Cà phê là một trong những loại đồ uống phổ biến và được ưa chuộng trên thế giới. Bên cạnh khả năng giúp tăng năng lượng, cà phê cũng có thể tác động đến nhiều loại hormone trong cơ thể.
Làm tăng cortisol tạm thời
Uống cà phê dù chỉ với lượng vừa phải cung cấp khoảng 80-120 mg caffeine, có thể làm tăng mức cortisol (hormone căng thẳng) lên tới 50% so với mức cơ bản. Sự gia tăng này chỉ mang tính tạm thời và thường rõ rệt hơn ở người không thường xuyên uống cà phê.
Điều này thường không đáng lo ngại vì nồng độ cortisol vốn dao động tự nhiên trong ngày, còn sự gia tăng sau khi uống cà phê buổi sáng chỉ mang tính tạm thời. Tuy nhiên, nếu lo ngại về mức cortisol, bạn có thể giảm lượng caffeine bằng cách uống ít hơn hoặc chọn cà phê không caffeine.
Ảnh hưởng đến phản ứng insulin
Cà phê có thể làm tăng insulin (hormone giúp điều hòa đường huyết) trong thời gian ngắn, đặc biệt ngay sau khi uống. Tuy nhiên, tiêu thụ ở mức vừa phải trong thời gian dài có thể hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa tổng thể ở nhiều người. Phản ứng insulin phụ thuộc vào cơ địa, mức độ căng thẳng và cách bạn uống cà phê (uống cafe đen hay thêm sữa, đường). Yếu tố di truyền cũng ảnh hưởng đến cách cơ thể chuyển hóa caffeine, từ đó quyết định cà phê có lợi hay bất lợi cho kiểm soát đường huyết.
Ảnh hưởng đến chuyển hóa estrogen
Cà phê có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa estrogen trong cơ thể, tuy nhiên tác động này có lợi hay không còn tùy thuộc vào sự cân bằng hormone tổng thể. Với những người có tình trạng estrogen chiếm ưu thế (tức nồng độ estrogen cao hơn progesterone), ảnh hưởng này có thể mang lại lợi ích nhất định. Một số nghiên cứu cho thấy cà phê có thể làm thay đổi cách cơ thể phân giải estrogen, từ đó góp phần giảm các triệu chứng hoặc tình trạng nhạy cảm liên quan đến hormone này.
Dù vậy, mục tiêu quan trọng là duy trì sự cân bằng hormone, không chỉ đơn thuần giảm estrogen. Khi được tiêu thụ ở mức hợp lý, cà phê có thể hỗ trợ nhẹ cho quá trình này.
Ở một số người, uống cà phê chứa caffeine ở mức vừa phải có thể làm tăng testosterone trong thời gian ngắn. Sự gia tăng tạm thời này có thể lý giải vì sao một số người cảm thấy cải thiện hiệu suất tập luyện, tỉnh táo và có động lực hơn sau khi uống cà phê. Tuy nhiên, tiêu thụ quá nhiều caffeine, thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể gây tác động ngược lại.
Cách uống cà phê giúp cân bằng hormone
Ảnh hưởng của cà phê lên hormone không hoàn toàn tích cực hay tiêu cực mà phụ thuộc vào cách sử dụng. Để hỗ trợ cân bằng hormone, bạn có thể điều chỉnh thói quen uống cà phê.
Trước hết, nên trì hoãn thời điểm uống vào buổi sáng. Sau khi thức dậy, cơ thể tự nhiên tăng tiết cortisol – hormone giúp tỉnh táo. Uống cà phê ngay lúc này có thể làm tăng thêm cortisol, dễ gây bồn chồn, lo âu hoặc mệt mỏi về sau. Bạn có thể chờ khoảng một giờ hoặc ăn sáng rồi mới dùng cà phê.
Ngoài ra, cần kiểm soát lượng và thời điểm tiêu thụ. Mức caffeine không vượt quá 400 mg mỗi ngày (tương đương 3-4 tách) được xem là hợp lý và ít gây xáo trộn sinh lý. Uống quá nhiều hoặc quá muộn trong ngày có thể ức chế melatonin, ảnh hưởng đến giấc ngủ. Tốt nhất nên hạn chế dùng caffeine sau buổi trưa để giữ nhịp sinh học ổn định.
Tình huống giao thông: Tại nút giao đường Điện Biên Phủ (ngã ba Nam Phước), khi đèn chuyển xanh, một xe máy từ làn bên phải sát vỉa hè chuyển sang làn trái sát dải phân cách để rẽ, hôm 16/4. Nhưng thay vì tiếp tục rẽ trái, người này đi chậm lại. Lúc này xe tải đi thẳng khi đèn đã xanh và cứ thế chèn qua người đàn ông khiến nạn nhân thiệt mạng.
Kỹ năng lái xe: Vùng điểm mù của xe tải là rất lớn nên ở vị trí tài xế, vùng không gian ngay trước đầu xe hoàn toàn không thể quan sát. Vì vậy, ai đó nếu xuất hiện ở khu vực này khi xe tải di chuyển, rủi ro tai nạn là rất lớn.
Người tham gia giao thông cần quan sát kỹ phía sau và các điểm mù trước khi chuyển làn hoặc chuyển hướng, bằng cách kiểm tra gương chiếu hậu, xoay đầu quan sát hai bên hông, bật xi-nhan để cảnh báo các phương tiện phía sau, đồng thời giảm tốc độ và giữ khoảng cách an toàn. Khi rẽ trái, cần chuyển làn đúng quy định, di chuyển từng làn thay vì cắt ngang đột ngột, đặc biệt không rẽ ngay trước đầu xe tải hoặc xe lớn.
