Tôi nhớ một buổi sáng cách đây không lâu ở một thành phố, có quán cà phê với tấm biển lớn treo phía trên: “Cà phê siêu sạch – nguyên chất 100%”. Đi thêm vài trăm mét, hiện tượng tương tự lặp lại: quán nào cũng dán dòng chữ ấy, có nơi còn để to hơn cả tên thương hiệu.
Buổi chiều đi ngang qua nhiều cơ sở đào tạo tên gắn liền với chữ “quốc tế”.
Hai hiện tượng không liên quan, nhưng phản ánh cùng một logic quen thuộc: nếu niềm tin chất lượng thực tế vẫn còn bị nhiều người ngoài nghi, thì ngôn từ dường như được huy động để lấp đầy khoảng trống.
Trong đời sống thường nhật, người tiêu dùng vẫn thường mang nỗi nghi ngại: ly cà phê mình uống có thật sự nguyên chất? Có bị pha tạp chất, hóa chất bảo quản hay không? Những vụ việc cà phê giả, cà phê “bẩn” bị phát hiện thời gian qua càng làm tăng thêm sự bất an ấy.
Chính vì vậy, “siêu sạch” không còn là một tính từ mô tả mà trở thành lời cam kết hay hứa hẹn. Ngay cả quán cà phê vỉa hè giá chỉ 15.000 đồng cũng treo biển “siêu sạch”.
Vì nếu không nói ra điều này, khách hàng khó mà tin tưởng. Khách hàng không chỉ mua một ly cà phê; họ mua cảm giác yên tâm.
Câu chuyện nhiều “đại học quốc tế” cũng vận hành theo cùng một cơ chế. Trong bối cảnh giáo dục đại học Việt Nam đang chuyển mình, hai chữ “quốc tế” trở thành tín hiệu mạnh mẽ, gợi lên hình ảnh chương trình tiên tiến, giảng viên chất lượng cao và bằng cấp có giá trị toàn cầu. Nhưng thực tế không phải lúc nào cũng khớp với tên gọi. Nhiều chương trình vẫn còn hạn chế về đội ngũ giảng viên quốc tế, môi trường học thuật và sự công nhận quốc tế thực sự.
Gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã siết chặt quy định về đặt tên cơ sở giáo dục đại học, không cho phép tùy tiện sử dụng các từ mang tính “vị thế đặc biệt” như “quốc tế”, “quốc gia”, “Việt Nam”… trừ khi được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này cho thấy hiện tượng lạm dụng tên gọi không còn là chuyện cá biệt, mà đã trở thành vấn đề cần quản lý để tránh gây nhầm lẫn và bảo vệ người học.
Vậy điều gì khiến nhiều người đặc biệt “ưa chuộng” những từ mang tính nâng cấp như “siêu” hay “quốc tế”?
Câu trả lời có lẽ nằm ở một tâm lý dễ hiểu: chất lượng thực tế còn khiêm tốn, nhưng khát vọng vươn tầm lại rất lớn. Trong thời gian dài, một số loại hàng hóa kém ổn định về chất lượng. Giáo dục trong nước cũng thường bị so sánh bất lợi với các nền giáo dục tiên tiến.
Những so sánh ấy có thể không công bằng, nhưng để lại dấu ấn: cảm giác chưa đủ, kèm theo mong muốn được công nhận mạnh mẽ.
Phải chăng khoảng cách giữa thực tế và kỳ vọng còn lớn, nên ngôn từ trở thành giải pháp nhanh nhất để “nâng cấp” hình ảnh?
“Siêu sạch” không chỉ là sạch mà còn vượt trội so với “chưa sạch”. “Quốc tế” không chỉ là mở rộng mà còn là cách khẳng định mình đã bước ra khỏi khuôn khổ “bình thường nội địa”.
Đó là một dạng tự vệ tâm lý: khẳng định giá trị ngay cả khi điều đó chưa hoàn toàn trở thành hiện thực.
Ở chiều tích cực, khát vọng ấy có thể là động lực quan trọng. Khi người tiêu dùng đòi hỏi cà phê sạch hơn, nhiều doanh nghiệp, từ các thương hiệu lớn đến các cơ sở nhỏ, đã đầu tư nghiêm túc hơn vào nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất và truy xuất nguồn gốc.
