Sáng 20/4, thảo luận tổ về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa Việt Nam, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh, Phó đoàn Phú Thọ, đánh giá cao các đề xuất về tuyển dụng, đào tạo và tiền lương cho lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn. Tuy nhiên, ông cho rằng mức bồi dưỡng hiện nay vẫn quá thấp.
“Tôi đã xem một phóng sự về đời sống của các nghệ sĩ loại hình nghệ thuật truyền thống như ballet, xiếc, nơi mỗi ngày biểu diễn họ chỉ nhận được khoảng 70.000 đến 80.000 đồng. Với mức đãi ngộ như vậy, dù có yêu nghề đến đâu họ cũng khó có thể sống được bằng nghề”, ông nói.
Theo dự thảo, viên chức, người lao động hoạt động đặc thù trong các đơn vị sự nghiệp công lập lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn được hưởng phụ cấp ưu đãi nghề và chế độ bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn theo lộ trình. Cụ thể, phụ cấp ưu đãi nghề từ 40% đến 60% mức lương hiện hưởng cộng phụ cấp chức vụ và thâm niên vượt khung. Mức bồi dưỡng luyện tập từ 5% đến 15% lương cơ sở mỗi buổi, bồi dưỡng biểu diễn từ 15% đến 30% lương cơ sở mỗi buổi.
Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh cho rằng mức bồi dưỡng này vẫn thấp, nhất là với diễn viên hợp đồng có thu nhập chỉ 2-3 triệu đồng mỗi tháng. Để tạo đột phá thực chất, chính sách phát triển văn hóa cần tập trung vào con người, trong đó có cơ chế đãi ngộ đủ mạnh, đặc biệt với các loại hình nghệ thuật truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một.
Ông cũng kiến nghị bổ sung chính sách ưu tiên sử dụng các trụ sở công dôi dư cho hoạt động văn hóa, thể thao. Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều trụ sở chưa được khai thác hiệu quả, trong khi lĩnh vực này vẫn thiếu không gian hoạt động. Ông đề nghị Chính phủ hướng dẫn thủ tục rút gọn trong việc giao, cho thuê các trụ sở này để tránh kéo dài thời gian thực hiện. “Nếu vẫn áp dụng đầy đủ quy trình như hiện nay, có thể mất vài năm mới hoàn tất, làm chậm việc phát huy hiệu quả tài sản công”, ông nêu.
Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà cũng ủng hộ việc có phụ cấp nghề nghiệp cho viên chức nghệ thuật. Tuy nhiên, bà cho rằng không nên quy định cứng mức bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn từ 5% đến 15% ngay trong Nghị quyết. Nội dung này nên giao Chính phủ quy định chi tiết để đảm bảo linh hoạt trong điều chỉnh. “Nếu thực tế cho thấy mức bồi dưỡng quá thấp, Chính phủ có thể điều chỉnh ngay mà không phải chờ sửa Nghị quyết”, bà nói.
Thực tế cho thấy thu nhập của viên chức ngành nghệ thuật còn thấp. Diễn viên hạng 4 có hệ số lương 1,86-4,06, tương đương khoảng 3,35-7,3 triệu đồng mỗi tháng; hạng 3 từ 4,2-8,96 triệu đồng. Với người có thâm niên khoảng 10 năm, thu nhập thực nhận trung bình khoảng 5 triệu đồng – chỉ nhỉnh hơn mức lương tối thiểu vùng.
Đối với người mới vào nghề, mức lương còn thấp hơn. Diễn viên mới được hưởng hệ số 1,86, sau khi trừ bảo hiểm xã hội chỉ còn khoảng 3 triệu đồng mỗi tháng, khó đáp ứng chi phí sinh hoạt cơ bản.
Ngoài lương, chế độ bồi dưỡng luyện tập và biểu diễn hiện hành cũng ở mức thấp, với 35.000-80.000 đồng mỗi buổi tập và 80.000-200.000 đồng mỗi buổi diễn. Mức này đã duy trì hơn 10 năm, dù lương cơ sở đã nhiều lần điều chỉnh. Báo cáo Quốc hội năm 2024, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẳng định chế độ bồi dưỡng hiện hành không theo kịp nhu cầu cuộc sống, chưa đủ tạo động lực cho đội ngũ nghệ sĩ, người lao động trong lĩnh vực nghệ thuật biểu diễn.
