Đây là thông điệp trọng tâm được đưa ra tại “Hội thảo thúc đẩy chấp nhận phổ quát tên miền đa ngữ khu vực châu Á – Thái Bình Dương” (UA Day 2026), do Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC) tổ chức ngày 17.4 tại Hà Nội.
Theo thống kê từ UNESCO, cơ sở hạ tầng internet hiện nay vẫn phụ thuộc nặng nề vào bảng chữ cái Latin. Gần 90% nội dung trực tuyến chỉ được sản xuất bằng 12 ngôn ngữ, trong đó tiếng Anh chiếm gần một nửa. Sự mất cân bằng này đang khiến hàng ngàn ngôn ngữ địa phương đứng trước nguy cơ bị mai một trong kỷ nguyên số.
Ông Nguyễn Trường Giang, quyền Giám đốc VNNIC nhấn mạnh lý do quan trọng nhất của việc phổ cập tên miền tiếng Việt chính là bảo tồn ngôn ngữ quốc gia. “Trên không gian mạng, nếu không có sự hiện diện của tiếng mẹ đẻ, bản sắc văn hóa của chúng ta sẽ dần mờ nhạt”, ông Giang chia sẻ.
Việc cho phép người dùng gõ trực tiếp tên miền có dấu (ví dụ: bánhmì.vn thay vì banhmi.vn) là một bước đi quan trọng để khẳng định chủ quyền số và duy trì sự phong phú, tinh tế của tiếng Việt trên nền tảng toàn cầu.
Bên cạnh yếu tố văn hóa, tên miền tiếng Việt giải quyết trực tiếp bài toán bất bình đẳng số. Hiện nay, một bộ phận lớn người dân, đặc biệt là bà con ở vùng nông thôn, miền núi hay những người yếu thế, vẫn gặp cản trở lớn về tiếng Anh khi tiếp cận công nghệ.
Đại diện Tổ chức Quản lý tên miền và số quốc tế (ICANN) chỉ ra rằng việc gõ và nhận diện thương hiệu bằng ngôn ngữ mẹ đẻ giúp người dân truy cập thông tin nhanh và dễ dàng hơn nhiều. Thay vì phải nhớ các cụm từ tiếng Anh hay chữ không dấu dễ gây nhầm lẫn, người dân có thể truy cập thẳng vào dịch vụ công trực tuyến, cổng giáo dục hoặc website của doanh nghiệp địa phương bằng ngôn ngữ thường ngày.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, VNNIC đang tích cực triển khai các chương trình miễn phí tên miền tiếng Việt có đuôi “id.vn” và “biz.vn” cho thanh niên và hộ kinh doanh, tạo thói quen tiếp cận môi trường số một cách tự nhiên nhất.
Dù mang lại lợi ích to lớn, lộ trình phổ cập tên miền tiếng Việt vẫn đối mặt với hai thách thức lớn. Về mặt kỹ thuật, dù các nền tảng như Microsoft đã hỗ trợ khá tốt, hệ thống email của Google (Gmail) hiện chỉ hỗ trợ gửi/nhận, chưa cho phép tạo lập tài khoản trực tiếp bằng tên miền có dấu. Về mặt người dùng, thói quen gõ chữ không dấu trên thanh địa chỉ trình duyệt đã in sâu và cần thời gian để thay đổi.
Để giải bài toán này, VNNIC đang triển khai chiến lược kép: Một mặt đẩy mạnh tuyên truyền, khuyến khích các cơ quan nhà nước sử dụng song song tên miền tiếng Việt cho dịch vụ công để người dân dễ thao tác; mặt khác, chủ động làm việc với các “ông lớn” công nghệ toàn cầu nhằm nâng cấp hệ thống kỹ thuật. Mục tiêu cuối cùng nhằm bảo đảm mọi người dân và doanh nghiệp đều có thể thụ hưởng các giá trị của nền kinh tế số mà không bị rào cản ngôn ngữ.