Tương tự, áp lực từ phụ huynh tìm kiếm giáo dục chất lượng cao đã thúc đẩy nhiều trường cải thiện chương trình, hợp tác quốc tế và hướng tới các tiêu chuẩn kiểm định quốc tế. Khát vọng, vì thế không chỉ nằm trên tấm biển quảng cáo, mà có thể kéo thực tế đi lên.
Tuy nhiên nếu khát vọng chỉ dừng lại ở ngôn từ, chính những từ ngữ ấy sẽ dần mất giá trị. Khi quán nào cũng “siêu sạch”, người tiêu dùng bắt đầu nghi ngờ tất cả.
Khi trường nào cũng mang tên “quốc tế”, sinh viên và phụ huynh sẽ tự hỏi: đâu mới là quốc tế thực sự? Khi niềm tin bị bào mòn, thiệt hại không chỉ thuộc về một thương hiệu hay một trường học, mà còn thuộc về cả hệ sinh thái kinh tế – giáo dục.
Ly cà phê vỉa hè đến tấm biển trường đại học cho thấy tràn đầy khát vọng, nhưng ngôn từ đôi khi lại đi nhanh hơn thực lực hiện có.
Có lẽ, điều cốt lõi là nâng chất lượng thực chất đến mức những cụm từ như “siêu sạch” hay “quốc tế” trở nên không còn cần thiết.
Khi cà phê thật sự sạch, người ta nhận ra qua vị đắng thanh và hậu ngọt tự nhiên, chứ không phải qua tấm biển trước quán. Khi một trường đại học đạt chuẩn, sinh viên sẽ cảm nhận qua chương trình học, đội ngũ giảng viên và con đường nghề nghiệp mở ra trên khu vực hoặc toàn cầu, chứ không cần phải đọc tên trường mới biết.
Đến lúc đó, niềm tin không còn treo trên bảng hiệu mà nằm trong trải nghiệm. Và khát vọng cũng không cần phải nói to lên nữa, bởi nó đã hiện diện trong chính chất lượng.
Bộ Tư pháp vừa có báo cáo tiếp thu, giải trình bước đầu ý kiến của đại biểu Quốc hội về luật Thủ đô (sửa đổi).
Đối với việc ban hành các văn bản điều chỉnh về trình tự, thủ tục hành chính, thẩm quyền giải quyết thủ tục hành chính (được quy định tại điều 8), đại biểu đề nghị xem xét, bổ sung cơ chế đánh giá nếu sau 1 năm thực hiện mà chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp không giảm như cam kết thì văn bản đó phải được tạm đình chỉ để xem xét sửa đổi, điều chỉnh cho phù hợp.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, Bộ Tư pháp dự kiến bổ sung vào khoản 3 điều 33 dự thảo luật về trách nhiệm của chính quyền TP.Hà Nội theo hướng: "Tổ chức đánh giá hiệu quả đối với văn bản quy phạm pháp luật quy định tại điều 8 của luật này sau một năm thi hành".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm e khoản 3: "Hằng năm báo cáo HĐND thành phố, Chính phủ về việc thi hành luật Thủ đô".
Nghiên cứu để bổ sung vào điểm b khoản 2 điều 33 về trách nhiệm của HĐND TP.Hà Nội: "Định kỳ hằng năm báo cáo Quốc hội về việc thi hành luật Thủ đô".
Để bảo đảm tính thống nhất, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, bổ sung tương ứng vào điểm c khoản 7 điều 9 về thí điểm cơ chế, chính sách về trách nhiệm của UBND TP.Hà Nội "báo cáo đánh giá định kỳ hằng năm" hoặc theo yêu cầu của HĐND và cơ quan có thẩm quyền về tình hình, kết quả thí điểm.
Về thí điểm cơ chế, chính sách, có ý kiến đề nghị nghiên cứu quy định về cơ chế tự chấm dứt hoặc rà soát lại (sunset clause). Theo đó, nghị quyết thí điểm chính sách chỉ có hiệu lực thi hành tối đa 5 năm, sau thời gian này văn bản tự động hết hiệu lực.
Tiếp thu ý kiến, Bộ Tư pháp cho biết sẽ nghiên cứu, chỉnh lý các quy định tại khoản 2 điều 9 theo hướng việc thí điểm cơ chế, chính sách phải bảo đảm các nguyên tắc: thời gian thí điểm không quá 5 năm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 4 điều 9 về việc HĐND TP.Hà Nội phải dự kiến kết quả, tác động của thí điểm.