Nghệ sĩ đột quỵ nhẹ hồi cuối tháng 1, điều trị ở Bệnh viện 198. Ông cho biết may mắn vì được cấp cứu kịp thời, không để lại di chứng nặng. Thời gian đầu nằm viện, ông thường xuyên đau đầu, chóng mặt, khó diễn đạt. Hiện nghệ sĩ đã lấy lại hoàn toàn ngôn ngữ, sinh hoạt bình thường. Chướng ngại duy nhất của ông là trí nhớ giảm sút. "Biến cố khiến tôi nhận ra giá trị của sức khỏe, biết trân trọng bản thân hơn. Trước kia, tôi ham việc, thường đi diễn liên miên, sinh hoạt không điều độ", ông nói.
Hiện tại, ông xây dựng chế độ ăn uống, nghỉ ngơi khoa học, kết hợp vận động nhẹ nhàng và lắng nghe cơ thể nhiều hơn, hạn chế nguy cơ tái phát. Bên cạnh đó, nghệ sĩ vẫn duy trì điều trị các bệnh nền như tiểu đường, trào ngược dạ dày, thoát vị đĩa đệm, mỡ máu và gan nhiễm mỡ. Trong giai đoạn hồi phục, ông được người thân, con cái chăm sóc. Từ sau khi chia tay người vợ thứ hai năm 2019, ông kín tiếng chuyện đời tư.
Ở tuổi 74, bên cạnh đam mê diễn xuất, Trần Nhượng tìm thấy niềm vui trong cuộc sống điền viên. Ông sở hữu khu đất đồi rộng hàng nghìn mét vuông tại Yên Bái, nơi ông trồng bonsai và cây ăn quả. Mỗi khi có thời gian, nghệ sĩ rời Hà Nội lên vườn, tận hưởng không khí trong lành, hòa mình vào thiên nhiên.
Tháng 5, ông sẽ quay phim điện ảnh Tây Sơn thất hổ tướng: Kỳ nam cung thủ Lý Văn Bưu, quay chủ yếu ở Bình Định. Tác phẩm đề tài lịch sử, nói về bảy vị tướng tài dưới thời vua Quang Trung. Ông vào vai Thái sư, anh trai của hoàng hậu, nhân vật quyền khuynh triều dã, gây ra nhiều sóng gió trong lúc vua lâm bệnh nặng.
Nghệ sĩ gặp áp lực bởi đã quá lâu không đóng phim chiếu rạp. Các tác phẩm điện ảnh gần nhất ông tham gia là Đêm hội Long Trì (1989), Tình yêu bên bờ vực thẳm (1992). Theo ông, cái khó của người đóng phim lịch sử là không có hình mẫu cụ thể để tham khảo, chỉ có thể dựa vào kịch bản, sách sử để tưởng tượng, hình dung ra phong thái nhân vật.
Ngoài ra, nghệ sĩ gặp khó khăn trong việc học lời thoại do tuổi cao, trí nhớ kém đi. "Hơn nữa, tôi mới trải qua đợt tai biến, sức khỏe chưa hoàn toàn hồi phục, ảnh hưởng phần nào đến tư duy, sự nhanh nhạy. Vì vậy, tôi khá lo lắng không biết mình có thể đáp ứng tốt công việc hay không, nhất là khi lịch quay có thể dày", ông nói. Hiện ông dành nhiều thời gian nghiên cứu kịch bản trước khi phim bấm máy.
Những năm gần đây, nghệ sĩ ít xuất hiện trên màn ảnh nhỏ do chưa có vai diễn phù hợp. Trước đó, ông ghi dấu ấn đậm nét với loạt nhân vật phản diện trong các phim Gác kiếm, Bão ngầm, Người phán xử, Khi đàn chim trở về, Chủ tịch tỉnh, Những cô gái trong thành phố. Tuy nhiên, việc đóng đinh với hình tượng này từng mang đến cho ông rắc rối. Nhiều khán giả không tách bạch giữa vai diễn và con người ngoài đời, thường dành cho ông ánh nhìn hay lời lẽ thiếu thiện cảm. Đọc những bình luận tiêu cực, gay gắt trên mạng, ông từng chạnh lòng và tổn thương. Tuy vậy, khi nhìn lại, nghệ sĩ xem đó như một phần tất yếu của nghề diễn. Ông cho rằng việc được khán giả nhớ đến là minh chứng cho vai diễn thành công.