Một đoạn video lan truyền trên YouTube gần đây ghi lại hình ảnh chiếc xe điện Mahindra XEV 9e trong tình trạng hư hỏng nặng nhưng vẫn có thể vận hành sau tai nạn nghiêm trọng.
Theo nội dung video, chiếc xe được phát hiện tại một trạm sạc ở Ấn Độ (không rõ địa điểm cụ thể), với phần đầu bị biến dạng đáng kể. Chủ xe cho biết tai nạn xảy ra trên cao tốc khi một con vật lớn, nghi là linh dương Nilgai (còn gọi là bò tót xanh), bất ngờ lao ra từ bên phải trong lúc xe đang chạy tốc độ cao.
Cú va chạm khiến phần chắn bùn, nắp capo, cản trước, đèn pha và kính chắn gió bị hư hại nặng. Sau đó, xe mất lái và phần đuôi tiếp tục va vào dải phân cách.
Đáng chú ý, dù lực va chạm đủ khiến con vật chết tại chỗ, hai người trên xe không bị thương. Túi khí không kích hoạt do điểm va chạm không nằm trực diện đầu xe. Theo người lái, nếu xảy ra va chạm chính diện, hệ thống hỗ trợ lái nâng cao (ADAS) có thể đã can thiệp, đồng thời túi khí cũng sẽ bung.
Sau tai nạn, xe vẫn vận hành bình thường về mặt kỹ thuật. Kết cấu khung, bao gồm các trụ xe, không bị ảnh hưởng. Dù kính chắn gió vỡ, tài xế vẫn tạo khoảng trống để quan sát và tự lái xe đến trạm sạc gần nhất.
Tuy nhiên chủ xe cho biết bảo hiểm đã hết hạn chỉ vài ngày trước thời điểm tai nạn. Chi phí sửa chữa ước tính từ 450.000 - 475.000 rupee (khoảng 128,1 - 135,2 triệu đồng) sẽ phải tự chi trả.
Trường hợp này một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của bảo hiểm cũng như vai trò của kết cấu an toàn trong việc giảm thiểu rủi ro khi xảy ra tai nạn. Dù vậy các chuyên gia khuyến cáo không nên tiếp tục di chuyển sau va chạm nếu chưa kiểm tra kỹ, bởi hư hỏng tiềm ẩn có thể không thể nhận biết bằng mắt thường.
Mahindra XEV 9e hiện được đánh giá là một trong những mẫu xe an toàn nhất tại Ấn Độ. Theo kết quả thử nghiệm Bharat NCAP, xe đạt điểm tuyệt đối 32/32 cho bảo vệ người lớn và 45/49 cho trẻ em.
Một mẫu xe khác cùng nền tảng là BE6 cũng đạt điểm số cao tương tự. Trước đó từng có trường hợp BE6 va chạm với một xe khác trong quá trình chạy thử. Dù không hư hỏng nghiêm trọng, chiếc xe điện này vẫn được đưa về trung tâm dịch vụ bằng xe chuyên dụng vì lý do an toàn, thay vì tiếp tục vận hành.
Việc đánh mất điểm số cực kỳ quan trọng trước Girona khiến Real Madrid gần như tung cờ trắng "đầu hàng" tại La Liga. Đội bóng hoàng gia có nguy cơ bị kình địch Barca nới rộng khoảng cách lên thành 9 điểm sau vòng 31.
Dù phải đến làm khách của Real Madrid nhưng Girona lại là đội nhập cuộc tốt hơn, và suýt có được bàn mở tỉ số nếu cú sút của Azzedine Ounahi đi chính xác hơn.
Đoàn quân của HLV Álvaro Arbeloa sau đó mới bắt đầu dần lấy lại thế trận.
Đến đầu hiệp 2, Real Madrid tìm được bàn mở tỉ số nhờ công của Federico Valverde sau cú sút xa trái phá. Đến phút 62, cũng với cú sút xa đẹp mắt, Thomas Lemar đã ghi bàn thắng cân bằng tỉ số 1-1 cho Girona.