Nghiên cứu, bổ sung vào khoản 7 điều 9 theo hướng UBND TP.Hà Nội có trách nhiệm: "Xử lý hoặc kiến nghị xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình thực hiện; tạm dừng thực hiện thí điểm và báo cáo HĐND thành phố xem xét, quyết định trong trường hợp việc thí điểm có ảnh hưởng tiêu cực vượt quá mức độ đã được dự báo".
Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến được xem xét, biểu quyết thông qua tại đợt 2, kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI vào sáng 23.4 tới đây.
Cùng dự có Đại tướng Phan Văn Giang - Ủy viên Bộ Chính trị, Phó bí thư Quân ủy Trung ương, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Quốc phòng; Thượng tướng Nguyễn Doãn Anh - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ tịch Quốc hội; lãnh đạo các bộ, ngành, cơ quan Trung ương; đại diện lãnh đạo Bộ Quốc phòng Lào.
Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm - Bí thư Quân ủy Trung ương; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú gửi lẵng hoa chúc mừng.
Ngày 15-10-1945, Chiến khu 4 (nay là Quân khu 4) được thành lập theo sắc lệnh của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên địa bàn 6 tỉnh: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị và Thừa Thiên Huế.
Phát biểu tại buổi lễ, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh trong đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, địa bàn Quân khu 4 có vị trí chiến lược quan trọng về quân sự, quốc phòng, an ninh.
Đây là vùng đất địa linh nhân kiệt, cái nôi của tinh thần yêu nước, giàu truyền thống cách mạng, nơi hun đúc ý chí quật cường, bất khuất, lòng trung nghĩa và đức hy sinh; kiên trung với Đảng, sắt son với Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng vũ trang Quân khu 4 luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc, với nhân dân; đoàn kết gắn bó, vượt qua mọi khó khăn, thử thách, anh dũng chiến đấu, lập nhiều chiến công xuất sắc, cùng với toàn Đảng, toàn dân và toàn quân giành những thắng lợi vĩ đại trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và làm tròn nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Lịch sử đã trao cho Quân khu 4 những thử thách đặc biệt khắc nghiệt. Nhưng chính trong lửa đạn, quân và dân Khu 4 đã phát huy truyền thống của vùng đất anh hùng, bản lĩnh của những con người biến gian khổ thành ý chí, biến mất mát thành sức mạnh, biến đau thương thành hành động cách mạng.
Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Thủ tướng nhiệt liệt chúc mừng những thành tích đặc biệt xuất sắc, đóng góp to lớn của lực lượng vũ trang Quân khu 4 cho Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng, cho sự nghiệp cách mạng vẻ vang của Đảng, của dân tộc.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng cho biết đất nước ta đang bước vào một chặng đường mới, với thời cơ lớn nhưng cũng đối diện nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có.
Phân tích tình hình, với những yêu cầu, nhiệm vụ mới đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ quốc, cho Quân đội, trong đó có Quân khu 4, Thủ tướng Chính phủ đề nghị lực lượng vũ trang Quân khu 4 thực hiện tốt 6 nhiệm vụ trọng tâm.
Trong đó tập trung xây dựng lực lượng vũ trang Quân khu 4 cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; tiếp tục điều chỉnh tổ chức theo hướng tinh, gọn, mạnh, đồng bộ, hiệu quả; nâng cao chất lượng huấn luyện, tác chiến hiện đại, chiến tranh công nghệ cao.
Coi trọng xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân gắn với nền an ninh nhân dân; phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên địa bàn…
Thủ tướng cho rằng mỗi giai đoạn lịch sử, Quân khu 4 có trọng trách khác nhau, nhưng có một điều không thay đổi, đó là niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân vào bản lĩnh, trí tuệ, ý chí, sức chiến đấu và tinh thần phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân của lực lượng vũ trang Quân khu 4.
Thủ tướng tin tưởng, với truyền thống anh hùng, vẻ vang hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, lực lượng vũ trang Quân khu 4 sẽ hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, tiếp tục viết nên những trang sử hào hùng, bảo vệ vững chắc vùng đất miền Trung và Tổ quốc Việt Nam thân yêu.
Tại buổi làm việc với Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chiều 17/4, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết ngành y tế đang đẩy mạnh tiếp cận các công nghệ điều trị hiện đại nhằm nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị trong nước.