Nghệ sĩ Trần Nhượng sinh năm 1952, từng là diễn viên Đoàn Ca Múa Kịch Hải Hưng (cũ), sau đó chuyển sang Đoàn Nghệ thuật Công an Nhân dân. Khi về hưu, ông giữ quân hàm đại tá. Ông từng đóng các vở kịch Bác sĩ Huỳnh, Chị Nhàn, Nữ ký giả, Người với người. Ngoài ra, ông đạo diễn nhiều vở kịch từng đoạt giải cao ở các liên hoan sân khấu như Vòng xoáy, Những quân bài định mệnh, Đám cưới trong đêm mưa, Dưới ánh đèn, Phía sau vụ án. Ông được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 2015.
Ngày 17-4, Tọa đàm phát triển du lịch núi Cấm - Thất Sơn diễn ra tại núi Cấm (xã Núi Cấm, tỉnh An Giang). Sự kiện thu hút nhiều ý kiến chuyên gia, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp hiến kế để phát triển du lịch nóc nhà miền Tây, thu hút khách quốc tế đến tham quan.
Ông Lý Chấn An - Giám đốc chi nhánh Vietravel Long Xuyên (An Giang) - cho biết núi Cấm khí hậu mát mẻ, có núi có rừng nên thuận lợi phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng.
Khách du lịch đến thỏa thích ngắm hoàng hôn, săn mây, tham quan tâm linh huyền bí. Tuy nhiên điểm đến du lịch núi Cấm này chưa thể phất lên 'đúng nghĩa' với tiềm năng vốn có của mình.
Địa phương cần hướng tới điểm đến sống chậm, chữa lành và xây dựng các điểm dừng chân phía tây núi như Vồ Bồ Hong, Vồ Ông Bướm… để trở thành "view triệu đô" cho khách săn mây, ngắn hoàng hôn.
Các doanh nghiệp làm du lịch cần làm tour tuyến bắt cua rừng hay hái thuốc nam quý trên núi Cấm để khách du lịch trải nghiệm.
"Địa phương cần số hóa di sản và hỗ trợ cơ chế tạm trú đặc biệt, khai thác du lịch dưới tán rừng. Doanh nghiệp làm du lịch địa phương có thể hướng tới xây dựng điểm trải nghiệm cắm trại sang trọng đón khách quốc tế", ông An góp ý.
Ông Ngô Trần Ngọc Quốc - Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Tây Ninh - khẳng định An Giang đang là điểm đến du lịch văn hóa, tâm linh, du lịch biển đảo Phú Quốc thu hút đông đảo khách quốc tế đến tham quan, nghỉ dưỡng.
Địa phương cần phải có giải pháp để 'chia lửa' nguồn khách quốc tế trên qua các điểm đến vùng bảy núi An Giang.
"Địa phương quy hoạch du lịch núi Cấm bài bản, chuyên nghiệp nhưng đảm bảo để người dân được hưởng lợi qua du lịch cộng đồng. Văn hóa Campuchia với Việt Nam giao thoa, tôi nghĩ đây là lợi thế địa phương xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa khác biệt giữ chân khách đến chơi, chi tiền", ông Quốc nhận định.
Ông Nguyễn Trung Thành - Phó giám đốc Sở Du lịch An Giang - cho biết qua buổi tọa đàm hôm nay, sở ghi nhận ý kiến đóng góp của các nhà chuyên gia, doanh nghiệp làm du lịch đóng góp cho du lịch núi Cấm.
Tỉnh hiện cũng đang xây dựng và hoàn thiện quy hoạch bài bản về du lịch núi Cấm để phát triển bền vững và mang nét khác biệt điểm đến phục vụ mọi nhu cầu du khách.
"Du lịch núi Cấm phát triển nhưng chưa xứng tầm. Chúng tôi cũng mong muốn doanh nghiệp cùng nhau đoàn kết làm nên những tour tuyến, sản phẩm du lịch mới để quảng bá thu hút khách tìm hiểu, chiêm bái, khai thác và nghe chuyện Thất Sơn huyền bí. Sắp tới chúng tôi sẽ hoàn thiện hạ tầng giao thông trên núi Cấm để cho khách thuận tiện đi lại tham quan", ông Thành nói.
