được yêu cầu chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, chấp nhận rủi ro có kiểm soát.
Từ năm 1945 đến nay, Việt Nam đã ban hành 5 bản Hiến pháp vào các năm 1946, 1959, 1980, 1992 và 2013. Tháng 6/2025, Quốc hội đã thông qua nghị quyết sửa đổi, bổ sung một số điều của Hiến pháp năm 2013 để phục vụ việc tinh gọn bộ máy, xây dựng mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Trước đó, tại phiên thảo luận tổ của Quốc hội tháng 5/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu định hướng nghiên cứu sửa đổi căn bản Hiến pháp trong nhiệm kỳ mới trên cơ sở đánh giá toàn diện sau 40 năm đổi mới. Tháng 12/2025, khi chủ trì họp Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế, pháp luật, Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp tục đề nghị nghiên cứu tổng kết việc thực hiện Hiến pháp năm 2013, làm cơ sở đề xuất sửa đổi phù hợp, đồng bộ với những tổng kết lớn của Đảng.
Sáng 2/4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về công tác chuẩn bị kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 16. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thông tin kỳ họp dự kiến diễn ra trong 11 ngày, chia làm 2 đợt. Trong đợt đầu, Quốc hội bố trí 3 ngày làm công tác nhân sự và 3 ngày thảo luận luật, nghị quyết, sau đó nghỉ một tuần trước khi bước vào đợt 2.
Theo kế hoạch, sáng 5/4, các đoàn đại biểu Quốc hội họp để bầu Trưởng đoàn. Chiều cùng ngày, Quốc hội họp phiên trù bị, xem xét, thông qua chương trình kiện toàn nhân sự của kỳ họp.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu công tác chuẩn bị phải chi tiết, kỹ lưỡng, bảo đảm chất lượng hồ sơ, tài liệu. Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các cơ quan liên quan được giao chủ trì, theo dõi, đôn đốc, tổ chức thẩm tra nghiêm túc.
Phó thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Chính phủ đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan để chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, danh sách nhân sự trình Quốc hội, bảo đảm dân chủ, chặt chẽ, đúng quy định.
Theo quy định, tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa mới, các đại biểu sẽ xem xét kiện toàn các chức danh lãnh đạo cấp cao gồm Chủ tịch nước, Thủ tướng, Chủ tịch Quốc hội, các Phó chủ tịch Quốc hội, Phó thủ tướng, thành viên Chính phủ, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội.
Tổng thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh cho biết Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu đã xây dựng hai phương án thực hiện công tác nhân sự, gồm không thảo luận tại đoàn hoặc thảo luận tại đoàn. Nội dung này sẽ được trình Quốc hội xem xét, quyết định tại phiên trù bị chiều 5/4.
Ngoài công tác nhân sự, Tổng thư ký Quốc hội cho biết kỳ họp dự kiến xem xét một số nội dung quan trọng như Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam, Nghị quyết về việc thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương và các cơ chế, chính sách đặc thù liên quan đất đai, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số.
Văn phòng Quốc hội đã dự phòng thời gian tại đợt 2 để bố trí các nội dung cấp bách, đồng thời đề nghị Chính phủ khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, tài liệu, gửi kịp thời đến đại biểu Quốc hội để bảo đảm tiến độ kỳ họp.