Một trong những hướng được đề cập là việc tham gia các chương trình thử nghiệm lâm sàng quốc tế đối với vaccine mRNA điều trị ung thư và các vaccine thế hệ mới, qua đó từng bước tiếp cận các phương pháp điều trị cá thể hóa đang được nghiên cứu trên thế giới.
Ở mảng điều trị, ngành y tế đã chủ động lựa chọn và triển khai các hướng thử nghiệm lâm sàng đối với các công nghệ mới. Trọng tâm là liệu pháp tế bào miễn dịch CAR-T và liệu pháp tế bào gốc, trong đó có chương trình hợp tác với Nhật Bản, cùng với các công nghệ in 3D và cá thể hóa trong chấn thương chỉnh hình.
Song song, trí tuệ nhân tạo đang được ứng dụng trong giải trình tự gen thế hệ mới nhằm hỗ trợ điều trị ung thư và tầm soát trước sinh, góp phần nâng cao khả năng phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Theo Bộ trưởng, các hoạt động trên nằm trong kế hoạch triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Sau khi rà soát danh mục công nghệ chiến lược, Bộ Y tế đã lựa chọn các lĩnh vực cần thiết, có khả năng đáp ứng trực tiếp nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân.
Trong lộ trình này, việc tham gia các chương trình thử nghiệm lâm sàng quốc tế, trong đó có vaccine mRNA điều trị ung thư và các vaccine thế hệ mới, được xem là bước tiếp cận nhằm từng bước nâng cao năng lực nghiên cứu và ứng dụng công nghệ trong nước.
Bộ trưởng Y tế cũng cho biết hệ thống y tế trong nước đã có bước phát triển, tạo nền tảng tiếp cận công nghệ cao. Năm 2025, tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt trên 95%, số bác sĩ đạt 15 người trên 10.000 dân, nhiều kỹ thuật chuyên sâu đã được triển khai tại các cơ sở khám chữa bệnh.
Bộ Y tế đang xây dựng lộ trình thực hiện chính sách miễn viện phí và thí điểm để bảo hiểm y tế chi trả các dịch vụ tầm soát, chẩn đoán sớm. Cùng với đó, ngành y tế đẩy mạnh chuyển đổi số khi phần lớn bệnh viện đã triển khai hồ sơ bệnh án điện tử, hàng chục triệu hồ sơ sức khỏe cá nhân được thiết lập, hướng tới hình thành cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế.
Ngành y tế dự kiến đầu tư phát triển 5 đại học trọng điểm lĩnh vực y dược, trình Thủ tướng phê duyệt trong quý 4/2026, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và nguồn nhân lực.
Phó thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà lưu ý ngành y tế cần đặc biệt quan tâm chế độ đãi ngộ cho đội ngũ cán bộ y tế, nhất là nhân viên y tế tuyến cơ sở. Bộ Y tế cũng cần rà soát tổng thể nguồn lực để phân định rõ phần tự chủ của cơ sở khám chữa bệnh và phần ngân sách nhà nước ưu tiên cho phòng chống dịch, y tế dự phòng và tuyến cơ sở.
Phó thủ tướng yêu cầu ngành y tế xây dựng chiến lược dài hạn về phát triển nhân lực, trong đó xem xét hỗ trợ tài chính cho sinh viên y khoa cam kết làm việc tại cơ sở y tế. Ngành cũng cần sớm hoàn thiện hồ sơ bệnh án điện tử, kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để phục vụ quản lý, theo dõi, đánh giá sức khỏe người dân, nhất là trong triển khai khám sức khỏe định kỳ và tầm soát bệnh.
"Ngành y tế cần chuyển mạnh từ chữa bệnh sang phòng bệnh, tiến tới mục tiêu khám, sàng lọc sức khỏe định kỳ miễn phí cho người dân", Phó thủ tướng nói và yêu cầu xử lý triệt để tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế.
Một nhiệm vụ cấp bách khác là chuẩn bị điều kiện đưa vào vận hành Bệnh viện Bạch Mai 2 và Việt Đức 2, trong đó bảo đảm nguồn nhân lực trước mắt và lâu dài. Phó thủ tướng cũng yêu cầu có cơ chế mạnh mẽ thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, đẩy mạnh xã hội hóa y tế để giảm tải cho khu vực công và nâng cao hiệu quả cung ứng dịch vụ y tế.