Dịp này Hiệp hội Du lịch tỉnh An Giang ra mắt Chi hội Du lịch Núi Cấm với 12 thành viên là doanh nghiệp đang làm dịch vụ, du lịch trên núi này.
Được phát triển bởi Đại học Chiết Giang bắt đầu như một phần của sáng kiến năm 2023 nhằm thúc đẩy thiết bị dưới biển sâu, hệ thống có tên Bộ truyền động thủy lực nhỏ gọn (EHA) có thể cắt xuyên qua các lớp cấu trúc dưới biển, gồm cáp và đường ống dưới áp suất cao. Thử nghiệm được thực hiện cuối tuần trước nhưng mới công bố ngày 15/4, theo SCMP.
Trong đó, nhóm thử nghiệm do Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc dẫn đầu, thử nghiệm trên tàu nghiên cứu Haiyang Dizhi 2 (Hải Dương Địa Chi 2) ở độ sâu 3.500 mét. EHA kết hợp động cơ, hệ thống thủy lực và bộ điều khiển vào một thiết bị duy nhất, loại bỏ các đường ống dẫn dầu bên ngoài vốn là thành phần không thể thiếu của những cỗ máy truyền thống.
Bên cạnh đó, hệ thống cũng có tính năng bù áp suất và chống ăn mòn, cho phép hoạt động tốt trong điều kiện khắc nghiệt dưới biển. Bộ truyền động có thể chịu được áp suất trên 35 megapascal, tạo ra lực hơn 50 kilonewton và công suất truyền động ít nhất 1,0 kilowatt.
"Phương pháp này cải thiện độ tin cậy và giảm tổn thất năng lượng", đại diện nhóm kỹ sư thử nghiệm nói với China Science Daily. "Cuộc thử nghiệm trên biển đã hoàn thành 'chặng cuối' trong quá trình từ khâu phát triển thiết bị biển sâu đến ứng dụng kỹ thuật, tức việc triển khai thực tế đã sẵn sàng".
Cũng theo đại diện này, EHA đang được thử nghiệm để cắt cáp ngầm và vận hành thiết bị gắp vật liệu ở vùng biển sâu, hỗ trợ các hoạt động khai thác năng lượng ngoài khơi, dọn dẹp chướng ngại vật dưới nước và sửa chữa cơ sở hạ tầng dưới đáy đại dương, giúp "mở ra hướng đi mới cho việc cung cấp sức mạnh cho các hoạt động dưới nước".
Theo Interesting Engineering, 3.500 mét được đánh giá là cột mốc khó tiếp cận, khi hầu hết thiết bị cắt dưới nước trước đây chỉ hoạt động ở độ sâu tối đa 2.500 mét. Đầu năm ngoái, Trung tâm nghiên cứu khoa học tàu thủy Trung Quốc (CSSRC) và Phòng thí nghiệm quốc gia về phương tiện có người lái dưới biển sâu, đã phát triển công cụ có thể cắt dây cáp ở độ sâu lên tới 4.000 mét, nhưng đến nay không có thêm thông tin mới về hệ thống này. Ngoài ra, EHA cũng là thiết bị được tích hợp bơm, van, xi-lanh và bộ điều khiển vào một thiết bị duy nhất thay vì nhiều module như hệ thống của CSSRC.
Nhóm nghiên cứu của Đại học Chiết Giang cho biết đang tiếp tục nghiên cứu thử nghiệm hệ thống mới hoạt động ở độ sâu đến 10.000 mét. Tuy vậy, người này từ chối cung cấp các mốc thời gian cụ thể.
Trung Quốc hiện vận hành đội tàu lặn có người lái và không người lái lớn nhất thế giới, có thể tiếp cận bất kỳ đại dương nào trên thế giới. Trong khi đó, đội tàu lặn của Mỹ được đánh giá khó theo kịp. Tàu lặn có người lái duy nhất của Nhật Bản là Shinkai 6500 sẽ dừng hoạt động trong vài năm nữa mà không có bản kế nhiệm.