Đi bộ mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, đặc biệt là ngăn ngừa bệnh mạn tính, nhưng đi bao nhiêu để đạt hiệu quả vẫn là chủ đề gây tranh cãi. Nghiên cứu mới vừa được công bố trên tạp chí khoa học Nature Communications đã tìm ra con số chính xác giúp đẩy lùi huyết áp cao, tiểu đường, gan nhiễm mỡ và cả béo phì.
Trong khi lối sống ít vận động làm tăng tỷ lệ tử vong và các bệnh mạn tính cao hơn. Các nhà khoa học tại Trung tâm Y tế Đại học Vanderbilt (Mỹ) nhận thấy rằng ngồi nhiều làm tăng nguy cơ mắc vô số bệnh lý, từ tiểu đường, huyết áp cao, bệnh động mạch vành, suy tim, cho đến bệnh thận mạn tính, gan nhiễm mỡ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, trầm cảm, ngưng thở khi ngủ và rung nhĩ.
Nhằm tìm hiểu xem cần đi bộ ít nhất bao nhiêu bước mỗi ngày để giảm thiểu những rủi ro trên, các tác giả đã xem xét 15.327 người tham gia được đeo thiết bị đếm bước chân, đặc biệt là những người ngồi nhiều, như dân văn phòng, ngồi từ 8 - 14 giờ mỗi ngày.
Kết quả đã phát hiện cố gắng đi bộ từ 1.700 đến 5.500 bước mỗi ngày có thể ngăn ngừa được nhiều bệnh mạn tính.
Các nhà nghiên cứu giải thích rằng: Thay vì chỉ khuyên đi bộ chung chung, nghiên cứu này đã chỉ ra số bước cụ thể bạn nên đi để ngăn ngừa bệnh tật. Và đây quả thực là tin vui cho những người phải ngồi nhiều do công việc, chỉ cần cố gắng đi bộ thêm một số bước cụ thể mỗi ngày là đã có thể hóa giải được tác hại của việc ngồi nhiều.
Tối thiểu, chỉ cần 1.700 bước (tương đương khoảng 15 - 20 phút đi bộ), bạn đã bắt đầu bảo vệ cơ thể khỏi béo phì và các bệnh nguy hiểm khác.
Thầy Trần Công Tuấn - Hiệu trưởng Trường THPT Phú Nhuận (phường Đức Nhuận, TP.HCM) - đã chia sẻ tại Ngày hội tư vấn tuyển sinh lớp 10 do trường tổ chức ngày 18-4, thu hút hơn 1.000 phụ huynh, học sinh lớp 9 tham dự.
Thầy Tuấn nhấn mạnh 3 năm THPT không đơn thuần là quãng thời gian học kiến thức căn bản, mà là hành trình các bạn trưởng thành, định hình bản thân và bắt đầu quyết định tương lai.
"Chính vì vậy, việc chọn một ngôi trường THPT không chỉ là chọn một nơi để học mà là chọn một môi trường để trở thành con người mà các em mong muốn", thầy hiệu trưởng gợi ý.
Tâm tình với học trò, thầy hiệu trưởng nói có thể trong lòng các bạn đang có nhiều câu hỏi: Liệu mình có đủ khả năng để vào trường này? Mình nên chọn trường nào để không hối tiếc? Mình sẽ trở thành ai trong 3 năm tới?...
"Tôi muốn nói với các em một điều rằng không có lựa chọn đúng tuyệt đối, chỉ có lựa chọn phù hợp và sự nỗ lực của chính các em mới quyết định tất cả", thầy Tuấn nhấn mạnh.
Thay mặt nhà trường, thầy hiệu trưởng nói không hứa sẽ biến mọi học sinh thành người giỏi nhất nhưng với đội ngũ nhà giáo tận tâm, phương pháp tổ chức dạy học cùng điều kiện cơ sở vật chất hiện đại cam kết giúp mỗi học sinh trở thành phiên bản tốt nhất của chính mình.
Đưa ra lời khuyên, thầy hiệu trưởng nói cánh cửa lớp 10 không chỉ là một kỳ thi, mà là bước chuyển mình đầu tiên của tuổi trẻ.
"Khi đứng trước quyết định lựa chọn nguyện vọng vào lớp 10, các em không nên chọn theo số đông, không chọn vì áp lực, mà hãy chọn bằng sự am hiểu chính mình", thầy Tuấn lưu ý.
Nhiều học sinh lớp 9 cho biết rất bất ngờ với lời khuyên từ thầy hiệu trưởng.
Học sinh Phạm Trọng Nguyên (lớp 9 Trường THCS Ngô Tất Tố, phường Phú Nhuận) chia sẻ: "Nghe thầy hiệu trưởng phát biểu, em như được truyền cảm hứng để nỗ lực học tập, thi đậu vào Trường THPT Phú Nhuận".
Trường THPT Phú Nhuận là một trong những trường THPT top đầu ở TP.HCM. Điểm chuẩn vào lớp 10 năm học 2025 - 2026 của trường này tương ứng với nguyện vọng 1, 2 và 3 lần lượt là 22,5, 22,75 và 23 điểm.