Những phút còn lại của trận đấu, Real Madrid dâng cao đội hình tìm kiếm bàn thắng kết liễu trận đấu nhưng bất lực. Chung cuộc, Real Madrid chấp nhận chia điểm 1-1 trước Girona và gần như hết hy vọng cạnh tranh chức vô địch với Barca.
Vòng này, Barca sẽ nới rộng khoảng cách với Real Madrid lên 9 điểm nếu thắng Espanyol. Giữa tuần sau, Real Madrid sẽ hành quân đến sân của Bayern Munich để đá lượt về tứ kết Champions League - nơi họ phải cố gắng lội ngược dòng sau khi để thua 1-2 ở lượt đi.
Real Madrid đang đối mặt với mùa giải trắng tay. Real Madrid về nhì ở Siêu cúp Tây Ban Nha, bị loại ở vòng 16 đội Cúp nhà vua. Giờ đây hy vọng vô địch Tây Ban Nha và Champions League cũng đang rất mong manh.
Sacombank công bố giảm lãi suất huy động và cho vay, với mức giảm 0,5%/năm nhiều kỳ hạn từ ngày 10-4.
"Việc điều chỉnh áp dụng đồng thời cả chiều huy động và cho vay phản ánh cách tiếp cận hài hòa của Sacombank trong việc cân đối quyền lợi hợp lý của người gửi tiền và giảm bớt áp lực chi phí vốn cho người vay, đặc biệt là nhóm khách hàng cá nhân và doanh nghiệp vừa và nhỏ", đại diện Sacombank cho biết.
Vietcombank giảm lãi suất tiền gửi kỳ hạn 24 tháng xuống còn 6%/năm, áp dụng từ ngày 13-4. Các kỳ hạn khác sẽ tiếp tục được Vietcombank rà soát, điều chỉnh phù hợp.
BVBank cũng giảm lãi suất huy động với mức giảm từ 0,3% đến 0,5%/năm, tùy theo kỳ hạn, bắt đầu từ ngày 11-4. Cụ thể kỳ hạn từ 6-12 tháng lãi suất huy động giảm 0,3%/năm, còn kỳ hạn từ 15-36 tháng lãi suất huy động giảm 0,5%/năm.
Song song với việc giảm lãi suất huy động, BVBank cho biết sẽ tiếp tục tối ưu chi phí vốn, hướng tới giảm lãi suất vay, hỗ trợ khách hàng tiếp cận nguồn vốn với chi phí hợp lý hơn để thúc đẩy sản xuất kinh doanh, góp phần ổn định thị trường tài chính - tiền tệ và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tại VPBank, lãi suất huy động đối với khách hàng cá nhân giảm ở nhiều kỳ hạn. Cụ thể, với các kỳ hạn gửi tiết kiệm trực tuyến từ 6 tháng trở lên, mức giảm từ 0,3-0,5/năm. Mức lãi suất cao nhất áp dụng cho khoản tiền gửi từ 1 tỉ đồng, kỳ hạn từ 10 tháng trở lên, là 6,6%/năm, trong khi trước đó là 7,1%/năm.
ABBank cũng giảm lãi suất huy động với mức 0,5%/năm ở nhiều kỳ hạn sau cuộc họp với Ngân hàng Nhà nước, nhằm tạo dư địa giảm lãi suất cho vay, hỗ trợ khách hàng cá nhân và doanh nghiệp tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn.
Tại Ngân hàng Đông Nam Á (SeABank), lãi suất huy động giảm 0,5%/năm với các kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, áp dụng cho các khoản tiền gửi mới trên toàn hệ thống từ ngày 10-4.
Đại diện SeABank cho biết việc giảm lãi suất huy động lần này là một phần trong cam kết của SeABank nhằm góp phần hỗ trợ phục hồi kinh tế và thúc đẩy tăng trưởng bền vững, hài hòa lợi ích giữa phát triển kinh doanh và đồng hành cùng khách hàng.
Ngân hàng TMCP Kiên Long (KienlongBank) cũng giảm lãi suất cho vay tới 1%/năm đối với cả khách hàng cá nhân và doanh nghiệp, đồng thời hạ lãi suất huy động tối đa 0,5%/năm.
